VII SA/Wa 17/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-29
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Tadeusz Nowak, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wybudowana ściana oporowa, ze względu na swoje parametry i sposób wykonania, może być zakwalifikowana jako budowla w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym podlegać opłacie legalizacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samowolnie wybudowana ściana oporowa o długości ok. 20m, zbrojona i posadowiona na fundamencie, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego prawidłowo wszczął procedurę legalizacyjną i nałożył opłatę legalizacyjną zgodnie z przepisami ustawy.Stan faktyczny
Skarżący L. i J. S. wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie organu I instancji i ustaliło opłatę legalizacyjną w wysokości 75 000 zł za samowolne wybudowanie ściany oporowej. Skarżący twierdzili, że obiekt ten jest ogrodzeniem działki i elementem ozdobnym, a nie ścianą oporową. Organ odwoławczy uznał, że obiekt ten jest budowlą, a jego parametry (długość ok. 20m, wysokość do 1,98m, grubość 24 cm, zbrojenie, fundamenty) kwalifikują go jako budowlę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę L. i J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi L. S. i J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] w całości i na podstawie art. 49 ust 1 i 2 w zw. z art. 59 f ust 1 ustawy Prawo budowlane ustalił dla L. i J. S. opłatę legalizacyjną w wysokości 75 000 zł za samowolne wybudowanie ściany oporowej na działce nr ew. [...] w miejscowości D.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że po wszczęciu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał [...] postanowienie nakazujące wstrzymanie robót budowlanych przy budowie przedmiotowej ściany oporowej i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenie o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Po wykonaniu obowiązku na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego organ ustalił opłatę legalizacyjną.
Organ odwoławczy podał, że jak wynikało, ze złożonego oświadczenia nieruchomość na której zrealizowano inwestycję stanowi współwłasność małżonków J. i L. S.
Wobec tego organ uchylił postanowienie organu I instancji i ustalił opłatę legalizacyjną dla obojga współwłaścicieli działki, małżonków L. i J. S. Organ podał również, iż samowolnie wybudowana przez inwestorów ściana oporowa ma wysokość od ok. 1,30m do ok. 1,98m i grubość 24 cm. Łączna długość ściany wynosi ok. 19,90m.
Ponadto jak wynika z opisu technicznego, sporządzonego przez technika architekta A. G, fundamenty betonowe ściany są wykonane z betonu żwirowego o szerokości 45 cm. pod słupy 95 x 95 cm. Zagłębienie fundamentów wynosi 1,00m w stosunku do przyległego terenu. Ściana oporowa zaś wykonana jest z pustaków, a każda warstwa zbrojna prętami zbrojeniowymi. W każdym narożniku oraz słupach
znajdują się pręty zbrojeniowe 4x8 mm na całej wysokości - zakotwione w
fundamentach. Również z mapy zagospodarowania terenu wynika, iż wymurowana jest
ściana w kształcie liter L więc należy ją zaliczyć do budowli.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli
L. i J. S.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżący podali, że inwestycja której dotyczy postanowienie nie jest ścianą oporową lecz ogrodzeniem działki, stanowiącym również element ozdobny ogrodu, formę skalnika.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego
postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153,poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania rozstrzygnięcia.
Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153,poz. 1270 ze zm. ) -zwanej dalej P. p. s. a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, uznać należało, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] nakładające na skarżących opłatę legalizacyjną za samowolne wybudowanie ściany oporowej. W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe.
Stosownie do artykułu 28 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-30.
Bezspornym w sprawie jest, że skarżący wybudowali przedmiotowy mur oporowy nie posiadając takiej decyzji ani też nie dokonując zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych - a więc w warunkach samowoli budowlanej.
W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zgodnie z prawem wszczął procedurę legalizacyjną, nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentów określony w art. 49 ust 1 w/w ustawy, a po jego wykonaniu ustalił opłatę legalizacyjną w sposób wyczerpujący uzasadniając jej wysokość.
Ustalenia organu w tej kwestii Sąd rozpoznający sprawę podziela w pełni. Wykonany przez inwestora obiekt jest niewątpliwie konstrukcją oporową - ścianą o długości ok. 20m, zbrojoną, posadowioną na zagłębionym w gruncie fundamencie - co wynika choćby ze złożonego przez samego inwestora ( i wykonanego na jego zlecenie) projektu budowlanego z czerwca 2009r., a także z oświadczenia inwestora złożonego w organie nadzoru budowlanego w dniu 25 lutego 2002r. ( protokół podpisany przez inwestora) - a więc jest budowlą co wynika z art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego. Sąd nie podziela poglądu prezentowanego przez skarżących, że przedmiotowa ściana oporowa stanowi ogrodzenie działki choćby z tego powodu, że znajduje się w odległości 60 cm od właściwego - istniejącego w granicy ogrodzenia, ani też że mur ten należy zakwalifikować jako obiekt małej architektury, zdefiniowany w art. 3 pkt. 4 Prawa budowlanego. Przepis ten wymienia trzy grupy małej architektury:
a) obiekty kultu religijnego, jak : kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej stanowiące wyposażenie placu
zabaw dla dzieci, tj. piaskownice, huśtawki, drabinki oraz obiekty utrzymania
czystości w postaci śmietników.
Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że aby obiekt budowlany mógł zostać
uznany za obiekt małej architektur, to musi wykazywać podobieństwo
konstrukcyjno - architektoniczne i funkcjonalne do obiektów wymienionych w tej
definicji.
Ściana oporowa nie odpowiada w formie i funkcji żadnej z kategorii obiektów
określonych w cytowanym wyżej przepisie.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153,poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło