VII SA/Wa 1699/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-24
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Mirosława Kowalska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Państwowej Straży Pożarnej ma obowiązek nakazać usunięcie materiałów palnych z dróg ewakuacyjnych w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, czy dopuszczalne jest stosowanie rozwiązań zamiennych?Ratio decidendi
Organ Państwowej Straży Pożarnej ma obowiązek nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w tym usunięcie materiałów palnych z dróg ewakuacyjnych, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Przepisy te nie przewidują stosowania rozwiązań zamiennych w ramach postępowania prowadzonego w tym trybie, co oznacza obligatoryjność działania organu.Stan faktyczny
Muzeum w W. zostało zobowiązane decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej do usunięcia materiałów palnych z dróg komunikacji ogólnej w piwnicy, usunięcia materiałów palnych i stałej zabudowy ograniczającej dostęp do wyjść ewakuacyjnych oraz usunięcia materiałów palnych z dróg ewakuacyjnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Muzeum wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi F. w W. na decyzję (...) Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia (...) maja 2011 r. nr (...) w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków skargę oddala
VIISA/Wa 1699/11
UZASADNIENIE
(...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją wydaną (...) maja 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w W. wydaną (...) marca 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu (...) marca 2011 r. przedstawiciel Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej (...) przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w części budynku P., zajmowanej przez Muzeum w W. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego w/w budynku. Mając powyższe na uwadze Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia (...) marca 2011 r. zobowiązał właściciela części budynku do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, tj. usunięcia materiałów palnych z dróg komunikacji ogólnej w piwnicy, usunięcia materiałów palnych oraz stałej zabudowy ograniczającej dostęp do wyjść ewakuacyjnych, usunięcia wszystkich materiałów palnych z dróg ewakuacyjnych. Pismem z dnia (...) kwietnia 2011 r. zobowiązany odwołał się od obowiązków określonych w przedmiotowej decyzji wnosząc o zmianę terminu realizacji decyzji i uchylenia punktu 3 d decyzji dotyczącego usunięcia wszystkich materiałów palnych z dróg ewakuacyjnych, tj. boksów biurowych zlokalizowanych w obrębie korytarza na parterze, w których są materiały palne w postaci stołów drewnianych, krzeseł, wyrobów papierowych. Organ biorąc pod uwagę argumenty odwołania podkreślił, że obowiązek określony w kontrolowanej decyzji jest obowiązkiem wynikającym z § 4 ust 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719), niezwiązanym z faktem prowadzenia w budynku jakichkolwiek prac remontowych, jego przebudową, zmianą sposobu użytkowania bądź adaptacją. Składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji ma zasadniczy wpływ na możliwość powstania pożaru oraz szybkość jego rozprzestrzeniania, co może utrudnić lub uniemożliwić ewakuację. Zakaz gromadzenia w obrębie dróg ewakuacyjnych materiałów palnych, np. w materiałów drewnianych, drewnopochodnych, mebli itp., został wprowadzony przez przepisy przeciwpożarowe wiele lat temu i stanowi jeden z podstawowych elementów przygotowania budynku do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych, w tym umożliwiającą sprawną ewakuację.
Organ podkreślił, że przepisy przeciwpożarowe nie przewidują żadnych rozwiązań zamiennych lub doraźnych działań zabezpieczających, rekompensujących czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienia działanie ratowniczego lub ewakuacji. W § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazany jest jednoznacznie zakaz składowania materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących celom ewakuacji ludzi.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Muzeum (...) w W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 1 i 11 oraz art. 113 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Komendant Państwowej Straży Pożarnej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy prawa (art. 145 § 1 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie nastąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga nie jest zasadna.
Podstawą materialnoprawną decyzji organów stanowił przepis art. 26 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 96, poz. 667 ze zm.) zgodnie z którymi Komendant Powiatowy (Miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej m.in. do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Istotne jest przy tym, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej obowiązek przestrzegania przeciwpożarowych , wymagań techniczno – budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (pkt 1) spoczywa na właścicielu budynku, obiektu budowlanego lub terenu.
W rozpoznawanej sprawie niewątpliwym jest że w dniu 7 marca 2011 r. przeprowadzono w części budynku Pałacu (...) zajmowanej przez Muzeum (...) czynności kontrolne w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości naruszające przepisy ochrony przeciwpożarowej.
W związku z powyższymi ustaleniami Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej (...) powołując art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. Nr 109, poz, 719) nakazał Muzeum:
1. usunąć materiały palne z dróg komunikacji ogólnej w piwnicy, tj. drewnopochodne
elementy dekoracji, drzwi drewniane ( § 4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia);
2. usunąć wszystkie materiały palne oraz stałe zabudowy ograniczające dostęp do:
a) wyjścia ewakuacyjnego prowadzącego z jednego wiatrołapu na zewnątrz
budynku,
b) wyjścia ewakuacyjnego prowadzącego z sali ekspozycji kopalni zlokalizowanej
na 2 kondygnacji do klatki schodowej nr 4. ( § 4 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia);
oraz
3. Usunąć wszystkie materiały palne z dróg ewakuacyjnych, tj.:
a) szafy, zlokalizowane na całej długości i wysokości korytarza części biurowej na
parterze,
b) drewniane stoły, szafki i inne materiały palne stanowiące sklep i zaplecze sklepu,
które zlokalizowane są w klatce chodowej nr 6 na wysokości piwnicy i parteru,
c) wystawy wykonane z materiałów palnych, zlokalizowane:
- na spocznikach klatki schodowej nr 2, na kondygnacjach 2-4,
- na spoczniku klatki schodowej nr 3, na kondygnacji 3,
- na spoczniku klatki schodowej nr 5, na kondygnacji 2,
d) boksy biurowe zlokalizowane w obrębie korytarza na parterze, w których są
materiały palne w postaci stołów drewnianych, krzeseł, wyroby papierowe ( § 4
ust. 1 pkt 11)
Należy przy tym podkreślić, że przywołany przez organ § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. (wydanego na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej) stanowi że: w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie m.in. następujących czynności które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji:
1) składowanie materiałów palnych w pomieszczeniach technicznych, na nieużytkowych poddaszach i strychach oraz na drogach komunikacji ogólnej w piwnicach
2) składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub umieszczanie przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości określonych w przepisach techniczno-budowlanych;
3) uniemożliwianie lub ograniczanie dostępu do : lit e – wyjść ewakuacyjnych albo okien dla ekip ratowniczych.
Wobec ustaleń organu (niekwestionowanych zresztą) należy uznać, że skarżący naruszył przepisy przeciwpożarowe. Tym samym okoliczność ta obligowała organ do nałożenia na skarżącego wskazanych w decyzji obowiązków na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Uwzględniając zatem powyższe przepisy oraz stan sprawy, w ocenie sądu organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji .
Wskazać przy tym należy, odnosząc się do zarzutów skargi, że w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji , nałożenie określonych obowiązków na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej następuje obligatoryjnie , bowiem przepisy nie dopuszczają stosowania rozwiązań zamiennych. Orzeczone bowiem zaskarżoną decyzją nakazy mają umocowanie w obowiązującym stanie prawnym, przy czym brak jest jakichkolwiek podstaw do zwolnienia skarżącego z obowiązków z uwagi na obligatoryjność działania organów Państwowej Straży Pożarnej z wyłączeniem działania uznania administracyjnego – co wynika wprost ze wskazanego wyżej art. 26 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej przy czym, z powyższej regulacji wynika również, że stosowanie rozwiązań zamiennych (o czym wspomniał skarżący w odwołaniu i na rozprawie) jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie art. 26 w/w ustawy.
Oznacza to w ocenie Sądu, ze wydanie w niniejszej sprawie decyzji, nie stoi na przeszkodzie ubieganiu się przez skarżącego o zastosowanie rozwiązania zamiennego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło