VII SA/Wa 1705/12

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2012 r. po rozpoznaniu wniosku W. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. L. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić W. L. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 7 sierpnia 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zakreślił, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do wyjaśnienia w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, gdyż w skardze z dnia 18 czerwca 2012 r. oraz piśmie z dnia 28 czerwca 2012 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w nadesłanym zaś formularzu w pkt 4 zakreślił, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Jednocześnie wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie; czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Wezwano także wnioskodawcę do wskazania jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Zobowiązano wnioskodawcę również do podania wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.) oraz w jakiej wysokości lub formie i z jaką częstotliwością uzyskuje pomoc z Opieki Społecznej. Ponadto wezwano wnioskodawcę do wskazania, czy uzyskuje pomocy od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz do złożenia oświadczenia, czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość. Pismem z dnia 1 września 2012r. wnioskodawca poinformował, że "konkretnych i jednoznacznych odpowiedzi będzie w stanie dopiero udzielić, kiedy ustanowiony zostanie mu adwokat i zostanie zwolniony z kosztów sądowych". Wobec treści zawartej w powyższym piśmie uznano, iż wnioskodawca wnioskuje o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270),zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 ww. ustawy daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2012 r. wezwano skarżącego do wyjaśnienia w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy oraz do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wprawdzie wystosował do Sądu pismo z dnia 1 września 2012 r. z którego można wywnioskować, iż wnosi, o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W powyższym piśmie nie nadesłał jednak żadnych żądanych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego możliwości płatniczych. Skarżący w formularzu PPF podał jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego majątku. We wniosku wnioskodawca wskazał, że utrzymuje z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 843,29 miesięcznie. Podał, że posiada ¼ domu o pow. 52 m ² oraz ¼ działkę o pow. 500 m ². Wnioskodawca dodał, że utrzymuje się także z zapomóg Opieki Społecznej w M.. W punkcie 8 formularza, (stan majątkowy osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowych) wnioskodawca podał, że powyższa rubryka dotyczy matki oraz siostry. Wnioskodawca uchylił się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie wyjaśnił, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami. Nie wyszczególnił jakie ponosi stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i nie podał ich wysokości. Nie podał również jaką kwotę przeznacza na codzienne utrzymanie oraz leki. Nie wskazał również w jakiej wysokości lub formie i z jaką częstotliwością uzyskuje pomoc z Opieki Społecznej. Nadto, nie wskazał czy uzyskuje pomocy od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych oraz czy posiada oszczędności pieniężne. Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie, czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Dopiero po dokonaniu powyższej analizy możliwe jest przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.