VII SA/Wa 1696/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 1696/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na podstawie art. 134 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. dalej kpa) w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 roku Nr 5, poz. 42 z późn. zm.) - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] maja 2009 r. uznającej P.K. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i na podstawie art. 96 ust. 1 Prawa Budowlanego orzekającej karę upomnienia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy [...] Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa wydaną w sprawie odpowiedzialności zawodowej P.K. ogłoszono w dniu [...] maja 2009r., co wynika ze znajdującego się w aktach protokołu ogłoszenia decyzji. Z protokołu tego wynika także, że strona stawiła się na ogłoszenie i została pouczona o prawie wniesienia odwołania od ogłoszonej decyzji. Protokół nie został podpisany przez stronę, jednak zdaniem organu brak podpisu lub odmowa podpisania protokołu przez którąkolwiek z osób obecnych nie umniejsza wartości dowodowej protokołu, chyba że z przedstawionych w protokole przyczyn odmowy lub braku podpisu wynika coś innego. Powyższe oznacza, że termin 14 dni do wniesienia odwołania od decyzji ogłoszonej ustnie w dniu [...] maja 2009r. upłynął w dniu [...] maja 2009 r., w związku z czym, odwołanie z dnia [...] czerwca 2009 r. należy uznać za wniesione po terminie. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P.K. reprezentowany przez pełnomocnika – adw. J.M., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - obrazę art. 129 § 2 kpa w zw. z art. 14 § 1 i § 2 kpa wynikającą z przyjęcia, iż Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wydał w formie ustnej i w takiej formie ogłosił w dniu [...] maja 2009r. decyzję o ukaraniu, co powoduje iż od tej daty rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania od decyzji, podczas gdy w rzeczywistości decyzja o ukaraniu wydana została na piśmie w dniu [...] maja 2009r. i doręczona pełnomocnikowi strony wraz z uzasadnieniem w dniu 27 maja 2009 roku, zaś odwołanie od decyzji nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 10 czerwca 2009r. złożone zostało z zachowaniem terminu, - obrazę art. 109 § 1 kpa i art. 14 § 1 kpa w zw. z art. 25 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów inżynierów budownictwa oraz urbanistów wynikającą z przyjęcia przez Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, iż interes strony przemawiał za ustnym załatwieniem sprawy, a w konsekwencji pozwalał na ustne ogłoszenie decyzji, podczas gdy postępowanie przed Okręgowym Sądem Dyscyplinarnym odbywało się w formie pisemnej i załatwienie sprawy nastąpiło również w formie pisemnej, albowiem decyzja o ukaraniu P.K. wydana została na piśmie w dniu [...] maja 2009r. i na piśmie została doręczona stronie i jej pełnomocnikowi w dniu 27 maja 2009r., - obrazę art. 68 § 1 i § 2 kpa wynikającą z przyjęcia przez Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, iż znajdujący się w aktach sprawy protokół z ogłoszenia decyzji o ukaraniu, sporządzony w dniu [...] maja 2009r., dokumentuje czynność ogłoszenia ustnie wydanej decyzji, mimo iż w dniu tym decyzja nie została wydana, zaś protokół ten wobec nie podpisania go nie może stanowić dowodu wydania i ogłoszenia decyzji w dniu [...] maja 2009r., - obrazę art. 107§1 kpa w zw. z art. 14§2 kpa wynikającą z przyjęcia przez organ odwoławczy, iż protokół z ogłoszenia decyzji z dnia [...] maja 2009r., mimo iż nie zawiera w swej treści wszystkich koniecznych składników decyzji, a w szczególności rozstrzygnięcia, powołania podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o sposobie i trybie odwołania, stanowi dowód wydania decyzji w formie ustnej. Zdaniem skarżącego postępowanie przed sądem dyscyplinarnym wymaga zachowania formy pisemnej, co wynika wprost z art. 54 ust. 3 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 14 § 1 kpa załatwianie spraw administracyjnych następuje w formie pisemnej. Pojęcie "załatwianie spraw" odnosi się do rozstrzygania sprawy w formie decyzji. Odstępstwo od zasady pisemnego załatwienia sprawy, a zatem ustne załatwienie sprawy jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie (art. 14 § 2 kpa). Zastosowanie tego przepisu, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 29 września 1981 r., II SA 345/81 (ONSA 1981, nr 2, poz. 96) jest wykluczone, gdy przepisy prawa określają pisemną formę decyzji lub gdy strona nie wyraża zgody na ustne załatwianie sprawy albo gdy stanowiska strony i organu są rozbieżne. W uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 13 października 1997 r., FPK 13/97 (ONSA 1998, nr 1, poz. 7) stwierdzono, że ogłoszenie ustne decyzji administracyjnej, jako wyjątek od zasady pisemności, wymaga utrwalenia tej czynności na piśmie w drodze sporządzenia protokołu (art. 67 § 2 pkt 5 k.p.a.), który powinien odpowiadać wymaganiom określonym w art. 68 i 107 k.p.a. w zakresie koniecznych elementów decyzji. Załatwienie sprawy w formie ustnej możliwe jest wyłącznie po uprzednim wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego w tej sprawie (wyrok NSA z dnia 9 maja 2007 r., II OSK 712/06, Lex nr 337413). Analogicznie w art. 54 ust. 3 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów wskazano, iż orzeczenie sądu dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu na piśmie wraz z jego uzasadnieniem. W niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania zobowiązany był do wykazania, że zaszły okoliczności przewidziane w art. 14§2 kpa. Oznacza to, że wydanie postanowienia na podstawie art. 134 kpa winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy w dniu [...] maja 2009r. doszło do ustnego ogłoszenia decyzji oraz czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129§2 kpa, w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 kpa. Podkreślić należy, iż stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania pominął także znajdujące się w aktach sprawy pismo Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 30 czerwca 2009r., przy którym przekazano do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego odwołania P.K. od decyzji z dnia [...] maja 2009r. (sporządzonej na piśmie i doręczonej skarżącemu w dniu 27 maja 2009r.) z treści którego wynikało, że odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2009r. zostało wniesione w terminie. Również z protokołu rozprawy z dnia [...] maja 2009r. wynika, iż "decyzja sądu zostanie (...) ogłoszona w dniu dzisiejszym o godzinie 15:00; uzasadnienie decyzji zostanie przesłane na piśmie i doręczone pocztą". W tym kontekście obowiązkiem organu odwoławczego było wyjaśnienie powstałych rozbieżnośi dotyczących formy i trybu wydania przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa decyzji. Zaniechanie tych ustaleń narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego zobowiązujące organ administracji publicznej do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa). Podkreślić również należy, co słusznie zauważył skarżący, iż wydanie orzeczenia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 kpa następuje w drodze postanowienia a nie decyzji, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145§1 pkt 1c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.