VII SA/Wa 1706/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-10
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Jolanta Zdanowicz, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasatoryjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego dotyczących wyjaśnienia statusu strony postępowania?Ratio decidendi
Decyzja kasatoryjna organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego dotyczących wyjaśnienia przesłanek uniemożliwiających stronie występowanie w postępowaniu. W takiej sytuacji organ odwoławczy ma prawo uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, aby organ pierwszej instancji mógł należycie wyjaśnić stan faktyczny i prawny, w tym kwestię przymiotu strony postępowania.Stan faktyczny
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte w sprawie sposobu użytkowania części budynku administracyjno-biurowego. Po kontroli stwierdzono, że część budynku jest wykorzystywana na cele biurowe, a część na cele oświatowe. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając wnioskodawcę za osobę niebędącą stroną. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpatrzeniu organ pierwszej instancji ponownie umorzył postępowanie, jednak organ odwoławczy ponownie uchylił decyzję, wskazując na brak wyjaśnienia statusu strony i błędne powołanie przepisów prawa budowlanego. Skargę na działalność organów wniosła spółka "A.", domagając się wydania prawomocnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania skargę oddala
W dniu 25 czerwca 2007r. zostało wszczęte w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P. na wniosek J. B. Prezesa Zarządu "A." Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe Sp. z o.o. z siedzibą w R. postępowanie administracyjne w sprawie sposobu użytkowania części budynku administracyjno – biurowego położonego na działce nr ew. [...] w R., ul. [...] stanowiącego własność Gminy R.
Czynności kontrolne przeprowadzone przez PINB w dniu 25.07.2007r. ujawniły, że na wskazanej wyżej działce istnieje podpiwniczony budynek murowany, dwukondygnacyjny wykorzystywany przez Gminę R., właściciela gruntu, na cele biurowe na parterze i w części pietra oraz pozostałej części piętra wykorzystywany na cele oświatowe (zerowy oddział przy Szkole Podstawowej w K.).
W dalszym toku postępowania decyzją PINB w P. z dnia [...].11.2007r. Nr [...] umorzono postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku administracyjno – biurowego na działce nr ew. [...] w R. jako że wszczęte zostało na wniosek osoby nie będącej stroną. W postępowaniu odwoławczym powyższą decyzję uchylił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji (decyzja [...]WINB
z [...].02.2008r.).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, PINB w P. umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku administracyjno – biurowego położonego na działce nr ew. [...] w R. decyzją z dnia [...].06.2008r. nr [...], którą to decyzję organ odwoławczy uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w I instancji (decyzja [...]WINB z dnia [...].08.2008r. Nr [...]).
W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, iż rozpoznając ponownie sprawę organ stopnia podstawowego nie zastosował się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu w/w decyzji [...]WINB z dnia [...].02.2008r., Nr [...], tj. w żaden sposób nie uprawdopodobnił istnienia przesłanki uniemożliwiającej odwołującemu się występowanie w postępowaniu dotyczącym sposobu użytkowania w/w obiektu jako strona tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Jakkolwiek PINB w P. powołał się na przepisy art. 71 i 59 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, które jego zdaniem uniemożliwiają uznanie odwołującego się za stronę przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, to jednak organ odwoławczy podkreślił, iż wskazane wyżej przepisy regulują w istocie odpowiednio postępowania dotyczące zmiany sposobu użytkowania i udzielania pozwoleń na użytkowanie zatem nie mogą być brane pod uwagę w sprawie domniemanej samowoli budowlanej polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia.
Wskazując ponownie art. 7 i 107 § 1 kpa organ odwoławczy podkreślił konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego uzasadnienia decyzji. Zauważył również, że w toku postępowania nie zostało jednoznacznie ustalone kto jest właścicielem działki na której działalność prowadzi PH "A.".
Skargę sądową na powyższą decyzję a właściwie na działalność obu organów wniosło PPH "A." sp. z o.o. w R., domagając się zobligowania tych instytucji do wydania prawomocnej decyzji. Zdaniem strony skarżącej organ II Instancji wytyka tylko błędy I instancji, a nie wyznacza jej czasu do wydania decyzji, co sprawia wrażenie sztuczek prawnych o podtekście politycznym i ma na celu ukrycie błędów Wójta. Strona skarżąca oczekuje na prawomocną decyzję zgodnie z prawem, bowiem nie wie czy może inwestować na działce na której w chwili zakupu nie było przedszkola a teraz jest bez stosownych zezwoleń.
W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że zarzuty skargi pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga dotyczy decyzji odwoławczej wydanej w postępowaniu zwykłym, w trybie art. 138 § 2 kpa. Jest to decyzja o charakterze kasatoryjnym wydawana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a więc w zakresie przekraczającym uprawnienia organu odwoławczego wynikające z art. 136 kpa, przy zachowaniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa). Taka właśnie sytuacja zaistniała w nin. przypadku, bowiem jak trafnie wskazał organ odwoławczy, którego rola polega m. in. na wykazywaniu i korygowaniu błędów organu I instancji, nie zostało
w żaden sposób uprawdopodobnione istnienie przesłanki uniemożliwiającej skarżącemu występowanie w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym sposobu użytkowania części budynku administracyjno – biurowego na działce nr [...]
w R. stanowiącej własność Gminy. Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy przepisy art. 71 i 59 Prawa budowlanego powołane przez organ powiatowy, regulują postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania i udzielania pozwoleń na użytkowanie, a więc nie mogą dotyczyć postępowania w sprawie domniemanej samowoli polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia. Rzeczą organu I instancji jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i dokonanie jego oceny w świetle przepisów a także prawidłowe uzasadnienie decyzji.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym że organ powiatowy, który już we wcześniejszej decyzji uchylającej otrzymał zalecenia nie zastosował się do tych zaleceń a zatem nie wyjaśnił należycie stanu sprawy co uzasadniało wydanie decyzji kasatoryjnej. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że decyzja ta jest decyzją korzystną dla skarżącego, bowiem nakazuje organowi I instancji szczegółowe wyjaśnienie dlaczego odmawia mu uprawnienia do występowania w charakterze strony
w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie zmiany sposobu użytkowania w/w obiektu i zwraca uwagę na błędne powołanie określonych przepisów Prawa budowlanego dla poparcia stanowiska, że skarżący nie jest stroną tego postępowania. A zatem obecnie organ
I instancji obowiązany będzie wyjaśnić wskazane kwestie i dopiero wtedy oceni przymiot strony w postępowaniu.
Wyjaśnić też należy skarżącemu, że obowiązująca zasada dwuinstancyjności postępowania powoduje konieczność rozpoznania sprawy w trybie instancyjnym
a organ II instancji nie nakazuje rozpoznania sprawy w określonym czasie, bowiem czas ten wyznaczają przepisy kpa. W przypadku przewlekłości postępowania stronie przysługują odpowiednie środki, ale w trybie zażalenia na bezczynność organu.
Mając powyższe na uwadze brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości decyzji organu odwoławczego co stanowi o bezzasadności skargi i powoduje jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło