VII SA/Wa 1699/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-04
Skład orzekający: Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.) była uzasadniona ze względu na naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji oraz istotny, nierozjaśniony zakres sprawy?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. była uzasadniona, ponieważ organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niewystarczające wyjaśnienie kluczowych okoliczności faktycznych, takich jak lokalizacja budynku gospodarczego i jego odległość od granicy działki sąsiedniej, a także charakter przylegającej wiaty i betonowej płyty fundamentowej. Nierozjaśniony zakres sprawy miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu M. P. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla budynku gospodarczego. PINB pierwotnie zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia, uznając, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu i jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Sąsiedzi inwestora zarzucali niezgodność z przepisami technicznobudowlanymi, w tym dotyczące odległości od granicy i odprowadzania wód opadowych. WINB uchylił decyzję PINB, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i brak wyjaśnienia kluczowych kwestii dotyczących zgodności z przepisami technicznobudowlanymi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw M. P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze sprzeciwu M. P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w sprawie udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala sprzeciw.
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M. Z., H. Z. i M. Z., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: "PINB w P.") z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia przedłożonego projektu i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. M. Z., H.Z. i M. Z. pismem z 24 czerwca 2013 r. złożyli do PINB w P. wniosek o weryfikację zgodności z obowiązującymi przepisami prawa usytuowania oraz warunków zabudowy budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. [...] przy ul. N. [...] w B., graniczącej z nieruchomością wnioskodawców. Zdaniem wnioskodawców wykonanie robót budowlanych na ww. działce nr ewid. [...] (wcześniej: nr 25), obr. 14, powoduje zalewanie nieruchomości wnioskodawców przez wody opadowe nie znajdujące odpowiedniego odpływu.
W dniu 2 października 2013 r. PINB w P. wydał postanowienie Nr [...], którym nakazał M. P. (zwanemu dalej: "skarżącym") wstrzymanie prowadzenia robót przy budowie budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] oraz przedstawienie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. poz. 1626 ze zm., zwanej dalej "pr.bud."). Ww. postanowienie zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pr.bud.). Organ wyjaśnił przy tym, że wykonanie wskazanego obowiązku umożliwi tzw. legalizację powstałego budynku.
Postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2014 r. PINB w P. zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie administracyjne do czasu, gdy wydana przez Burmistrza Gminy B. decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w B. przy ul. N. stanie się ostateczne.
W dniu [...] grudnia 2016 r., Burmistrz Gminy B. wydał decyzję nr [...] o warunkach zabudowy dla decyzji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działce o nr. ewid. [...], położonej przy ul. N. w B. Ww. decyzja o warunkach zabudowy stała się ostateczna, wobec czego PINB w P. postanowieniem nr [...] z [...] września 2017 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie.
Kolejno, PINB w P. postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2017 r. nałożył na skarżącego obowiązek usunięcia określonych nieprawidłowości w przedłożonym wcześniej projekcie budowlanym. Obowiązek ten powinien być wykonany w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia. W wykonaniu ww. postanowienia, M. P. przy piśmie z 5 stycznia 2018 r. przedłożył uzupełniony i poprawiony projekt budowlany.
W dniu [...] października 2018 r. zostało wydane postanowienie nr [...] przez PINB w P. nakładające na M. P. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł z tytułu stwierdzenia w trakcie czynności kontrolnych na gruncie samowolnej budowy budynku gospodarczego (KOB: III). Powyższa opłata została w części umorzona postanowieniem Wojewody [...] nr [...] z [...]maja 2018 r., zaś w pozostałej części w całości uiszczona przez skarżącego.
W piśmie z 5 sierpnia 2018 r. M. Z., H. Z. i M. Z. wskazali, że przedłożony przez skarżącego projekt budowlany jest niezgodny ze stanem faktycznym. Wskazali, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości około 1,2 m od granicy działki nr ewid. [...] i około 1,5 m od ściany budynku położonego na działce nr ewid. [...]. Druga część budynku, która nie została uwidoczniona na projekcie usytuowana została na płycie fundamentowej wylanej pomiędzy częścią główną budynku na działce ewid. nr [...] i budynkiem na działce nr ewid. [...]. Płytę wylano na fundamencie ogrodzenia, które zostało na te potrzeby zlikwidowane i sięga aż do tylnej części budynku na działce nr ewid. [...], czyli faktycznie znajduje się na działce nr ewid. [...]. Płyta ta wylana jest na całej długości części głównej budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...]. Równocześnie część przedmiotowego budynku gospodarczego jest zabudowana na całej długości budynku umiejscowionego na działce nr ewid. [...]. Na pozostałej części płyty fundamentowej, o której mowa powyżej, umiejscowiona jest studzienka na wody opadowe. Taki stan rzeczy powoduje, że przy dużych opadach woda spływa na ścianę budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...]. Dodatkowo wysokość głównej części budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...] wynosząca 5,5 m oraz konstrukcja dachu (dwuspadowy) powoduje zsuwanie się śniegu na ścianę budynku znajdującego się na działce nr ewid. [...]. Zdaniem wnoszących pismo wyżej opisany stan rzeczy powoduje systematyczne zalewanie należącego do nich tego pomieszczenia. W rezultacie ściana tego pomieszczenia od strony działki nr ewid. [...] jest cały czas mokra, a od wewnątrz wytworzył się grzyb i odpada tynk.
Wnoszący pismo z 5 sierpnia 2018 r. stwierdzili również, że budynek usytuowany na działce nr ewid. [...] wybudowany został niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, m.in. w zakresie jego wysokości. Konstrukcja i sposób położenia budynku istotnie naruszają interesy osób trzecich. Dostosowanie budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym dostarczonym przez inwestora nie zmienia przedstawionego stanu rzeczy. Dodatkowo grunt na działce przy ul. N. [...] został podniesiony o ok. 30 cm w stosunku do gruntu działki wnioskodawców. Tak dokonana zmiana ukształtowania terenu powoduje spływ wód opadowych na sąsiednie działki, co jest niezgodne z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r.
W związku z ww. pismem z 5 sierpnia 2018 r. inwestor (skarżący) złożył dodatkowe wyjaśnienia i oświadczenia, a w dniu 27 grudnia 2018 r. przedłożył w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego "cztery egzemplarze projektu budowlanego".
3. Po zbadaniu zgromadzonych w sprawie materiałów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał decyzję nr [...] z [...] stycznia 2019 r., którą zatwierdził projekt budowlany budynku gospodarczego znajdującego się na terenie działki o nr ewid. [...], obręb. [...], położonej przy ul. N. [...] w B.i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na skarżącego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 1 i ust. 5 oraz art. 83 ust. 1 pr.bud. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.").
Organ pierwszej instancji uznał, że skarżący przedłożył wszystkie wymagane dokumenty. Projekt budowlany został on opracowany przez uprawnioną do tego osobę i wynika z niego, że nie występuje naruszenie obowiązujących przepisów prawa, istniejący budynek nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia i jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy z [...] grudnia 2016 r. Ponadto PINB w P. stwierdził, że kwestie poruszone przez M. Z., H. Z. i M. Z. w piśmie z 5 sierpnia 2018 r. nie wnoszą żadnych nowych istotnych elementów mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
4. Od decyzji PINB w P. odwołanie złożyli w dniu 18 lutego 2019 r. M. Z., H. Z. i M.Z. Odwołujący się twierdzili, że wydana decyzja w sposób rażący narusza interesy osób trzecich. W odwołaniu podniesiono te same zarzuty, co w piśmie z 5 sierpnia 2018 r.
5. Prowadząc postępowanie odwoławcze [...] WINB postanowieniem nr [...] z [...] maja 2019 r. zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie w terminie 30 dni uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie aktualnego stanu faktycznego dotyczącego ww. budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] obr. [...], położonego przy ul. N. [...] w B. Organ odwoławczy wskazał też, jakie szczegółowe okoliczności powinny być zbadane przez okoliczności powinny być ustalone przez PINB w P.
W wykonaniu zlecenia, którego udzielił organowi pierwszej instancji [...] WINB, organ powiatowy dokonał kontroli przedmiotowego obiektu budowlanego gospodarczego. Protokół z oględzin sporządzono 19 czerwca 2019 r. i przedłożono organowi odwoławczemu.
Po rozpatrzeniu wskazanego wyżej odwołania [...]WINB jako organ odwoławczy decyzją nr [...] z [...] czerwca 2019 r. uchylił w całości decyzję PINB w P. z dnia [...] stycznia 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud.
Organ odwoławczy stwierdził, że zatwierdzenie projektu budowlanego mimo jego sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi było niedopuszczalne. Ocena przedłożonej dokumentacji projektowej z przepisami techniczno-budowlanymi powinna nastąpić przed ustaleniem przez organ nadzoru budowlanego opłaty legalizacyjnej. Jeżeli bowiem na etapie postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej organ uzna, że istnieją przeszkody do ostatecznej legalizacji to w pierwszej kolejności powinien rozważyć, czy zachodzi możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem [...] WINB uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również rozstrzygnięcia wydane w toku postępowania przez PINB w P. nie zawierają rozważań na temat zgodności przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej m.in. z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Co więcej postanowienie Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. ustalające opłatę legalizacyjną nie zostało skierowane do wszystkich stron postępowania, co w ocenie organu drugiej instancji miało wpływ na wynik sprawy i uniemożliwiło weryfikację poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń na wcześniejszym etapie postępowania legalizacyjnego.
Natomiast z ustaleń dokonanych przez organ powiatowy podczas kontroli, a także z dokumentacji projektowej wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości ok. l,6 m od budynku znajdującego się na działce sąsiedniej o nr ewid. [...] (usytuowanego w granicy działek), zaś pomiędzy ww. budynkami (w granicy z działką nr ewid. [...]) zlokalizowana jest "wiata", która ścianą przylega do budynku stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. Według organu drugiej instancji powyższe wskazuje, że odległość budynku gospodarczego od budynku należącego do skarżących, usytuowanego w granicy działek wynosi 1,60 m, co jest niezgodne z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). [...] WINB podkreślił, że uzasadnienie decyzji PINB w P. nie zawiera żadnych rozważań w powyższej kwestii, wobec czego nie jest on w stanie zweryfikować na jakiej podstawie organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany w odległości 1,6 m od granicy z działką sąsiednią może podlegać legalizacji w obecnej lokalizacji.
Zdaniem [...] WINB organ pierwszej instancji nie wyjaśnił również, z jakich okoliczności wywodził opinię, że obiekt spełnia warunki wynikające z § 12 rozporządzenia. Decyzja o warunkach zabudowy nie przewiduje możliwości takiego usytuowania obiektu, ponieważ z jej treści wynika, że skarżący oświadczył, że wykonał czynności mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Ustalenia dokonane przez PINB w P. wykluczają możliwość zastosowania w omawianej sprawie § 12 ust. 2 rozporządzenia, który dopuszcza lokalizowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy jedynie jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Natomiast wymiary budynku (dł. 8,5 m, wys. 5,5 m) wykluczają zastosowanie w niniejszej sprawie § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, który przewiduje możliwość sytuowania bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m. Oceniając przedstawione okoliczności [...] WINB uznał, że stanowią one potwierdzenie naruszenia również art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którymi jednym z kluczowych składników decyzji administracyjnej powinno być rzetelne uzasadnienie faktyczne i prawne.
6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. P. Skarżący zarzucił decyzji organu drugiej instancji naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego – tj. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez arbitralne i dowolne uznanie, że nie ma możliwości legalizacji budynku posadowionego przez inwestora w obecnej lokalizacji;
2) przepisów prawa procesowego – tj. art. 136 § 1 k.p.a., który stanowi m.in., że organ odwoławczy może przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie lub zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Wnoszący sprzeciw stwierdził też, że przeprowadzone kontrole oraz wizja lokalna potwierdziły stan faktyczny. Poza tym, jego zdaniem, niezrozumiałe jest arbitralne i kategoryczne przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że samowola budowlana nie może podlegać legalizacji, podczas gdy akt sprawy jednoznacznie wynika, że inwestor spełnił wszystkie warunki.
7. Odpowiadając w dniu 29 lipca 2019 r. na ww. sprzeciw organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie sprzeciwu. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez wnoszącego sprzeciw pozostają bez wpływu na treść wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
8. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Wskazana ogólna norma ma zastosowanie zarówno do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), jak i do sprzeciwów od decyzji przewidzianych w art. 64a p.p.s.a. i następnych przepisach ustawy.
Oceniając zaskarżony akt należało mieć na uwadze fakt, że przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Od decyzji [...] WINB skarżący M. P. wniósł skutecznie, z zachowaniem ustawowego terminu, sprzeciw uregulowany w art. 64a – 64e p.p.s.a.
We wskazanym kontekście prawnym należy podkreślić, że zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (dalej: "sprzeciw"). Na podstawie art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Konsekwentnie, zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając sprzeciw uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Z kolei stosownie do art. 151a § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu, sąd oddala sprzeciw.
Należy zatem podkreślić, że w razie rozpoznawania przez sąd administracyjny sprawy na podstawie sprzeciwu, dokonana przez sąd kontrola jest ograniczona. Sąd nie rozstrzyga więc, tak jak w przypadku skarg, tj. w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami środka zaskarżenia oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeciwnie, ocenie sądu podlega tylko prawidłowe zastosowanie przez organ art. 138 § 2 k.p.a. W ten sposób sąd ma ustalić, czy w analizowanej sprawie organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do istoty.
W przypadku sprzeciwu, wydany w oparciu o akta sprawy wyrok sądu ma więc charakter formalny w tym znaczeniu, że sąd nie odnosi się do zagadnień merytorycznych z wnikliwością właściwą dla postępowania w przedmiocie skargi na decyzję, w tym zwłaszcza nie przesądza wprost o szczegółowych uprawnieniach lub obowiązkach stron (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3011/17, LEX nr 2 408 525).
9. Dokonując oceny materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie w kontekście przedstawionych wyżej zasad, Sąd stwierdził, że [...] WINB nie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wadliwe i nieuzasadnione jego zastosowanie. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia w okolicznościach sprawy było uzasadnione.
[...] WINB rozpatrując odwołanie trojga sąsiadów inwestora (występującego obecnie w roli skarżącego) od decyzji PINB w P. stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności, organ pierwszej instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego PINB w P. nie podjął wszystkich czynności, które były niezbędne w prowadzonym postępowaniu do rozstrzygnięcia sprawy i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sposób wystarczający do stwierdzenia, że kluczowe okoliczności faktyczne sprawy zostały udowodnione. Zdaniem organu drugiej instancji nie została jasno wyjaśniona kwestia lokalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego, w tym odległości od granicy działki sąsiadów. Brak ten należało uznać za istotny, gdyż nie pozwalał ostatecznie przesądzić, czy budynek został zrealizowany zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Należy przy tym podkreślić, że ustalenia faktyczne mają w rozpatrywanej sprawie szczególne znaczenie, gdyż PINB w P. prowadził postępowanie nadzorcze na podstawie art. 48 pr.bud. i faktycznie rozstrzygał o dopuszczalności tzw. legalizacji samowolnie zbudowanego budynku. W takim postępowaniu zakres swobodnego uznania organu względem inwestora powinien być jak najwęższy, a skrupulatność organu w ustalaniu, czy warunki uznania, że doprowadzono sporny obiekt do zgodności z prawem – najwyższa.
Ponadto z akt sprawy wynika, że do przedmiotowego budynku gospodarczego przylega wiata, której charakter prawny (m.in. samodzielność) i legalność nie zostały właściwie zbadane i ocenione przez organ pierwszej instancji. PINB w P. nie wyjaśnił też w sposób dostatecznie jasny, czym była betonowa płyta stanowiąca podstawę budynku (integralną częścią kwestionowanego budynku, czy odrębnym obiektem) i czy była ona zgodna z prawem.
Na podkreślenie zasługują też dwie okoliczności. Primo, wydana decyzja organu pierwszej instancji poprzedzona była kilkoma wcześniejszymi fazami postępowania, kończącymi się między innymi postanowieniami organu nakładającymi na inwestora obowiązków zmierzających do zapewnienia lub zaprzeczenia legalności budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej przy ul. N. [...] w B. Poszczególne etapy postępowania zostały wskazane w pierwszej części niniejszego uzasadnienia wyroku Sądu. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji miał dostatecznie dużo czasu, aby w sposób nie budzący wątpliwości ustalić wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy.
Secundo, brak wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji określonych faktów to stan rzeczy już po dodatkowym badaniu okoliczności sprawy zleconym organowi pierwszej instancji przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. przedstawione zaniechania stanowią nie tylko wady postępowania prowadzonego w sprawie przez PINB w P., ale i czynności tego organu wykonanych w trakcie postępowania odwoławczego. Fakt, że nawet po zakończeniu postępowania przez PINB w P. istotne okoliczności nie zostały wyjaśnione uzasadnia ocenę organu odwoławczego, w ww. braki materiału i postępowania dowodowego oznaczają naruszenie powoływanych przepisów o postępowaniu administracyjnych.
Równocześnie można stwierdzić, że przyczyną niemożności rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy było wadliwe uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji. Mamy zatem do czynienia z naruszeniem przez organ pierwszej instancji obowiązku prawnego nałożonego przez art. 107 § 3 k.p.a.
Przedstawione braki postępowania, zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, świadczą o tym, że w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji doszło do spełnienia się zarówno pierwszej, jak i drugiej przesłanki uzasadniającej podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a.: doszło do naruszenia przepisów postępowania, a pozostający i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Z tego względu zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji należy uznać za uzasadnioną, a sprzeciw za niezasługujący na uwzględnienie.
10. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a sprzeciw niezasadny.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151a § 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił sprzeciw.
.................................
Tomasz Stawecki
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło