VII SA/Wa 1697/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-21

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tomasz Janeczko, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nasyp ziemny wraz z murem oporowym, wykonany na działce bez pozwolenia na budowę, może być zakwalifikowany jako budowla w rozumieniu Prawa budowlanego i czy jego wykonanie stanowi samowolę budowlaną podlegającą procedurze legalizacyjnej lub rozbiórce?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nasyp ziemny wraz z murem oporowym, stanowiący techniczno-użytkową całość i służący określonemu celowi związanemu z zagospodarowaniem działki, jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego. Jego wykonanie bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest uprawnieniem inwestora, a jego zaniechanie skutkuje nakazem rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty budowlane przy budowie nasypu ziemnego wraz z murem oporowym oraz nakładające obowiązek zabezpieczenia budowli i przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego zostały uchylone przez WSA w Warszawie wyrokiem z 12 września 2017 r. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów KPA, w tym błędną kwalifikację obiektu jako budowli zamiast obiektu małej architektury.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. K. i K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązków oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] maja 2018r., nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia [...] oraz zażalenia [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z [...] marca 2018 r., znak: [...], wstrzymujące roboty budowlane przy budowie nasypu ziemnego wraz z murem oporowym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], nakładające obowiązek zabezpieczenia wykonanej budowli oraz przedłożenia przez inwestorów [...]: 4-ech egzemplarzy projektu budowlanego nasypu ziemnego wraz z murem oporowym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] wraz z projektem zagospodarowania działki, sporządzonym na aktualnej odbitce z mapy zasadniczej wykonanej do celów projektowych, w przypadku stwierdzenia niezgodności należy podać zakres robót umożliwiających doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania terenu - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w odpowiedzi na pismo [...], dotyczące samowolnej zmiany poziomu terenu działek nr [...], upoważniony pracownik Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] [...] lipca 2015r. przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Podczas czynności kontrolnych okazano m.in. decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2013r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, projekt budowlany zatwierdzony w/w decyzją oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Ponadto ustalono, że budynek wykonano zgodnie z projektem w zakresie ukształtowania terenu. Od strony ul. [...] przed wrotami garażowymi w projekcie budowlanym widnieje rzędna 5,37 m n.p.w. Według inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej w tym miejscu widnieje rzędna 5,34. Ponadto projekt budowlany przewiduje spadek od strony garażu do granicy działki 0,1 % a od strony schodów wejściowych (rzędna przed schodami - 5,42 m n.p.w.) spadek projektowany 1,5%. W narożu południowo- wschodnim projekt przewiduje rzędną terenu 5,03 m n.p.w. Od strony tarasu przy schodach projektowana rzędna to 5,50 m n.p.w. Projekt budowlany przewiduje odprowadzenie wód opadowych z budynku i powierzchni utwardzonych do istniejącej kanalizacji ogólnospławnej Q 30 w ul. [...]. Z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wynika, że bezpośrednio przed budynkiem istnieje studzienka kanalizacyjna ogólnospławna z odprowadzeniem do kanalizacji w ul. [...]. Z utwardzonego terenu wody opadowe nie są odprowadzane do kanalizacji ogólnospławnej. Teren podwórza od strony zachodniej jest wykonany jako płaski z podniesieniem o 50 cm i szerokości 1.0m przy ogrodzeniach sąsiednich działek. Projekt zagospodarowania terenu nie określa żadnych rzędnych tego terenu. Z pomiarów wysokości przy ogrodzeniach sąsiednich działek wynika, że odległość od wierzchu ogrodzenia do wierzchu terenu działki przy ul. [...] wynosi l,92m, wysokość ogrodzenia od wierzchu do "donicy" wynosi 0,75m, a wysokość donicy to ok. 0,50cm. Ustalono także, iż wierzch terenu zielonego działki przy ul. [...] jest wyżej o ok. 0,67m od wierzchu terenu zielonego działki przy ul. [...] przy ogrodzeniu, natomiast odległość od wierzchu ogrodzenia do wierzchu terenu działki przy ul. [...] to ok. 1,80m, a wysokość między wierzchem ogrodzenia w wierzchem "donic" to 0,75m. [...] oświadczyli, że podwyższenie terenu o 50 cm wzdłuż ogrodzenia sąsiednich działek to donice, które przy styku z ogrodzeniem sąsiadów mają stosowne oddzielenie betonowe. Decyzją nr [...] z [...] września 2015r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w opisywanej wyżej sprawie. W wyniku złożonego przez [...] odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] listopada 2015r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem nr [...]r., z [...] lutego 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na [...] obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót w zakresie ich zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi. Żądany dokument został przedłożony 1 kwietnia 2016r., ocenę techniczną opracował arch. [...] posiadającego uprawnienia budowlane nr [...], legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr ew. [...]. Po uprzednim wezwaniu przez organ, pismem z 10 czerwca 2016r., [...] przedłożył uzupełnienie wskazywanej wyżej opinii technicznej. Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dopuścił jako dowód w sprawie ekspertyzę techniczną nr [...] dot. oceny stanu technicznego ogrodzenia murowanego oraz bezpieczeństwa konstrukcji tego ogrodzenia na posesji przy ul. [...] w związku z wykonaniem zagospodarowania terenu działki przyległej przy ul. [...] w [...] wykonaną przez mgr. inż. [...] wpisanego do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych pod pozycją [...], legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów budownictwa o nr ew. [...]. Decyzją nr [...] z [...] lipca 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na inwestorów [...] obowiązek rozbiórki "donic" (dodatkowego nasypu ziemi na terenie działek nr [...] przy ul. [...] w [...]) wykonanych wzdłuż granicy z działkami przy ul. [...] z materiałów budowlanych (materiał betonowy). Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] oraz [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2016r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z [...] lipca 2016r. W związku ze złożonymi przez strony skargami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 września 2017r., sygn. akt VII SA/Wa 2409/16, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] sierpnia 2016r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z [...] lipca 2016. Po ponownej analizie zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego organ powiatowy postanowieniem nr [...] z [...] marca 2018r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie nasypu ziemnego wraz z murem oporowym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na inwestorów [...] obowiązek zabezpieczenia wykonanej budowli oraz przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając zażalenie złożone przez [...] oraz [...] stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. - ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w wyroku sądu jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku sądu. Zdaniem organu drugiej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zastosował się do wytycznych zawartych w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 września 2017r., sygn. akt VII SA/Wa 2409/16. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że organ pierwszej instancji powinien orzekać w trybie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolną budową nasypu ziemnego z murem oporowym, która stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wymagającą uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na tezy uzasadnienia ww. wyroku stwierdził, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy doszło do samowolnej budowy budowli ziemnej stanowiącej nasyp ziemny wraz z murem oporowym. Inwestorzy winni więc przed przystąpieniem do inwestycji uzyskać pozwolenie na budowę od organu administracji architektoniczno - budowlanej i dopiero wówczas realizować w/w inwestycję. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawo budowlane: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Art. 29 - 31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29 Prawa budowlanego, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 ww. ustawy zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne. Wykonywanie robót ziemnych związanych z niwelacją terenu nie podlega co do zasady reżimowi prawa budowlanego i rozplantowanie ziemi nie może być uznane za roboty budowlane. Inaczej jednak wygląda sprawa gdy dochodzi do wykonania budowli ziemnej. Jedną z kategorii obiektów budowlanych są budowle, które cechuje to. że stanowią pewną techniczno-użytkową całość. Definicja budowli zawarta w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter złożony, z jednej strony zawiera definicję negatywną, a z drugiej przykładowe wyliczenie przypadków budowli. Budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem malej architektury, w szczególności taki jak budowle ziemne. Aby obiekt miał cechy budowli ziemnej winien być zasadniczo wykonany z ziemi oraz musi stanowić pewną techniczno-użytkową całość. Do takiej kategorii budowli ziemnych można zaliczyć nasyp ziemi wsparty z jednej strony istniejącym ogrodzeniem a z drugiej wykonanym murem oporowym, służący do określonego celu związanego ze sposobem zagospodarowania działki. Stanowi on niewątpliwie pewną całość i ma określoną użyteczność, powstał w wyniku celowo podjętych robót, jest zasadniczo wykonany z ziemi. Wykonanie takiej budowli w określonym miejscu, zgodnie z definicją art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane stanowi jego budowę. Mając to na uwadze przyjąć należy, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy w zakresie wykonanego nasypu ziemnego wraz z murem oporowym doszło zatem do budowy obiektu budowlanego, a robota ta nie mieści się w katalogu zwolnień określonych w art. 29 ustawy prawo budowlane, a zatem na ogólnych zasadach podlegała wobec tego obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Pozwolenia takiego inwestor nie posiadał, wobec czego w tym zakresie roboty stanowiły przypadek samowoli budowlanej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreśłił, że powyższą analizę oparł na stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowanym w uzasadnieniu ww. wyroku. Tym samym zarzuty zawarte w zażaleniu w zakresie możliwości zakwalifikowania w/w inwestycji jako obiektu małej architektury są więc niezasadne i nie mają oparcia w aktach sprawy. Organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zasadnie przeprowadził procedurę legalizacyjną w oparciu o przepisy art. 48 w/w ustawy. Wyrazem tego było wydanie postanowienia nr [...] z [...] marca 2018 r., znak: [...]. Materialno-prawną podstawę skarżonego postanowienia stanowi art 48 Prawa budowlanego, w myśl którego organ nadzoru budowlanego nakazuje (z zastrzeżeniem ust. 2) w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W ust. 2 przepis stanowi zaś - jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl ust. 3 ww. przepisu - postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczeniu wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budo wlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Jak wynika z treści ww. przepisu, ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych. Wydanie skarżonego postanowienia ma na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowych robót budowlanych. Możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest możliwa, jeżeli inwestor wypełni powyższy obowiązek. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1602/04 "Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, ale uprawnieniem inwestora". Nie przedkładając żądanej dokumentacji inwestor pozbawi się możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej. Stosownie do treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3. stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2. w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ powiatowy zasadnie również wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie nasypu ziemnego wraz z murem oporowym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], nakładając jednocześnie obowiązek zabezpieczenia wykonanej budowli oraz przedłożenia przez inwestorów określonej dokumentacji. W nawiązaniu do stanowiska zawartego w rozpoznawanym zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela stanowiska, zgodnie z którym postanowienie winno zawierać rozstrzygnięcie w przedmiocie odprowadzania wody opadowej. Zawiadomienie inicjujące postępowanie jak i treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć określały przedmiot sprawy jako dotyczący podniesienia gruntu, a nie odprowadzania wody opadowej do systemu zbiorczego. Ponadto organ zaznaczył, że z dat sporządzenia ekspertyzy technicznej nr [...] (wrzesień 2016r.) oraz oceny technicznej (czerwiec 2016r.) wynika, że sąd administracyjny orzekając w sprawie miał wiedzę o treści w/w dokumentacji, jednak nie podzielił stanowiska w nich prezentowanego odnośnie zaliczenia spornego nasypu z murem oporowym jako obiektu małej architektury ogrodowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a., poprzez kwalifikację wybudowanego przez nich obiektu budowlanego ("donice") jako "budowli" zamiast "obiektu małej architektury", naruszenie art. 78 § 1 k.p.a., poprzez brak samodzielnego przeprowadzenia dowodu z opinii nr [...] mgr. inż. [...] z września 2016 r., o co wnosił w zażaleniu na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] marca 2018 roku, którego przedmiotem jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a., poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego i orzekanie w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz na podstawie tego materiału ocena faktu udowodnienia okoliczności sprawy; naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu postanowienia faktów, które organ na podstawie zebranego materiału dowodowego uznał za udowodnione oraz brak wskazania dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których jedne dowody uznał za przydatne a innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez brak odniesienia się organu do zarzutów przedstawionych przez skarżącego w zażaleniu, w sytuacji gdy organ odwoławczy obowiązany był ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę, co oznacza, że miał obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania skarżącego zawarte w zażaleniu i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojego postanowienia. Skarżący wnieśli o uchybienie zaskarżonego postanowienia w całości. Zgłoszony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia znalazł odrębne rozpoznanie. Stanowisko skarżących znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Okolicznością kluczową dla sądowej oceny zaskarżonego postanowienia było to, że wcześniejsze orzeczenia organów obu instancji zostały uchylone wyrokiem tutejszego Sądu, szczegółowo powyżej opisanym. Zasadnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał na zasadę związania wynikającą z art. 153 p.p.s.a. Zasada ta ma również odniesienie do Sądu rozpoznającego obecnie wniesioną skargę. Powtórzmy, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji w pełni odpowiadają wytycznym zawartym w uzasadnieniu ww. wyroku. I tak, wskazano wówczas, że orzekając w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, organy nie dokonały kwalifikacji obiektu oraz rodzaju samowoli budowlanej. Nie uzasadniły w związku z tym dlaczego w sprawie zastosowanie miał art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Tymczasem do kategorii budowli ziemnych można zaliczyć nasyp ziemny wsparty z jednej strony istniejącym ogrodzeniem a z drugiej wykonanym murem oporowym, służący do określonego celu związanego ze sposobem zagospodarowania działki. Wykonanie takiej budowli w określonym miejscu, zgodnie z definicją art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego stanowi jego budowę. Następnie w omawianym uzasadnieniu, tutejszy Sąd stwierdził – w zakresie wykonanego nasypu ziemnego wraz z murem oporowym doszło zatem do budowy obiektu budowlanego, a robota ta nie mieści się w katalogu zwolnień określonych w art. 29 Prawa budowlanego, a zatem na ogólnych zasadach podlegała obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Pozwolenia takiego inwestor nie posiadał, wobec czego w tym zakresie roboty stanowiły przypadek samowoli budowlanej. Zgodnie z wyrażonym w ww. uzasadnieniu stanowiskiem Sądu - zgodność wykonanych robót budowlanych z projektem budowlanym i projektem zagospodarowania terenu, wynikająca z powykonawczych pomiarów geodezyjnych jest przeszkodą do prowadzenia w tym względzie postępowania przez organy nadzoru budowlanego, w szczególności w zakresie poziomu terenu. Odnosząc się do kwestii braku rozstrzygnięcia w przedmiocie odprowadzania wód opadowych do systemu zbiorczego tutejszy Sąd wskazał, że zgodnie z zawiadomieniem inicjującym postępowanie oraz treścią rozstrzygnięć podejmowanych przez organy wynika, że sprawa dotyczyła podniesienia gruntu. Rozstrzygnięcie nie mogło obejmować zatem okoliczności, które nie były objęte postępowaniem. Analizując tak przedstawione stanowisko tutejszego Sądu należy stwierdzić, że zaskarżone i poprzedzające go postanowienie organu pierwszej instancji w pełni odpowiadają zawartym tam poglądom prawnym. Prawidłowo przedmiotowy w sprawie obiekt został oceniony jako budowla wymagająca uzyskania na jej wzniesienie pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie dopełnili tego obowiązku, zatem doszło do wzniesienia obiektu w warunkach samowoli budowlanej. Tryb przewidziany w art. 48 ustawy Prawo budowlane został zatem wdrożony zasadnie. Przedłożenie dokumentów opisanych w postanowieniu organu pierwszej instancji umożliwi legalizację samowoli. Jak zasadnie wskazano jednak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, tryb ten jest uprawnieniem inwestora a nie obowiązkiem. Zaniechanie przedłożenia żądanych dokumentów uniemożliwi legalizacje obiektu. Skutkiem będzie zaś obligatoryjne wydania orzeczenia o nakazie jego rozbiórki. Wbrew zarzutom skargi w postepowaniu przed organem drugiej instancji nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego opisanej w art. 15 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w pełni zastosował się do wynikającego z ww. zasady, obowiązku ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Podjął odpowiadające prawu rozstrzygnięcie uzasadniając je z zachowaniem wymogów opisanych w art. 107 § 3 k.p.a., tak co do uzasadnienia okoliczności faktycznych sprawy jak i stanu prawnego. Zarzut skarżących, że organy cyt. "jedynie wprost skopiowały uzasadnienie wyroku WSA z dnia 12 września 2017 r., o sygnaturze VII SA/Wa 2409/16" nie może zostać ocenione jako trafny. Tezy uzasadnienia tego wyroku, w myśl art. 153 p.p.s.a., były bowiem kluczowe dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd jednoznacznie stwierdził, że niniejszy obiekt nie stanowi obiektu małej architektury. Organ był tym stanowiskiem związany. Nie było zatem podstaw do szczególnie pogłębionej analizy przedkładanych na tę okoliczność ekspertyz. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło