VII SA/Wa 1698/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. i J. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia : I. przyznać J.K. i J. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, II. odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. skarżący wnieśli sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 grudnia 2011 r., którym przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, a odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym sprzeciwie skarżący podnieśli, że utrzymują się tylko z emerytur o łącznej wysokości 2.028,40 złotych. Wskazali, że po opłaceniu wszystkich świadczeń oraz wykupieniu lekarstw pozostaje im na bieżące potrzeby życia codziennego niewielka kwota, dlatego nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej jako p.p.s.a. wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając sprawę ponownie, zważył co następuje : Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Z nadesłanych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.215,30 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni 157,45 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,63 ha. Wnioskodawcy dodali, że są starszymi schorowanymi ludźmi, a dochody, które uzyskują wystarczają tylko na bieżące wydatki i zakup lekarstw. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Stwierdzono, że ustanowienie pełnomocnika z wyboru jest to wydatek przekraczający możliwości finansowe wnioskodawców. Z tego względu, uwzględniono wniosek wnioskodawców w tym zakresie i przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wnioskodawcy zaś do grona takich osób nie należą posiadają bowiem stały dochód miesięczny w wysokości 2.215,30 złotych miesięcznie dom oraz nieruchomość rolną. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca posiadający stały dochód miesięczny nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Zaznaczyć należy, iż wnioskodawcy uiścili wpis sądowy od skargi wynoszący 200,00 złotych, a ewentualne pozostałe koszty sądowe jakie mieliby ponieść w sprawie nie będą wyższe niż te dotychczas przez nich poniesione. Uznano zatem, że wnioskodawcy przy wysokości uzyskiwanego stałego dochodu i ograniczeniu wydatków nie będących niezbędnymi będą w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie, które podkreślić należy mogą wystąpić w sprawie bądź też nie pojawić się w ogóle, co zależy też w części od działań samych wnioskodawców. Z tego względu, odmówiono wnioskodawco prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.