VII SA/Wa 170/14

Maciej Majewski starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać J. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek J. W. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami nadesłanymi przy piśmie z dnia 19 września 2014 r. Skarżący w formularzu PPF wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Utrzymują się z dochodów z emerytury wnioskodawcy i wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy w łącznej wysokości 2 762,94 zł. Do majątku wnioskodawca zaliczył dom o pow. 103,98 m2 oraz działkę budowlaną o pow. 0,04 ha. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ponosi duże wydatki na zakup leków ze względu na zły stan zdrowia, ciążą na nim do spłaty należności w wysokości 51 438 zł. Miesięcznie stałe koszty utrzymania domu i własnego wynoszą około 1970 zł. Wnioskodawca nie otrzymuje pomocy od rodziny, czy osób trzecich, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej. Do wniosku dołączono kopie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o zniesieniu współwłasności, kopię dokumentu PIT 37 z rozliczeniem dochodów za 2013 r. (z którego wynika że wnioskodawca z małżonką w 2013 r. osiągnęli dochód 35 741,15 zł.). W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym dotyczącym albo tylko zwolnienia od kosztów sądowych, albo tylko ustanowienia pełnomocnika z urzędu może nastąpić gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy jak również wysokość aktualnych kosztów sądowych jakie wnioskodawca jest zobowiązany do uiszczenia w sprawie uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie aktualnie do uiszczenia strona nie ma żadnych kosztów. Ewentualnie pojawić się może jedynie koszt wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. W tym stanie rzeczy uznano, że wnioskodawcę z miesięcznego dochodu jaki obecnie w rodzinie wnioskodawcy wynosi 2 762,94 zł., stać będzie bez doznania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym, na poniesienie wydatku związanego z ww. wpisem sądowym. Jednocześnie uznano, iż uzasadnionym jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść tego wydatku. Dochód wnioskodawcy po opłaceniu bieżących wydatków oraz kosztów sądowych niniejszej sprawy nie pozwoli na opłacenie zawodowego pełnomocnika bez narażenia rodziny wnioskodawcy na powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji.