VII SA/Wa 1706/25
WyrokWSA w Warszawie2026-01-29
Skład orzekający: Michał Podsiadło, Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ograniczająca liczbę lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce budowlanej do jednego jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy, która ograniczała liczbę lokali mieszkalnych w budynku jednorodzinnym do jednego, ponieważ takie ograniczenie stanowiło nieuprawnioną modyfikację przepisów powszechnie obowiązujących, w szczególności definicji budynku jednorodzinnego zawartej w Prawie budowlanym. Organ uchwałodawczy nie ma kompetencji do wprowadzania takiego ograniczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż przekracza to granice władztwa planistycznego.Stan faktyczny
Skarżący są współwłaścicielami działek budowlanych położonych na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Gminy W. Skarżą uchwałę w zakresie § 10 pkt 4, który ogranicza możliwość zabudowy działek wyłącznie do jednego wolnostojącego budynku mieszkalnego o jednym lokalu mieszkalnym. Zarzucają, że takie ograniczenie jest sprzeczne z definicją budynku jednorodzinnego zawartą w Prawie budowlanym oraz przekracza granice władztwa planistycznego gminy.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność § 10 pkt 4 uchwały Rady Gminy W. w części dotyczącej działek nr ewidencyjnych wskazanych w sentencji oraz zasądził od Rady Gminy W. na rzecz I.W. kwotę 780 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący:, sędzia WSA, Michał Podsiadło, , , Sędziowie: sędzia WSA, sędzia WSA, , Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska (sprawozdawca), , , , protokolant: ref. Tomasz Bilewski, , , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi C. M., A. M., I. W. i A. J. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia 13 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi Ł., gm. W. I. stwierdza nieważność § 10 pkt 4 zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działek nr ewid. [...] i [...] obręb [...] w miejscowości Ł., gmina W.; II. zasądza od Rady Gminy W. na rzecz I. W. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi C.M., A.M., I.W. i A.J. jest uchwała Rady Gminy W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi L. gmina W. (w rejonie ul. [...] i ul. [...]) opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z 2018 r., poz. 5810 (dalej: "uchwała", "m.p.z.p."), zmieniona rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 maja 2018 r., znak: WNP-I.4131.58.2018.MO (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2018 r., poz. 5490).
Skarżący zaskarżyli uchwałę w zakresie § 10 pkt 4 – tj. ustalającym lokalizację wyłącznie jednego wolnostojącego budynku mieszkalnego o jednym lokalu mieszkalnym na działce budowlanej.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że są współwłaścicielami nieruchomości stanowiących niezabudowane działki o nr ewid. [...] i działki nr ewid. [...], obręb [...], położonych we wsi L., gmina W., dla której Sąd Rejonowy w L.1, [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgi wieczyste nr [...]. Wskazane nieruchomości znajdują się na obszarze objętym m.p.z.p., stosowanie do zapisów m.p.z.p.- na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, oznaczonym symbolem 1MN. W odniesieniu do ww. terenu stosuje się § 10 pkt 4 uchwały.
W zakresie zaskarżenia skarżący zarzucili sprzeczność § 10 pkt 4 uchwały z art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 235 ze zm. – dalej: "pr.bud.") poprzez ograniczenie możliwości zabudowy działek wyłącznie jednym wolnostojącym budynkiem mieszkalnym o jednym lokalu mieszkalnym na działce budowlanej, podczas gdy w definicji budynku jednorodzinnego, zawartej w ww. przepisie Prawa budowlanego ustawodawca traktuje jako budynki jednorodzinne również budynki w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiące konstrukcyjnie samodzielną całość, w których dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku. Skarżący wskazali w tym kontekście także na naruszenie art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (test jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 – dalej: "u.p.z.p.") poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego polegające na ustanowieniu ograniczeń nieprzewidzianych przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy W. wniosła o oddalenie skargi, wskazując w szczególności na to, że zgodnie z koncepcją władztwa planistycznego, mającą umocowanie w art. 4 u.p.z.p., organom gminy przysługuje prawo władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem, przy czym przysługujące gminie władztwo planistyczne może być skutecznie zrealizowane, jeżeli jest uzasadnione interesem publicznym, który uzasadnia wprowadzanie ograniczenia. Jakkolwiek prawo własności jest chronione konstytucyjnie, to prawo to nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń (art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Dopuszcza je Konstytucja RP stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. z zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ustalenie w uchwale lokalizacji wyłącznie jednego wolnostojącego budynku mieszkalnego o jednym lokalu mieszkalnym na działce budowlanej, nie jest niezgodne z prawem oraz nie przekracza władztwa planistycznego gminy. Wprowadzenie powyższego ustalenia miało na celu zagwarantowanie spójności zabudowy i zachowania ładu przestrzennego poprzez ograniczenie powstawania zabudowy wielolokalowej na jednej działce budowlanej, w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej jednolokalowej, zlokalizowanej na działce budowlanej o zbliżonej bądź takiej samej powierzchni. Ograniczenia w potencjale inwestycyjnym nieruchomości na obszarze planu wynikają z polityki przestrzennej gminy W. w związku z jej bardzo intensywnym rozwojem. Wprowadzony zapis jest proporcjonalny do możliwości inwestycyjnych terenów, na których został ustanowiony. Poza tym z uwagi na treść art. 35 Prawa budowlanego ograniczenia w ilości lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym wynikające z definicji pojęcia budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa bdowlamego, mają zastosowanie przy braku ograniczeń w tej kwestii w zasadach kształtowania zabudowy ustalonych w prawie miejscowym. W takich warunkach, przyjęcie bardziej rygorystycznego ograniczenia ilości lokali w planie miejscowym nie jest sprzeczne z omawianą definicją – uregulowaną w ww. art. 3 pkt 2a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał skargę na uchwałę Rady z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U z 2024, poz. 1267). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2024 poz.935, zwanej dalej "p.p.s.a.").
Stosownie do art.14 ust.8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art.147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności, sąd dokonuje przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie trybu sporządzania planu miejscowego odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie zasad sporządzania planu miejscowego należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08 oraz z 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08).
Przy czym sąd dokonuje kontroli planu miejscowego (w zakresie powyżej wskazanym) wówczas, gdy wnoszący skargę wykaże, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną przez niego uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Powoduje to treść art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej normy wyrażonej w art. 50 p.p.s.a. Oznacza to, że legitymacja skargowa została oparta na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego, czyli legitymacja do wniesienia na tej podstawie skargi do sądu administracyjnego przysługuje nie temu kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem. Strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi zatem wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jej indywidualną sytuacją prawną (interes prawny), a także musi wykazać, że ze względu na istnienie tego związku zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny (v. wyrok NSA z 14 lutego 2019 r., sygn. akt: II OSK 64/17).
W kontekście okoliczności niniejszej sprawy Sąd zaznacza nadto, że o naruszeniu interesu prawnego (legitymującego do wniesienia skargi na plan), rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego (ograniczenie bądź pozbawienie uprawnień lub nałożonych obowiązków). Nie budzi jednak wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że na naruszenie interesu prawnego może skutecznie powołać się przed sądem także następca prawny osoby (jednostki), której interes prawny lub uprawnienie zostały pierwotnie naruszone, o ile osoba ta nie wniosła stosownej skargi. Zatem fakt, że skarżona uchwała Rady Gminy W. w sprawie m.p.z.p. weszła w życie przed nabyciem działki przez aktualnego właściciela , nie stanowi samoistnej przeszkody (przesłanki negatywnej) do wniesienia przez nią skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 kwietnia 2010 r. o sygn. akt I OSK 186/10, a aktualne orzecznictwo nie kwestionuje tego, że nowy właściciel nieruchomości jako następca prawny wstępuje w prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym wynikające z uprawnień, o jakich mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g.
Kierując się powyższym Sąd przede wszystkim przyjął, że posiadanie przez skarżących interesu prawnego w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, albowiem C.M. i A.M. są współwłaścicielami działki ewid. nr [...], zaś I.W. i A.J. współwłaścicielami działki nr ewid. [...] obręb [...], położonych we wsi L., gmina W.. Zasadniczo zaś podmiotami legitymowanymi do zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są właściciele nieruchomości położonych na terenie obowiązywania tego planu.
Sąd przyjął również, że skarżący wykazali w skardze naruszenie ich interesu prawnego ustaleniami planu. Ustalenia te przesądzają bowiem o tym, że na nieruchomościach skarżących ogranicza się zabudowę wyłącznie do jednego wolnostojącego budynku mieszkalnego o jednym lokalu mieszkalnym. O wskazanym ograniczeniu w zabudowie nieruchomości skarżących decyduje kwestionowany § 10 pkt 4 planu, naruszając w efekcie interes prawny skarżących poprzez ograniczenie jej prawa własności, co nie jest jeszcze równoznaczne z bezprawnością takiego naruszenia; ta "ostatnia" kwestia rozstrzygana jest dopiero w ramach merytorycznej kontroli przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2970/17). Niemniej jednak Sąd uznał skargę za dopuszczalną i podlegającą rozpoznaniu.
Przechodząc do oceny zaskarżonego m.p.z.p., Sąd wziął pod uwagę, że kontrola zgodności z prawem uchwał jednostek samorządu terytorialnego powinna w pierwszym rzędzie obejmować kontrolę poprawności trybu podjęcia zaskarżonej uchwały. Dopiero przesądzenie o poprawności trybu podejmowania uchwały, w szczególności zgodności z art. 14 i następnymi u.p.z.p., uzasadnia ocenę tej uchwały w aspekcie obejmującym jej treść, a to – w zakresie zaskarżenia. Przy czym kontrola dotycząca trybu podjęcia uchwały jest przeprowadzana wyłącznie w przypadku pierwotnego kontrolowania aktu, w przypadku natomiast kolejnych skarg (które nie doprowadziły do wyeliminowania uchwały) - kontrola ta ogranicza się do zakresu zaskarżenia. Wynika to między innymi z art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jeśli zatem uchwała była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który wydał prawomocny wyrok to w przypadku orzekania w sprawie kolejnych skarg na ten sam akt, sąd administracyjny jest związany dokonaną oceną prawną w zakresie procedury planistycznej i ogólnych zasad podejmowania uchwał. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała nie była wcześniej przedmiotem merytorycznej kontroli sądu administracyjnego. Przy czym Sąd w tym miejscu (i dla porządku) dostrzega, że złożona w tej sprawie skarga jest tożsama pod każdym względem ze skargą rozpatrzoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 kwietnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 1956/22 oraz wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2024r. w prawie sygn. akt II OSK 1689/23.
W konsekwencji Sąd orzekając w niniejszej sprawie związany był dokonana przez sądy obu instancji ceną procedury planistycznej, a więc sekwencję czynności jakie podejmuje organ planistyczny w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu na podstawie art. 14 ust. 1 u.p.z.p., przez kolejne etapy wyznaczone przez art. 17 u.p.z.p., a skończywszy na jego uchwaleniu na podstawie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. wraz z rozstrzygnięciem o sposobie rozpatrzenia uwag. Sądy dokonując takiej oceny nie stwierdziły, aby badana uchwała podjęta została bez zachowania przepisanej ścieżki legislacyjnej. Rada Gminy W. nie naruszała przepisów proceduralnych w powyższym zakresie, które to naruszenie dałoby podstawy do wyeliminowania uchwały w całości z obrotu prawnego.
Sąd zauważa, że kompetencja do ustalania przez gminy pod rządami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu w planie miejscowym składała się na przysługujące gminie tzw. władztwo planistyczne.
Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2081/11, badając granice ww. władztwa: "Prawo własności w RP jest chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP), lecz prawo to nie jest prawem bezwzględnym, doznając w określonych sytuacjach ograniczeń. Możliwości tych ograniczeń dopuszcza Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczana, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki". I dalej, jak słusznie zaznaczył NSA w przywołanym wyroku "Stosownie do regulacji art. 32 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do ww. celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych". Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie były regulacje, obowiązującej w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Upoważnia ona gminy, do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 2 ust. 1 ww. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Ograniczenia te mają zatem swe źródło w ustawie, tak jak tego wymaga Konstytucja RP. Gmina ma oczywiście prawo do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, jednak pod warunkiem, że ograniczenia te wprowadza w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. To, że gmina dysponuje zespołem uprawnień w tym zakresie - doktrynalnie określanym władztwem planistycznym, nie oznacza, że gmina może to władztwo wykonywać dowolnie, a jej samodzielność w tym zakresie jest nieograniczona. Zatem, uprawnienia gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu nie mogą być nadużywane, a prawnie wadliwymi będą nie tylko te ustalenia planu, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień.
Skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalany jest na podstawie przepisów rangi ustawowej, to ograniczenia w prawie własności wprowadzane tym planem są prawnie dopuszczalne. Ustalenia planu mogą i często ograniczają własność, ale takie normy wynikające z aktu prawa miejscowego jakim jest plan nie mogą być uznane za sprzeczne z generalnymi postanowieniami Konstytucji oraz art. 140 k.c. przewidującymi szczególną ochronę tego prawa. Warunkiem tego jest jednak, aby pozostawały w zgodzie z zasadą proporcjonalności.
Podkreślenia wymaga, że plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego jest usytuowany wśród źródeł prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Stanowi zatem część systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem pozostawać powinien w zgodności z konstytucją, ustawami i aktami podustawowymi.
Przechodząc do zakresu zaskarżenia m.p.z.p. (zasad sporządzania/merytorycznych ustaleń m.p.z.p.), Sąd uznał natomiast, że skarga jest zasadna, gdyż Rada Gminy, określając w § 10 pkt 4 m.p.z.p. lokalizację wyłącznie jednego wolnostojącego budynku mieszkalnego o jednym lokalu mieszkalnym na działce budowlanej, przekroczyła granice władztwa planistycznego i dokonała w istocie w akcie prawa miejscowego nieuprawnionej modyfikacji przepisów powszechnie obowiązujących (ustawowych).
Rozwijając te stanowisko Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w planie określa się obowiązkowo zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 6 rozporządzenia ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu. Powyższe regulacje (obowiązujące w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały) dawały Radzie Gminy możliwość kształtowania intensywności zabudowy w planie miejscowym poprzez określenie zasad kształtowania formy budynku, proporcji i kształtu bryły budynku, odległości między budynkami, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, reglamentowanie ilości kondygnacji, określenie poziomu posadowienia parteru, wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalną liczbę miejsc do parkowania oraz linie zabudowy. Nie uprawniały natomiast Rady Gminy do decydowania o intensywności zabudowy poprzez ograniczanie ilości lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, tym bardziej, że definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest jednoznaczna i wprost wynika z aktu o randze ustawowej – Prawa budowlanego i nie jest wobec tego możliwe modyfikowanie tej definicji przez organy uchwałodawcze w aktach prawa miejscowego (a więc mających moc powszechnie obowiązującą na danym terenie). Sąd zauważa przy tym, że zgodnie z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Stwierdza też, że Rada Gminy nie miała ustawowej kompetencji do ograniczania w m.p.z.p. ilości lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w ramach zasad kształtowania zabudowy. Dokonane zaskarżoną uchwałą ustalenia co do ilości lokali mieszkalnych w wolnostojącym budynku mieszkalnym jednorodzinnym, w zakresie w jakim to dotyczy nieruchomości będącej własnością skarżącej, stanowią naruszenie przepisów odnoszących się do treści planu miejscowego, co w myśl art. 28 ust. 1 u.p.z.p. warunkuje stwierdzenie nieważności uchwały w oznaczonej części.
Sąd podziela bowiem stanowisko skarżących, że nie jest dopuszczalne, aby z ogólnej właściwości organów gminy w zakresie władztwa planistycznego wywodzić uprawnienie organu uchwałodawczego prowadzące poprzez określone ustalenia m.p.z.p. do ograniczeń w wykonywaniu własności nieruchomości objętych uchwalą poprzez ograniczenie liczby lokali mieszkalnych w odniesieniu do zabudowy jednorodzinnej. Organ gminy jest związany granicami przedmiotowymi zakresu planu miejscowego wyznaczonymi przez ustawę, co oznacza, że samodzielnie może określać treść regulacji objętej planem w zakresie określonym w art. 15 u.p.z.p. Podstawa prawna do ustalenia liczby lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym z przepisów tych zaś nie wynika (por. wyrok NSA z 19 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2631/18).
Należy także podkreślić, że analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 lipca 2024r. w sprawie sygn. akt II OSK 1689/23.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji, a to: na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazując, że jedynie pełnomocnik skarżącej I.W. złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło