VII SA/Wa 1705/05

WyrokWSA w Warszawie2006-04-11

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Mariola Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., jeśli nie wykazał potrzeby uzupełnienia postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie wskazał, jakie konkretne braki w postępowaniu wyjaśniającym wymagają uzupełnienia, a inwestorka przedstawiła komplet wymaganych dokumentów, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest nieprawidłowe i stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. M. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pawilonu handlowego, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i innych przepisów, twierdząc, że organ odwoławczy posiadał wszystkie niezbędne dokumenty i powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty, a nie przekazywać jej ponownie do organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej D. M. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania D. M. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pawilonu handlowego – sklepu zoologicznego na terenie działek nr ew. [...], [...], [...] w [...] - uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda [...] wyjaśnił, iż Starosta [...] ponownie rozpatrując wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego, w związku z uchyleniem decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, wezwał inwestora do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. zobowiązano inwestora do przedłożenia opracowania planistycznego, sporządzonego dla wydzielonej jednostki terenowej oznaczonej symbolem [...] [...], obejmującego teren tej jednostki z odniesieniem do całego terenu "[...]", przedstawiające jak będzie się kształtowała zabudowa na terenach otaczających oraz przedłożenia oznaczeń funkcji budynków sąsiednich. Ponieważ inwestor nie uzupełnił wszystkich braków Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. ponownie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ I instancji uznał, iż przedłożone opracowanie planistyczne nie określa jakie budynki znajdują się w najbliższym otoczeniu projektowanej inwestycji, jakie są ich formy architektoniczne, gabaryty i stan techniczny. Nie zawiera też szczegółowych kryteriów odnośnie kształtowania zabudowy w tej jednostce projektowej, a podaje jedynie znane już ustalenia z planu miejscowego, nadto brak jest opracowania graficznego. Rozpatrując ponownie sprawę, w wyniku wniesionego odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r., Wojewoda [...] wskazał, iż § 42 pkt 11 planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] ani żaden inny zapis planu nie określa formy opracowania planistycznego, nie zawiera też wymogu sporządzenia załącznika graficznego do tego opracowania. Brak wymogów w tym zakresie oznacza, że organ I instancji nie mógł uznać, iż przedłożony przez inwestora dokument nie jest opracowaniem planistycznym. Także uznawanie przez Starostę [...], iż w przedstawionym opracowaniu nie powinny być brane pod uwagę budynki, które ze względu na swą formę architektoniczną i stan techniczny powinny być przeznaczone do przebudowy lub zastąpienia budynkami o szczególnych formach architektonicznych, jest bezpodstawne, gdyż nie wynika to z zapisów planu. Powyższe ustalenia, w ocenie Wojewody [...], powodują konieczność uchylenia decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła D. M., wnosząc o stwierdzenie nieważności, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 kpa, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 79 kpa oraz art. 35 ustawy Prawo budowlane skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy, już raz rozpatrywał sprawę i uchylił decyzję I instancji odmawiającą udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., jak i obecnie wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda [...] zobowiązany był, zgodnie z przepisami KPA, do ponownego rozpatrzenia sprawy i rozstrzygnięcia jej co do istoty. Przywołując liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca wskazała, iż organ odwoławczy posiadał wszystkie niezbędne dokumenty opisujące stan faktyczny i prawny sprawy, w związku z czym zobowiązany był do orzeczenia co do istoty sprawy. Na potwierdzenie, iż stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony należy przywołać, zdaniem skarżącej fakt, iż organ odwoławczy wbrew wymogom zawartym w art. 138 § 2 kpa, nie wskazał, jakie nowe dowody należy przedstawić celem uzupełnienia postępowania dowodowego. Jedynym zaleceniem jest ponowna analiza ustaleń miejscowego planu, do czego zobowiązany był organ odwoławczy. Odnosząc się do decyzji organu I instancji, skarżąca wskazała, iż projektowana inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami planu miejscowego, dlatego też brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, bowiem przedłożony projekt spełniał wszystkie wymogi Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w zdaniu pierwszym in fine tego przepisu, tj. wówczas, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie pozwala na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 136 kpa, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego. W orzecznictwie sądowym i doktrynie przyjęty jest pogląd, że przepis art. 138 § 2 kpa stanowi w istocie wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego, którego celem jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. W tym miejscu wskazać należy, iż organ odwoławczy już raz decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. powtórnie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ponownie uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewoda [...] nie wskazał by zachodziła potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie. W związku z tym stwierdzić należy, że brak było podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji wskazane w zaskarżonej decyzji nie odpowiadają przesłankom określonym w art. 138 § 2 kpa. Inwestorka, zgodnie z postanowieniami z dnia [...] grudnia 2004 r. i [...] maja 2005 r., usunęła nieprawidłowości występujące w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym, przedstawiła komplet wymaganych przepisami Prawa budowlanego dokumentów. Obowiązkiem organu odwoławczego było je ponownie ocenić i wydać decyzję merytoryczną. Ewentualne wątpliwości, dotyczące stanu faktycznego, co do istnienia których organ odwoławczy się jednak nie wypowiedział, mogły zostać uzupełnione w trybie art. 136 kpa. Dodatkowo wskazać należy, iż zaskarżona decyzja wydana została także z obrazą przepisu art. 12 kpa, który nakazuje organowi działać wnikliwie, szybko, posługując się jak najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (wyrok NSA z dnia 28.06.1982 r., sygn. akt I SA 406/82). Zważywszy na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie w pkt II i III wyroku znajduje swoje umocowanie w przepisach art. 152 i 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło