VII SA/Wa 1691/25
WyrokWSA w Warszawie2026-01-13
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Elżbieta Granatowska, Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgoda właściciela gruntu, na którym znajduje się fragment budynku, jest wymagana do wydania pozwolenia na rozbiórkę tego budynku, jeśli właściciel gruntu nie jest właścicielem budynku? Czy budynek przeznaczony do rozbiórki jest objęty ochroną konserwatorską, co wymagałoby uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgoda właściciela gruntu, na którym znajduje się jedynie fragment budynku (około 1 m2), nie jest wymagana do wydania pozwolenia na rozbiórkę, ponieważ właściciel gruntu nie jest współwłaścicielem budynku. Właściciel budynku jest ten, na którego gruncie posadowiona jest jego główna część. Ponadto, sąd stwierdził, że budynek przeznaczony do rozbiórki nie jest wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S., a ochrona konserwatorska obejmuje jedynie budynek główny dawnej Szkoły Rzemieślniczej, a nie budynek przeznaczony do rozbiórki. W związku z tym nie było wymogu uzgodnienia rozbiórki z wojewódzkim konserwatorem zabytków.Stan faktyczny
Skarżąca K. J. wniosła skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o pozwoleniu na rozbiórkę budynku oświaty. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku zgody właściciela części działki na rozbiórkę oraz braku uzgodnienia z konserwatorem zabytków, twierdząc, że budynek jest częścią zespołu wpisanego do Gminnej Ewidencji Zabytków. Organy administracji uznały, że zgoda skarżącej nie jest wymagana, ponieważ nie jest ona właścicielką budynku, a budynek nie jest objęty ochroną konserwatorską.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Granatowska (spr.), asesor WSA Nina Beczek, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 maja 2025 r. nr 740/OPO/2025 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku oddala skargę
Decyzją z dnia 28 maja 2025 r. Nr 740/OPO/2025 Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418), po rozpatrzeniu odwołania K. J. , utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...] marca2025 r., znak: [...], udzielającą pozwolenia na rozbiórkę budynku oświaty o nr ewid. [...] przy [...] w S. na działkach o nr ewid. [...] i [...] , obręb [...] , przy ul. [...] w S.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Prezydent Miasta S. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2025 r., znak: [...], udzielił pozwolenia na rozbiórkę ww. budynku oświaty.
Odwołanie od ww. decyzji, w ustawowym terminie, złożyła K. J. , podnosząc, że organ nie uzyskał zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków na tę rozbiórkę, a ponadto nie uzyskał zgody skarżącej jako właściciela części działki, na której znajduje się sporny budynek.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Wojewoda wskazał, że warunki uzyskania pozwolenia na rozbiórkę określone zostały w przepisach art. 30b oraz art. 32 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 30b ust. 3 ustawy Prawo budowlane do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów - nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) projekt rozbiórki lub jego kopię - w zależności od potrzeb.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozbiórka budynku oświaty nr ew. [...] przy Centrum Kształcenia Zawodowego S. , usytuowanego przy ul. [...] w S. . Po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej, Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że przedłożony projekt rozbiórki jest kompletny (zgodnie z zapisem art. 30b ust. 3 i 4 Prawa budowlanego), został sporządzony przez mgr inż. arch. A. B. , posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Ponadto zawiera oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt rozbiórki zawiera m.in. szkic usytuowania obiektów przeznaczonych do rozbiórki, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Do wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego dołączono zgodę właściciela obiektu na jego rozbiórkę.
Decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę ma charakter związany, nie zaś uznaniowy, co oznacza, że warunkiem jej wydania przez organ jest ustalenie, czy w realiach konkretnej sprawy spełnione zostały przesłanki materialno-prawne do podjęcia takiej decyzji. W związku z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.) i zaliczeniem rozbiórki do kategorii robót budowlanych (art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowalne), nie zaś budowy (art. 3 pkt 6 powołanej ustawy), przepisy wspominanego rozporządzenia nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania. Wszelkie zatem zagadnienia, dotyczące wpływu projektowanych robót rozbiórkowych na działkę odwołującej K. J. , rozważane być mogą jedynie w kontekście opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 30b pkt 3 Prawa budowalnego. W tym zakresie informację, dołączoną do akt przedmiotowej sprawy w postaci opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia projektu rozbiórki uznać należy za wystraczającą.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, iż teren inwestycyjny nie leży w granicy ochrony konserwatorskiej. Co więcej, budynek przeznaczony do rozbiórki nie figuruje w Gminnej Ewidencji Zabytków. Wobec powyższego, nie ma wymogu uzgadniania rozbiórki z Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Wojewoda zgodził się z Prezydentem Miasta S. , że obiektem objętym Gminną Ewidencją Zabytków Miasta S. jest Szkoła Rzemieślnicza, obecnie Zespół Szkół [...] o nr ewid. [...] (identyfikator budynku [...] ). Budynek, który ma zostać rozebrany to budynek o nr ewid. [...] (identyfikator budynku: [...] ). Wobec powyższego nie są to tożsame ze sobą budynki.
Podsumowując, w ocenie Wojewody, materiał zgormadzony w niniejszej sprawie jest kompletny, inwestor dołączył wymagane art. 30b ust. 3 Prawa budowlanego dokumenty warunkujące udzielenie pozwolenia na rozbiórkę.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, która podnosi brak jej zgody na rozbiórkę budynku, Wojewoda wyjaśnił, że to, że budynek w części posadowiony jest na jej działce nie oznacza, że jest potrzebna jej zgoda na rozbiórkę, bowiem wyłącznie zgoda właściciela budynku, a nie właściciela terenu, na którym on jest posadowiony jest potrzebna. Dlatego nie stanowi jakiejkolwiek przeszkody do wydania pozwolenia na rozbiórkę brak zgody właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt planowany do rozbiórki. Inwestor do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę powinien dołączyć jedynie zgodę właściciela takiego obiektu, w tym przypadku budynku. W analizowanej sprawie inwertor taką zgodę przedłożył.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. J. , zaskarżając ją w całości i podnosząc zarzuty:
I. rażącego naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów, w szczególności poprzez:
a) zaniechanie ustalenia, czy budynek przeznaczony do rozbiórki jest objęty ochroną konserwatorską wynikającą z ujęcia go w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. , pomimo istnienia uzasadnionych przesłanek wskazujących na taką ochronę, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego;
b) całkowite pominięcie i brak odniesienia się do dowodów dokumentów z akt sprawy, z których wynika zabytkowa charakterystyka budynku nr [...] przeznaczonego do rozbiórki (nr rej. budynków [...]), a które zostały pozyskane przez pełnomocnika skarżącej na etapie postępowania przed organem I instancji w dniu 21 marca 2025 roku, co świadczy o nierozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego;
c) oparciu kluczowych ustaleń na gołosłownych twierdzeniach, bez poparcia ich jakimkolwiek materiałem dowodowym, w szczególności w zakresie rzekomego braku tożsamości budynku przeznaczonego do rozbiórki z obiektem wpisanym do Gminną Ewidencją Zabytków Miasta S. w ramach "Zespołu Szkół [...] " przy ul. [...] w S. .
2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie odpowiada wymogom ustawowym, jest lakoniczne, wewnętrznie sprzeczne i nie odnosi się merytorycznie do kluczowych zarzutów odwołania, a w jego miejsce przedstawia dowolne i niepoparte dowodami tezy, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia kontrolę instancyjną i sądową zaskarżonej decyzji.
II. rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 30b ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sprawie została przedłożona wymagana zgoda właściciela obiektu budowlanego na rozbiórkę, podczas gdy skarżąca, będąca współwłaścicielem budynku w części, w jakiej jest on trwale posadowiony na jej gruncie (działka nr [...] ), takiej zgody nigdy nie wyraziła, co stanowiło bezwzględną przesłankę do odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.
2. art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy istniały uzasadnione podstawy do przyjęcia, że budynek przeznaczony do rozbiórki, zlokalizowany przy ul. [...] jest częścią "Zespołu Szkół [...] ", który jako całość jest ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. , a co za tym idzie, wydanie pozwolenia na jego rozbiórkę wymagało obligatoryjnego uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od Wojewody Mazowieckiego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca w odwołaniu podniosła, że budynek nr [...] jest częścią "Zespołu Szkół [...] ", który figuruje w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. pod pozycją [...], z adresem ul. [...] - tożsamym z adresem inwestycji. W odpowiedzi Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że obiektem objętym ewidencją jest budynek o identyfikatorze [...] , zaś rozbierany jest budynek o identyfikatorze [...] , a zatem "nie są to tożsame ze sobą budynki". To ustalenie jest przykładem skrajnej dowolności. Organ nie przedstawił żadnego dowodu (np. wypisu z ewidencji gruntów i budynków, mapy, informacji od zarządcy GEZ), który wyjaśniałby, co dokładnie obejmuje wpis zespołu szkół do ewidencji zabytków. Nie podjął żadnej próby wyjaśnienia, czy w skład chronionego zespołu wchodzi jeden, czy więcej budynków, i które. Publicznie dostępny wykaz nie precyzuje tej kwestii, co obligowało organ do podjęcia działań wyjaśniających.
Jak słusznie wskazał WSA w Warszawie w podobnej sprawie z udziałem skarżącej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2801/24), w takiej sytuacji "niezbędne może okazać się m.in. sięgnięcie do karty adresowej ww. zabytkowego obiektu i ustalenie, co wchodzi w skład przedmiotu ochrony". Organ odwoławczy zaniechał jakichkolwiek czynności dowodowych, zastępując je własnym, niepopartym niczym domysłem. Stanowi to klasyczne naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które miało decydujący wpływ na niezastosowanie prawa materialnego (art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego).
W dalszej kolejności zwrócić uwagę należy na pominięcie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W dniu 21 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącej podczas zapoznawania się z aktami sprawy w siedzibie organu I instancji wykonał fotokopię szeregu dokumentów pochodzących z akt sprawy. Akta te były nieuporządkowane, pozbawione numeracji kart, spisu treści czy metryki. Z uwagi na ten stan rzeczy, skarżąca nie ma pewności, czy wszystkie kluczowe dokumenty, w tym te sfotografowane zostały włączone do akt sprawy przekazanych organowi odwoławczemu, a następnie Sądowi. Fotokopie te, załączone do niniejszej skargi, zawierają m.in. wyciąg z opisu budynku nr [...] (a także pozostałych budynków z działki o nr ew.[...] ), z którego wynika, że jest to "budynek oświaty, nauki i kultury" o numerze w rejestrze zabytków [...]. Dokument ten ma kluczowe znaczenie dla zasadności ustalenia zabytkowego charakteru obiektu i jego potencjalnego związku z zabytkowym Zespołem Szkół [...] przy ul. [...] w S. . Organy obu instancji całkowicie pominęły ten dowód. Uzasadnienia obu decyli milczą na jego temat, co jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie art. 80 k.p.a., nakazującego ocenę na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Twierdzenie Wojewody, iż "wyłącznie zgoda właściciela budynku, a nie właściciela terenu, na którym on jest posadowiony, jest potrzebna" i że brak zgody właściciela nieruchomości "nie stanowi jakiejkolwiek przeszkody do wydania pozwolenia na rozbiórkę" świadczy o fundamentalnej nieznajomości prawa cywilnego. Zgodnie z utrwaloną w polskim systemie prawnym rzymską zasadą superficies solo cedit, wyrażoną w art. 48 i 191 Kodeksu cywilnego, budynek trwale z gruntem związany stanowi jego część składową i dzieli los prawny gruntu. Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz, która została z nią połączona w taki sposób, że stała się jej częścią składową. W niniejszej sprawie jest bezsporne, i wynika to wprost z projektu rozbiórki oraz treści decyzji, że budynek przeznaczony do rozbiórki posadowiony jest częściowo na działce nr [...] , stanowiącej własność skarżącej. Fragment ten, jak wynika z dokumentacji, ma określoną powierzchnię. W konsekwencji, w świetle prawa, skarżąca jest współwłaścicielem całego budynku w części odpowiadającej wartości fragmentu trwale związanego z jej gruntem. Część składowa nie może być przedmiotem odrębnej własności. Skoro tak, to zgoda skarżącej na rozbiórkę, jako współwłaściciela obiektu, była obligatoryjnym elementem wniosku, zgodnie z art. 30b ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Inwestor - Miasto S. - nigdy takiej zgody nie uzyskał i nie przedłożył.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 19 grudnia 2025 r. uczestnik postępowania Miasto S. wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że przedmiotowy budynek nie jest objęty ochroną konserwatorską obszarową, ani indywidualną, nie jest wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. . Poza tym skarżąca nie jest współwłaścicielem tego budynku, ponieważ budynek ten nie jest częścią składową jej nieruchomości, gdyż został on wzniesiony z przekroczeniem granicy działek i skarżącej przysługują ewentualnie roszczenia z art. 151 k.c.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa.
Zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418) rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. W myśl art. 30b ust. 3 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołącza się: 1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów - nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) projekt rozbiórki lub jego kopię - w zależności od potrzeb.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim:
1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów;
3) wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw energii - w przypadku budowy lub rozbiórki gazociągu przesyłowego, linii przesyłowej, elektroenergetycznej albo rurociągu dalekosiężnego ropy naftowej lub produktów naftowych, a także gazociągu, linii elektroenergetycznej albo rurociągu ropy naftowej lub produktów naftowych dochodzących do granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku oświaty nr [...] przy Centrum Kształcenia Zawodowego S. , usytuowanego przy ul. [...] w S. . Po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej, Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że przedłożony projekt rozbiórki jest kompletny (zgodnie z zapisem art. 30b ust. 3 i 4 Prawa budowlanego), został sporządzony przez mgr inż. arch. A. B. , posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Ponadto zawiera oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt rozbiórki zawiera m.in. szkic usytuowania obiektów przeznaczonych do rozbiórki, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Do wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego dołączono zgodę właściciela obiektu na jego rozbiórkę.
Pierwszą kwestią sporną w tej sprawie było to, czy - zgodnie z art. 30b ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego - do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołączono zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię. Jak wynika z akt sprawy inwestor Miasto S. przedłożył zgodę na rozbiórkę budynku nr [...] znajdującego się na działkach nr [...] i [...] obręb [...] w miejscowości S. z dnia 5 lutego 2025 r., podpisaną przez Zastępcę Prezydenta Miasta S. . Z projektu zagospodarowania terenu (pkt 2.1 str. 3) wynika, że budynek nr [...] zlokalizowany jest na działce nr [...] , której właścicielem i właścicielem znajdującego się na niej budynku jest Miasto S. (KW nr [...] ), a fragment budynku o powierzchni około 1 m2 znajduje się na działce nr [...] , której właścicielem jest K. J. . W ocenie Sądu, nie można jednak uznać, że skarżąca jest współwłaścicielem budynku nr [...] i w tej sprawie wymagana była jej zgoda na rozbiórkę. W ocenie Sądu, w przypadku wzniesienia fragmentu budynku na sąsiednim gruncie, ta część budynku nie może być traktowana jako część składowa powyższej nieruchomości. Skarżącej przysługują ewentualnie roszczenia z art. 151 k.c., który stanowi, że jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze. Nie oznacza to jednak, że podmiot, na którego gruncie wzniesiono fragment budynku (1m2) staje się jego współwłaścicielem na zasadzie superficies solo cedit (art. 48 k.c.). Właścicielem całego budynku jest wyłącznie osoba, na której gruncie została posadowiona jego główna (większa) część, czyli właściciel nieruchomości wyjściowej (działki nr [...] ). Zatem organy orzekające w tej sprawie nie naruszyły art. 30b ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż zgoda skarżącej na rozbiórkę tego budynku nie była wymagana, gdyż nie jest ona jego właścicielem.
Drugą kwestią sporną podnoszoną w skardze jest to czy przedmiotowy budynek nr [...] jest objęty ochroną konserwatorską, a w szczególności czy jest wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. . W piśmie przekazującym odwołanie z dnia 28 kwietnia 2025 r. Kierownik Referatu Urbanistyki i Budownictwa Urzędu Miasta S. wyjaśnił, że budynek oświaty nr ewid. [...] przy Centrum Kształcenia Zawodowego w S. posadowiony na działkach o nr geodezyjnym [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] w S. nie jest położony na terenie zabytkowego układu urbanistycznego miasta S. z XVI-XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod Nr [...] decyzją z dnia 07.05.1962 r., ani nie figuruje w Gminnej Ewidencji Zabytków. Według zarządzenia Prezydenta Miasta S. Nr 11/2025 z dnia 16 stycznia 2025 r. (dostępnego na stronie www.prawomiejscowe.pl/UrządMiastaS. ) obiektem objętym Gminną Ewidencją Zabytków Miasta S. nr ewid. [...] jest Szkoła [...] (ob. Zespół Szkół [...] ) powstała w 1903 r. przy ul. [...] i jest to 3-kondygnacyjny budynek o numerze ewidencyjnym [...] (identyfikator budynku: [...] ), położony w linii rozgraniczającej ul. [...] . Informacja o obiekcie dostępna jest w oficjalnym internetowym portalu mapowym Miasta S. (Studium i miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w systemie Voxly) na stronie www.voxly.pl/S. , w zakładce "zabytki". Obiekt ten został także wskazany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w rejonie [...] , uchwalonym uchwałą Nr LIII/523/2022 Rady Miasta S. z dnia 28 czerwca 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 11 sierpnia 2022 r. poz. 8382) do objęcia ochroną i oznaczony na rysunku mpzp szrafurą - ukośnym kreskowaniem jako obiekt objęty ochroną (znajdujący się w Gminnej Ewidencji Zabytków) - legenda mpzp. Nie jest nim budynek podlegający rozbiórce tj. budynek o numerze ewidencyjnym 3 8-14 (identyfikator budynku: [...]). Nie ma więc wymogu uzgodnienia rozbiórki z Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
W ocenie Sądu, wyjaśnienia organu prowadzącego Gminną Ewidencję Zabytków Miasta S. (Prezydenta Miasta S. ) znajdują potwierdzenie w dołączonych do akt administracyjnych dokumentach, tj. Wykazie obiektów zabytkowych objętych Gminną Ewidencję Zabytków Miasta S. , w którym pod poz. [...] wpisano Szkołę Rzemieślniczą, ob. Zespól Szkół [...] z 1903 r. znajdującą się przy ul. [...] (nr ewidencyjny [...]). Z Karty Gminnej Ewidencji Zabytków wynika, że ochroną objęty jest budynek dawnej Szkoły Rzemieślniczej z 1903 r. (należący obecnie do Zespołu Szkół [...] ) nr ew. działki [...], budynek jest trzykondygnacyjny, co obrazują zawarte w Karcie zdjęcia. Natomiast rozbiórka dotyczy budynku nr [...], tj. budynku parterowego w konstrukcji tradycyjnej murowanej z dachem jednospadowym krokwiowym z pokryciem z płyt cementowo-azbestowych, który nie jest wyposażony w instalacje. Zdaniem Sądu, są to dwa różne budynki i budynek będący przedmiotem rozbiórki nie jest wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. . W związku z powyższym Sąd nie podziela zatem zarzutu skargi naruszenia w tym zakresie przez organ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów.
Strona skarżąca powołuje się na znajdujący się w aktach sprawy wydruk z ewidencji gruntów i budynków (str. 4 akt organu I instancji), z którego wynika, że budynek 14 o pow. zabudowy 206 m2 (inny budynek o charakterze edukacyjnym), którego budowę zakończono w 1975 r. ma "nr rej. zabytków [...]". W ocenie Sądu, dokument ten nie podważa ustaleń organów wynikających z powołanej Karty Adresowej Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. , gdzie wskazany jest inny budynek należący Zespołu Szkół [...] objęty ochroną (dawna Szkoła Rzemieślnicza z 1903 r. – budynek główny szkoły). Ponadto z powszechnie dostępnego rejestru zabytków znajdującego się na stronie internetowej Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (mwkz.pl) nie wynika, aby budynek nr [...] przy ul. [...] w S. był wpisany do rejestru zabytków. Poza tym inwestor – Miasto S. , który jest właścicielem budynku, a jednocześnie Prezydent Miasta S. jest organem prowadzącym Gminną Ewidencję Zabytków Miasta S. ma najlepszą wiedzę czy będący jego własnością budynek jest objęty ochroną konserwatorską, a organ tym twierdzeniom skarżącej w toku postępowania konsekwentnie zaprzeczał.
W związku z powyższym w tej sprawie organ nie naruszył art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, gdyż – wbrew twierdzeniom skarżącej - nie istniały uzasadnione podstawy do przyjęcia, że budynek nr [...] przeznaczony do rozbiórki, zlokalizowany przy ul. [...] jest częścią "Zespołu Szkół [...] ", który jako całość jest ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. , a co za tym idzie, wydanie pozwolenia na jego rozbiórkę wymagało obligatoryjnego uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Z Karty Adresowej Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. , wynika, że ochroną nie jest objęty cały Zespół Szkół [...] , lecz jedynie budynek główny tego Zespołu, tj. budynek dawnej Szkoły Rzemieślniczej z 1903 r. W ocenie Sądu, strona skarżąca błędnie interpretuje zapisy tego dokumentu.
Sąd częściowo podzielił zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji jest nieco ogólnikowe i organ nie odniósł się wyczerpująco do wszystkich zarzutów odwołania, lecz nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż organ prawidłowo ustalił kwestię objęcia przedmiotowego budynku ochroną konserwatorską oraz kwestię wyrażenia zgody na rozbiórkę budynku przez jego właściciela.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło