VII SA/Wa 17/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-18
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w przypadku gdy wnioskodawca wnosi alternatywnie o stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania, ma obowiązek wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku, czy może samodzielnie zdecydować o trybie postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może samodzielnie decydować o tym, czy wniosek dotyczy wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ przesłanki, terminy i właściwe organy dla obu trybów są różne. W przypadku niejasno sformułowanego wniosku, organ powinien wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania jego żądania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Niewłaściwe zastosowanie trybu postępowania stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Skarżący R. J. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania w sprawie decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o nakazie rozbiórki, a organ drugiej instancji utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał przymiotu strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wznowienia. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i błędnej interpretacji przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, a także orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2005 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. J. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] na podstawie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał C. J. dokonanie rozbiórki ogrodzenia stałego od strony drogi powiatowej nr [...].
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpoznaniu odwołania C. J. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia [...] maja 2002 roku.
Pismem z dnia [...] lipca 2003 roku R. J. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia [...] maja 2002 roku lub wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją z powodu nie brania w nim udziału bez własnej winy.
W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że właścicielami nieruchomości na której znajduje się ogrodzenie są E. i C. J. co wynika z treści księgi wieczystej Nr [...] znajdującej się w Sądzie Rejonowym w B. Decyzja kierowana była jedynie do matki wnioskodawcy C. J. Ojciec wnioskodawcy zmarł w 2002 roku, a jego spadkobierców dotychczas nie ustalono. Prawdopodobnie jedynym spadkobiercą jest on. Stronami postępowania winy być wszystkie strony postępowania tj. spadkobiercy E. J. oraz C. J. jako współwłaściciele nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustalił spadkobierców i nie wezwał ich do udziału w postępowaniu, które dotyczy nieruchomości. Wnioskodawca o decyzji dowiedział się od matki w dniu 15 czerwca 2003 roku.
Poważne wątpliwości zdaniem R. J. wiążą się też z granicami nieruchomości, której dotyczy decyzja. Istnieje bowiem sprzeczność między zapisami wynikającymi z księgi wieczystej, a danymi zawartymi w rejestrze gruntów. Nadto stwierdził, iż ogrodzenie można uznać jedynie za odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego budynku mieszkalnego, które to odstępstwo można zalegalizować.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku, Nr [...].
W uzasadnieniu swojej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzji stwierdził, że wniosek nie może być rozpatrzony pozytywnie, gdyż wnioskodawca nie wykazał, by posiadał przymiot strony w rozumieniu art.28 kpa i art.30§4 kpa. Kwestia ustalenia następców prawnych wnioskodawcy nie leży w kompetencji organów nadzoru budowlanego. Do poczynienia ustaleń w tym względzie właściwy jest sąd powszechny. Również kwestia związana z przebiegiem granic między nieruchomościami nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Do momentu, gdy wnioskodawca nie przedstawi postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku nie może być stroną postępowania.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. J. podnosząc zarzut naruszenia art.28 kpa i art.30§4 kpa poprzez ich błędną interpretację oraz art.107§1 kpa poprzez brak wskazania podstawy prawnej odmowy wznowienia postępowania. Nadto zdaniem skarżącego naruszone zostały art.7, art.8 i art.9 kpa.
W ocenie skarżącego wskazanie jako podstawy prawnej odmowy wznowienia treści art.149§3 kpa oraz art.150§2 kpa jest niewystarczające. Błędnie też zdaniem skarżącego zinterpretowano przepis art. 28 kpa i art.30§4 kpa, gdyż w wyroku z dnia 27 lipca 1983 roku, sygn. akt SA/Gd 381/83, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że organ administracji publicznej wydając decyzję o rozbiórce ma obowiązek przeprowadzić postępowanie z udziałem spadkobiercy nieruchomości nawet wówczas gdy postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające nabycie spadku nie nastąpiło.
Podniósł także zarzut, iż sama decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki budzi wątpliwość co do zgodności z prawem i słuszności. Z informacji podanej przez C. J. wynika bowiem, że projekt ogrodzenia był integralną częścią budynku mieszkalnego na który wydana była decyzja o pozwoleniu na budowę. Nadto nieprawidłowo przeprowadzone zostało też postępowanie wywłaszczeniowe i zachodzi konieczność zbadania czy ogrodzenie zostało postawione w granicach działki skarżącego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2003 roku podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył R. J. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o wznowienie postępowania oraz w odwołaniu od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 roku.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.64§2 kpa.
Jak wynika z treści pisma złożonego przez R. J. z dnia [...] lipca 2003 roku wniósł on alternatywnie o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2002 lub o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Z treści pisma nie sposób wywnioskować o uruchomienie jakiego trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji administracyjnej R. J. wnosił. Organ administracji publicznej nie może samodzielnie decydować o tym, czy wniosek dotyczy wznowienia posterowania czy tez stwierdzenia nieważności decyzji. Inne są przesłanki wznowienia postępowania, a inne stwierdzenia nieważności decyzji. Inne są terminy w jakich można wystąpić o wznowienie postępowania, a inne do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Wreszcie stwierdzić należy, iż inne organy administracji publicznej właściwe są do wznowienia postępowania, a inne do stwierdzenia nieważności. Wnisokowi tak sformułowanemu jak uczynił to wnioskodawca nie sposób nadać biegu. Jeśli wnioskodawca nie potrafi sprecyzować swojego wniosku to organ administracji winien w trybie art.64§2 kpa wezwać go do wskazania czy jego wniosek jest wnioskiem o wznowienie postępowania czy też wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Dopiero po sprecyzowaniu wniosku będzie możliwe nadanie prawidłowego biegu wnioskowi R. J.
Jeśli osoba wezwana do usunięcia braków wniosku braków tych nie uzupełni to zgodnie z treścią art.64§2 kpa wniesione pismo winno być pozostawione bez rozpoznania.
W tej sytuacji za zdaniem Sądu na obecnym etapie postępowania za przedwczesne uznać należy odnoszenie się Sądu do podnoszonych przez skarżącego zarzutów związanych z prawidłowością postępowania wznowieniowego.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1c, art.152 i art.135 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło