VII SA/Wa 1700/10

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. i Z.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : nakazu rozbiórki budynku postanawia : 1) przyznać W. S. i Z. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych oraz ustanowienie adwokata, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 8 listopada 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 3.625,35 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że posiadają mieszkanie o powierzchni 90 m ² oraz działkę rekreacyjną. Oświadczyli, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że są starszymi i schorowanymi ludźmi, którzy znaczną część uzyskiwanych dochodów przeznaczają na leczenie siebie i zakup lekarstw. Oświadczyli, że wydatki związane z leczeniem wnioskodawczyni, zakupem lekarstw oraz zabiegami i prywatnymi badaniami wynoszą ponad 1.200,00 złotych miesięcznie. Natomiast koszty związane z leczeniem wnioskodawcy i zakupem lekarstw, w tym prywatne badania i zabiegi to wydatek w wysokości około 900,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że ponoszą także koszty związane z utrzymaniem mieszkania w tym z tytułu opłat za gaz potrzebny na ogrzanie mieszkania oraz do celów bytowych (gotowanie, ciepła woda), energię elektryczną, telewizję kablową o łącznej wysokości około 1.000,00 złotych miesięcznie. Dodali, że na środki czystości wydają około 150,00 złotych miesięcznie. Zaznaczyli, że ze względu na znaczną utratę słuchu przez wnioskodawczynię zmuszeni są zakupić aparat słuchowy, który kosztuje 2.000,00 złotych, na zakup którego muszą zaoszczędzić środki finansowe. Oświadczyli, iż konieczne jest także dokonanie wymiany okularów dla obojga wnioskodawców, co jest wydatkiem w wysokości 140,00 złotych na osobę. Wskazali, iż muszą także zlecić montaż zaworu burzowego, co stanowi wydatek w wysokości 700,00 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie w części od wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Porównując wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawców z wysokością ponoszonych przez nich wydatków stwierdzono, że nie są oni w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza ich rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych oraz ustanowiono adwokata z urzędu. Pozostałą należną część wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych stwierdzono, że wnioskodawcy będą w stanie ponieść samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Dochód miesięczny w wysokości 3.625,35 złotych netto uzyskiwany przez wnioskodawców stanowi bowiem stałe źródło dochodu, a sytuacja taka pozwala na sukcesywne poczynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Z tego względu uznano, że wnioskodawcy ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi będą w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty ich płynności finansowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.