VII SA/Wa 1698/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 1698/05 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] znak: [...] z dnia [...] lutego 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., działając na podstawie art. 48 ust 1 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U nr 207 poz. 2016 z późn. zm) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U nr 98 poz. 1071), nakazał G.K. dokonać rozbiórki budynku garażowego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w R. Organ I instancji wskazał, iż na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczego przy ul. [...] w R. Podczas oględzin w terenie dokonanych w dniu [...] lipca 2004r. ustalono, iż na nieruchomości przy ul. [...] w R., w granicy z nieruchomością nr [...] istnieje budynek gospodarczy ze ścianami murowanymi z cegły wapienno – piaskowej i ceramicznej, konstrukcją dachu drewnianą krytą blachą fałdową i drzwiami dwuskrzydlowymi stalowymi. Podczas tych oględzin inwestor G.K. oświadczył, iż ma pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1976r. udzielającej mu pozwolenia na budowę budynku garażowego przy ul. [...] w R. (nieruchomość przy ul. [...] jest tożsama z nieruchomością pod adresem ul. [...]). G.K. oświadczył, iż w lipcu 2004r. wykonał remont tego budynku, polegający na wymianie ściany wschodniej i północnej oraz wymianie konstrukcji dachu i montażu drzwi garażowych. Organ ustalił, na podstawie rejestracji graficznej, prowadzonej przez Urząd Miejski w R. Wydział Architektury, że okazana podczas oględzin decyzja nr [...] obejmowała inny budynek na tej nieruchomości, a mianowicie znajdujący się przy granicy z działką o nr ew. [...]. Ponadto na mapie zasadniczej nr [...], aktualnej na 1979r. przedmiotowy budynek nie jest naniesiony. W związku z tymi ustaleniami organ nie dał wiary oświadczeniu złożonemu do protokołu przez inwestora, że dokonał on jedynie remontu budynku i uznał, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolnie wybudowanym obiektem budowlanym. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a takim to orzeczeniem inwestor G.K. nie dysponuje. Organ I instancji dodatkowo stwierdził, iż usytuowanie budynku w granicy z sąsiednią nieruchomością narusza przepis § 12 ust. 6 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2004r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U nr 75 poz. 609 z późn. zm.), w myśl którego budynek może być usytuowany ścianą zewnętrzną bez otworów okiennych przy granicy działki, jeżeli na sąsiedniej działce istnieje już budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy tej granicy. Na sąsiedniej nieruchomości, w granicy brak jest zabudowy o podobnym charakterze. W związku z powyższymi ustaleniami organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie miała miejsce samowola budowlana. Nie znajdując podstaw do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i legalizacji samowoli budowlanej - nakazał rozbiórkę budynku garażowego zlokalizowanego na ul. [...] nr [...] w R. Dnia [...] lutego 2005r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w R. wpłynęło odwołanie G.K. decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2005r. Odwołujący się podniósł, że przedmiotowa wiata istniała od lat siedemdziesiątych, a w 2004r. została zmodernizowana i przebudowana. Organ nadzoru budowlanego nie wyjaśnił sprawy należycie w zakresie stanu faktycznego i niewłaściwie przyjął podstawę prawną rozbiórki. Decyzją nr [...] znak: [...] z dnia [...] listopada 2005r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpoznaniu odwołania G.K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W opinii organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. dokonał w toku prowadzonego postępowania prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, zaś zarzuty podnoszone w odwołaniu przez skarżącego nie mają wpływu na kształt zaskarżonego rozstrzygnięcia. G.K. podczas realizacji przedmiotowej inwestycji naruszył przepisy ustawy Prawo budowlane, m.in. art. 28 który stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę a pozwolenia takiego inwestor nie miał. Dodatkowo organ stwierdził, iż prace budowlane wykonane bez zachowania wymogów określonych w przepisach prawa budowlanego skutkują wszczęciem przez organ nadzoru budowlanego postępowania wyjaśniającego w ramach nadzoru budowlanego. Art. 48 § 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wprawdzie istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednak organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie możliwość taka nie zachodzi. Zgodnie bowiem z art. 48 § 2 pkt 2 może dojść do legalizacji, lecz tylko w przypadku, gdy budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz 2) budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie zostały naruszone przepisy techniczno-budowlane w zakresie, który umożliwiałaby doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2004r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek może być usytuowany ścianą zewnętrzną bez otworów okiennych przy granicy działki, jeżeli na sąsiedniej działce istnieje już budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy tej granicy. Na sąsiedniej nieruchomości, w granicy brak jest zabudowy o podobnym charakterze. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., iż przedmiotowy budynek swym usytuowaniem narusza dyspozycję w/w przepisu, co uniemożliwia jego legalizację. Skargę na decyzję nr [...] znak: [...] z dnia [...] listopada 2005r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył G.K. wnosząc o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku garażowego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w R. i przywołując argumenty, które wskazał w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Na podstawie art. 134 § 1 w/w ustawy sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z tym przepisem dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosi strona w skardze. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, zaś podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd powinien wziąć pod uwagę z urzędu. Na wstępie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż postępowanie toczące się przed organem I i II instancji nastąpiło wbrew zasadom wyrażonym w art. 77 § 1 i 80 kpa. Stosownie bowiem do zasad zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 kpa organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, organ administracji publicznej zobowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, to znaczy dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 kpa wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy (teza pierwsza wyroku NSA OZ w lublinie z 17 maja 1994r. , SA/Lu 1921/93, wyrok NSA z 8 stycznia 1999r. IV SAB 198/98). W omawianej sprawie organy nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, czy przedmiotowa inwestycja G.K. była budową czy może były to jedynie roboty budowlane, a jeśli były to roboty budowlane to kiedy zostały wykonane i w jakim zakresie. Obiekt według twierdzeń inwestora został wzniesiony jako wiata w latach 1977-1978, a następnie w roku 2004r. wyremontowany poprzez dokonanie wymiany ściany wschodniej i północnej, wymiany konstrukcji dachu i montażu drzwi garażowych. Tymczasem nie został przez organy nadzoru budowlanego wyjaśniony zakres robót wykonanych w latach siedemdziesiątych a następnie w roku 2004r. Dopiero zaś ustalenie zakresu wykonanych robót pozwoli na ocenę czy w 2004 roku miał miejsce remont, rozbudowa czy też wzniesienie nowego obiektu w miejsce istniejącego uprzednio. Ustalenie stanu faktycznego sprawy pozwoli organom na właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, a w szczególności ustalenie, czy może część robót budowlanych została wykonana przed 1 stycznia 1995r., a tym samym nie miałyby zastosowania do nich przepisy ustawy w dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Organy orzekające w niniejszej sprawie winny bowiem mieć na uwadze przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., który stanowi, iż przepisu art. 48 w/w ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowania administracyjne. Odesłanie do przepisów dotychczasowych powoduje, iż samowola budowlana dokonana przed dniem 1 stycznia 1995r. powinna być oceniana według przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, skutki takiej samowoli należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach prawa budowlanego obowiązującego w dniu jej dokonania. W świetle przytoczonych faktów, postępowania toczącego się przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego nie można uznać za prawidłowe. Niepodjęcie przez organ administracji państwowej czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.