VII SA/Wa 1706/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-10

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Jolanta Zdanowicz, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasatoryjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego dotyczących wyjaśnienia statusu strony postępowania?
Ratio decidendi
Decyzja kasatoryjna organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego dotyczących wyjaśnienia przesłanek uniemożliwiających stronie występowanie w postępowaniu. W takiej sytuacji organ odwoławczy ma prawo uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, aby organ pierwszej instancji mógł należycie wyjaśnić stan faktyczny i prawny, w tym kwestię przymiotu strony postępowania.
Stan faktyczny
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte w sprawie sposobu użytkowania części budynku administracyjno-biurowego. Po kontroli stwierdzono, że część budynku jest wykorzystywana na cele biurowe, a część na cele oświatowe. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając wnioskodawcę za osobę niebędącą stroną. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpatrzeniu organ pierwszej instancji ponownie umorzył postępowanie, jednak organ odwoławczy ponownie uchylił decyzję, wskazując na brak wyjaśnienia statusu strony i błędne powołanie przepisów prawa budowlanego. Skargę na działalność organów wniosła spółka "A.", domagając się wydania prawomocnej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania skargę oddala W dniu 25 czerwca 2007r. zostało wszczęte w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P. na wniosek J. B. Prezesa Zarządu "A." Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe Sp. z o.o. z siedzibą w R. postępowanie administracyjne w sprawie sposobu użytkowania części budynku administracyjno – biurowego położonego na działce nr ew. [...] w R., ul. [...] stanowiącego własność Gminy R. Czynności kontrolne przeprowadzone przez PINB w dniu 25.07.2007r. ujawniły, że na wskazanej wyżej działce istnieje podpiwniczony budynek murowany, dwukondygnacyjny wykorzystywany przez Gminę R., właściciela gruntu, na cele biurowe na parterze i w części pietra oraz pozostałej części piętra wykorzystywany na cele oświatowe (zerowy oddział przy Szkole Podstawowej w K.). W dalszym toku postępowania decyzją PINB w P. z dnia [...].11.2007r. Nr [...] umorzono postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku administracyjno – biurowego na działce nr ew. [...] w R. jako że wszczęte zostało na wniosek osoby nie będącej stroną. W postępowaniu odwoławczym powyższą decyzję uchylił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji (decyzja [...]WINB z [...].02.2008r.). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, PINB w P. umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku administracyjno – biurowego położonego na działce nr ew. [...] w R. decyzją z dnia [...].06.2008r. nr [...], którą to decyzję organ odwoławczy uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w I instancji (decyzja [...]WINB z dnia [...].08.2008r. Nr [...]). W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, iż rozpoznając ponownie sprawę organ stopnia podstawowego nie zastosował się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu w/w decyzji [...]WINB z dnia [...].02.2008r., Nr [...], tj. w żaden sposób nie uprawdopodobnił istnienia przesłanki uniemożliwiającej odwołującemu się występowanie w postępowaniu dotyczącym sposobu użytkowania w/w obiektu jako strona tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Jakkolwiek PINB w P. powołał się na przepisy art. 71 i 59 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, które jego zdaniem uniemożliwiają uznanie odwołującego się za stronę przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, to jednak organ odwoławczy podkreślił, iż wskazane wyżej przepisy regulują w istocie odpowiednio postępowania dotyczące zmiany sposobu użytkowania i udzielania pozwoleń na użytkowanie zatem nie mogą być brane pod uwagę w sprawie domniemanej samowoli budowlanej polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia. Wskazując ponownie art. 7 i 107 § 1 kpa organ odwoławczy podkreślił konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego uzasadnienia decyzji. Zauważył również, że w toku postępowania nie zostało jednoznacznie ustalone kto jest właścicielem działki na której działalność prowadzi PH "A.". Skargę sądową na powyższą decyzję a właściwie na działalność obu organów wniosło PPH "A." sp. z o.o. w R., domagając się zobligowania tych instytucji do wydania prawomocnej decyzji. Zdaniem strony skarżącej organ II Instancji wytyka tylko błędy I instancji, a nie wyznacza jej czasu do wydania decyzji, co sprawia wrażenie sztuczek prawnych o podtekście politycznym i ma na celu ukrycie błędów Wójta. Strona skarżąca oczekuje na prawomocną decyzję zgodnie z prawem, bowiem nie wie czy może inwestować na działce na której w chwili zakupu nie było przedszkola a teraz jest bez stosownych zezwoleń. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że zarzuty skargi pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga dotyczy decyzji odwoławczej wydanej w postępowaniu zwykłym, w trybie art. 138 § 2 kpa. Jest to decyzja o charakterze kasatoryjnym wydawana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a więc w zakresie przekraczającym uprawnienia organu odwoławczego wynikające z art. 136 kpa, przy zachowaniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa). Taka właśnie sytuacja zaistniała w nin. przypadku, bowiem jak trafnie wskazał organ odwoławczy, którego rola polega m. in. na wykazywaniu i korygowaniu błędów organu I instancji, nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione istnienie przesłanki uniemożliwiającej skarżącemu występowanie w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym sposobu użytkowania części budynku administracyjno – biurowego na działce nr [...] w R. stanowiącej własność Gminy. Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy przepisy art. 71 i 59 Prawa budowlanego powołane przez organ powiatowy, regulują postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania i udzielania pozwoleń na użytkowanie, a więc nie mogą dotyczyć postępowania w sprawie domniemanej samowoli polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia. Rzeczą organu I instancji jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i dokonanie jego oceny w świetle przepisów a także prawidłowe uzasadnienie decyzji. Zgodzić się należy z organem odwoławczym że organ powiatowy, który już we wcześniejszej decyzji uchylającej otrzymał zalecenia nie zastosował się do tych zaleceń a zatem nie wyjaśnił należycie stanu sprawy co uzasadniało wydanie decyzji kasatoryjnej. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że decyzja ta jest decyzją korzystną dla skarżącego, bowiem nakazuje organowi I instancji szczegółowe wyjaśnienie dlaczego odmawia mu uprawnienia do występowania w charakterze strony w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie zmiany sposobu użytkowania w/w obiektu i zwraca uwagę na błędne powołanie określonych przepisów Prawa budowlanego dla poparcia stanowiska, że skarżący nie jest stroną tego postępowania. A zatem obecnie organ I instancji obowiązany będzie wyjaśnić wskazane kwestie i dopiero wtedy oceni przymiot strony w postępowaniu. Wyjaśnić też należy skarżącemu, że obowiązująca zasada dwuinstancyjności postępowania powoduje konieczność rozpoznania sprawy w trybie instancyjnym a organ II instancji nie nakazuje rozpoznania sprawy w określonym czasie, bowiem czas ten wyznaczają przepisy kpa. W przypadku przewlekłości postępowania stronie przysługują odpowiednie środki, ale w trybie zażalenia na bezczynność organu. Mając powyższe na uwadze brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości decyzji organu odwoławczego co stanowi o bezzasadności skargi i powoduje jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło