VII SA/Wa 1709/24
WyrokWSA w Warszawie2024-08-28
Skład orzekający: Katarzyna Tomiło-Nawrocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, stosując art. 138 § 2 k.p.a. w postępowaniu legalizacyjnym samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ odwoławczy nie wykazał zasadności zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Odmienna ocena materiału dowodowego i interpretacja przepisów prawa materialnego przez organ odwoławczy, przy prawidłowo zebranym materiale dowodowym i wystarczająco wyjaśnionym stanie faktycznym, nie uzasadniają wydania decyzji kasacyjnej, lecz zobowiązują do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalizacji samowolnie wybudowanego budynku garażowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zalegalizował samowolę budowlaną. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, uznając, że nie można prowadzić postępowania w ramach uproszczonej legalizacji, gdyż od budowy nie upłynęło 20 lat. Strona skarżąca wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czerwca 2024 r., nr 584/24.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Katarzyna Tomiło-Nawrocka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze sprzeciwu T. W. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czerwca 2024 r., nr 584/24 w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej w postępowaniu legalizacyjnym uproszczonym uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 czerwca 2024 r., nr 584/24, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2024 r. poz. 725), po rozpatrzeniu odwołania T. i R. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2023 r., Nr [...], legalizującej samowolną budowę budynku garażowego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] położonej w W. gm. P., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 4 lipca 2022 r. do PINB wpłynął wniosek T. B. o przeprowadzenie kontroli nadzoru budowlanego na posesji znajdującej się pod adresem W. [...] G., której właścicielami są T. i W W.
Wobec powyższego PINB przeprowadził w dniu 8 września 2022 r. czynności kontrolne, w trakcie których ustalił, że na działce o nr ew. [...] położonej w W. gm. P. znajduje się budynek pełniący funkcję mieszkalną, parterowy z dachem dwuspadowym, orynnowawany. W obiekcie znajduje się kuchnia, łazienka i trzy pokoje, jadalnia i kotłownia z osobnym wejściem. Kotłownia wykonana jest z płyt warstwowych. Na działce znajduje się także budynek garażowy parterowy, wolnostojący, z dachem jednospadowym krytym blachą. Obiekt wykonany jest z płyty pilśniowej, ocieplonej styropianem i otynkowany. Obiekt doświetlony jest poprzez otwory okienne szklane (bez ram okiennych). Budynek znajduje się przy istniejącym ogrodzeniu z działką skarżących. T. W. oświadczyła, że garaż został wybudowany w 2002r.
W dalszej kolejności PINB pismem z dnia 27 września 2022 r. zwrócił się do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii o przekazanie zdjęć lotniczych działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości W.
Następnie PINB pismem z dnia 30 września 2022r. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy P. oraz do Archiwum Państwowego w W. Oddział w G. o odszukanie dokumentów dot. zabudowy w/w nieruchomości.
W dniu 7 października 2022 r. do PINB wpłynęło zdjęcie lotnicze tej nieruchomości z 2001 r.
Powyższe ustalenia stały się podstawą do zawiadomienia, pismem z dnia 19 października 2022 r., stron o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uproszczonej legalizacji budynku garażu wolnostojącego usytuowanego na terenie działki o nr ew. [...] obręb [...] w W. gm. P.
W dniu 10 listopada 2022 r. do PINB wpłynęło pismo Urzędu Miasta i Gminy P. z dnia 7 listopada 2022 r. informujące, że w zasobach urzędu nie odnaleziono dokumentacji budowlanej dotyczącej budowy budynku na w/w nieruchomości. Ponadto w dniu 1 grudnia 2022 r. do PINB wpłynęło pismo Archiwum Państwowego w W. Oddział w G. z dnia 30 września 2022 r., w którym wskazano, że nie odnaleziono żadnej dokumentacji w w/w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r., Nr [...] PINB nałożył na T. i W. W. obowiązek przedłożenia, w terminie 120 dni od dnia doręczenia w/w rozstrzygnięcia, następujących dokumentów:
oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego,
ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej czy stan techniczny obiektu budowlanego:
nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
W dniu 27 kwietnia 2023 r. do PINB wpłynęła ekspertyza techniczna sporządzona przez L. P. (nr upraw. [...]) wraz z pozostałymi dokumentami wymaganymi w/w rozstrzygnięciem.
Decyzją z dnia [...] maja 2023 r., Nr [...] PINB zalegalizował samowolną budowę budynku garażowego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] położonej w W gm. P.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyli P.P. T. i R. B.
MWINB postanowieniem z dnia 31 lipca 2023 r., Nr 1274/23 zlecił PINB w przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu zebrania od stron postępowania oraz świadków przez nich wskazanych oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań na okoliczność daty zakończenia budowy przedmiotowego budynku gospodarczego.
W dniu 6 października 2023 r. do MWINB organu wpłynęły akta sprawy wraz z protokołem rozprawy administracyjnej z dnia 20 września 2023 r., w trakcie której T. W. (dalej: "skarżąca") oświadczyła, że blaszany budynek garażowy istniał przed wybudowaniem obecnie istniejącego garażu w latach od 1993-1995 do 1999 r. Następnie obiekt został rozebrany, a w jego miejscu została wylana betonowa wylewka i postawiono ściany z płyt z OSB. Budowa zakończyła się ostatecznie w 2001 r., a nowy garaż ma nieco większe rozmiary od poprzedniego. W. W. i B. K. podtrzymali oświadczenie T. W., T. B. wskazała, że budynek garażowy z płyt OSB istnieje od 2012 r. R. B. podtrzymał oświadczenie żony.
W wyniku postępowania odwoławczego MWINB decyzją z dnia 26 października 2023 r., Nr 1267/23 uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 stycznia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2798/23, uchylił decyzję MWINB organu Nr 1267/23.
Wobec powyższego MWINB pismem z dnia 13 lutego 2024 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P. o udostępnienie wypisu z kartoteki budynków dla działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości W. gm. P. Jednocześnie pismem z dnia 13 lutego 2024 r. MWINB zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy P. o przekazanie informacji, od kiedy odprowadzany jest podatek od WIW nieruchomości dla budynku garażowego.
W dniu 29.02.2024r. do organu wojewódzkiego wpłynęło pismo Urzędu Miasta i Gminy P. z dnia 20 lutego 2024 r., w którym wskazano, że w rejestrach podatku od nieruchomości na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości W. gm. P. nie figuruje budynek garażowy. W dniu 17 maja 2024r. do tut. organu wpłynął wypis z kartoteki budynków dla WIW nieruchomości.
Opisaną na wstępie decyzją MWINB
Rozpatrując ponownie omawianą sprawę zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 stycznia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2798/23, MWINB przeprowadził we własnym zakresie uzupełniające postępowanie dowodowe, które nie wniosło do sprawy istotnych okoliczności. Z pisma Urzędu Miasta [...].02.2024r. znak: [...] wynika, że w rejestrach podatku od nieruchomości na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości W. gm. P. nie figuruje budynek garażowy. W dniu 17 maja 2024 r. do MWINB wpłynął wypis z kartoteki budynków dla tej nieruchomości, w którym brak jest informacji o dacie budowy przedmiotowego budynku. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że należy bazować na dokumentacji zgromadzonej przez organ pierwszej instancji w toku postępowania administracyjnego. PINB, wydając zaskarżoną decyzję, ustalił na podstawie m.in. oświadczenia skarżącej (złożonego do protokołu oględzin z dnia 8 września 2022r.) oraz oświadczenia J. S. z dnia 9 września 2022 r. znajdującego się w aktach sprawy, że sporny budynek garażowy został wybudowany ponad 20 lat temu, a więc w jego ocenie możliwe było wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. PINB w trakcie postępowania pozyskał także zdjęcie lotnicze działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości W. gm. P. z 2001 r., jednakże w ocenie MWINB nie jest ono wystarczające, aby potwierdzić datę zakończenia budowy spornego obiektu budowlanego.
Organ odwoławczy, po analizie akt sprawy łącznie z dokumentami przedstawionymi przez strony postępowania (w tym prywatnymi zdjęciami) wskazał, że wiarygodnym dokumentem w omawianej sprawie jest akt notarialny Repertorium A [...] z dnia [...] października 1999 r., który korzysta z domniemania prawdziwości danych w nim zawartych. Z umowy sprzedaży działki o nr ew. [...] położonej w W. gm. P. wynika, że na działce tej w 1999 r. znajdował się jedynie "budynek mieszkalny nr [...] m. [...] parterowy niepodpiwniczony, kryty papą, o powierzchni użytkowej 45,28 m2 składający się z dwóch pokoi, kuchni, przedpokoju (...)". Fakt ten potwierdza także mapa sytuacyjna z 1999 r. (załącznik nr 3 do protokołu oględzin z dnia 8 września 2022r.). W świetle powyższego organ odwoławczy nie uznał oświadczenia skarżącej, złożonego do protokołu z rozprawy administracyjnej z za wiarygodne. Ponadto skarżąca składała rozbieżne oświadczenia co do daty budowy spornego budynku garażowego. I tak w trakcie oględzin z dnia 8 września 2022r. wskazała na zakończenie budowy w 2002 r., w oświadczeniu z dnia 13 września 2022 r. wskazała, że budowa zakończyła się w 2001 r., zaś w trakcie rozprawy administracyjnej wskazała, że "budynek garażowy blaszany istniał przed wybudowaniem obecnie istniejącego garażu w latach od 19931995 do 1999r.".
MWINB podniósł, że w celu ustalenia daty budowy spornego budynku garażowego pomocne okazują się archiwalne zdjęcia lotnicze dostępne na portalu geoportal.gov.pl. Analiza zdjęć przedłożonych przez odwołujących się oraz tych ogólnodostępnych na portalu prowadzi do wniosku, że na działce o nr ew. [...] położonej w W. gm. P. istniał uprzednio blaszany budynek garażowy, który do lipca 2014r. był mniejszy niż ten istniejący aktualnie. Obecnie obiekt jest większy i wykonany z płyt OSB.
W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy stanął na stanowisku, że nie można prowadzić postępowania administracyjnego dotyczącego uproszczonej legalizacji przedmiotowego budynku garażowego, gdyż od jego budowy nie upłynęło 20 lat. Zastosowana w sprawie procedur legalizacyjna nie była prawidłowa.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na wymienione uchybienia należało uchylić zaskarżoną decyzję, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza art. 136 k.p.a. i ma istotny wpływ na jej wynik. PINB winien przeprowadzić postępowanie w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. A takiego postępowania nie może przeprowadzić w całości organ odwoławczy.
Skarżąca, nie zgadzając się z decyzja organu odwoławczego, zaskarżyła ją sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo, że brak było przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy.
Wskazując na powyższe naruszenie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca wskazała, że dokonanie oceny materiału dowodowego mogło nastąpić przed organem odwoławczym, zatem brak było podstaw do uchylania decyzji PINB.
W odpowiedzi na sprzeciw MWIN wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Wskazać należy również, iż zgodnie z art. 64b p.p.s.a. w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 p.p.s.a. nie stosuje się, co oznacza, że w tym postępowaniu stronami są jedynie wnoszący sprzeciw i organ administracji, którego decyzji sprzeciw dotyczy. Ponadto, co istotne, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Obowiązkiem sądu administracyjnego, który rozpoznaje sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc czy organ administracji zasadnie odstąpił od ogólnej zasady ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Rozpoznając sprzeciw, Sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, ponieważ na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Nie może więc poddać ocenie decyzji objętej sprzeciwem w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na treść art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Według art. 151a § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Natomiast, stosownie do art. 151a § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
Zgodnie z treścią art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Z treści powyższego wynika obowiązek organu odwoławczego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Procesowym przejawem zasady dwuinstancyjności są określone w art. 138 k.p.a. formy rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść w postępowaniu odwoławczym. W szczególności podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.pa. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Innymi słowy, możliwość wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy, została powiązana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie zawisłej sprawy, a więc gdy merytoryczna ocena sprawy przez organ odwoławczy skutkowałaby naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Taki stan rzeczy powodowałby pozbawienie strony prawa do dwukrotnego rozpoznania jej sprawy przez dwa różne organy administracji.
Niemniej aktualna treść art. 138 § 2 k.p.a. ogranicza rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego do swego rodzaju ostateczności. Może być zastosowany tylko w razie stwierdzenia, że zakres sprawy pozostały do wyjaśnienia przekracza ramy postępowania uzupełniającego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Przepis art. 136 § 1 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zatem konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, bądź ocena już złożonych dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. będzie niewystarczające, (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2023 r., sygn. II OSK 737/23; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. IV SA/Po 457/23).
Podkreślić należy również, że przedmiotem rozważań Sądu w sprawie prowadzonej w trybie art. 64a i nast. p.p.s.a. powinny być wyłącznie zagadnienia dotyczące wydania w postępowaniu odwoławczym decyzji kasatoryjnej. Ocena w ramach badania zasadności wniesionego sprzeciwu powinna ograniczać się wyłącznie do skontrolowania kwestii zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ustawodawca wąsko zakreślił wobec tego zakres uruchamianej sprzeciwem kontroli sądowoadministracyjnej. Nie dotyczy ona bowiem zgodności zaskarżonej decyzji ze wszystkimi przepisami prawa (art. 1 § 2 p.p.s.a.), lecz wyłącznie zgodności z art. 138 § 2 k.p.a. Takie założenie pozwala osiągnąć znaczną szybkość postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w związku z wniesionym sprzeciwem, tak by osiągnąć terminy określone przez ustawodawcę, jak też gwarantuje, że nie zostanie rozstrzygnięta istota sprawy administracyjnej rzutująca, np. na niebiorących udziału w postępowaniu uczestników. Sąd administracyjny nie powinien jednak sprowadzać tejże kontroli do fikcji, a więc abstrahując od przepisów prawa materialnego, mających w danej sprawie zastosowanie (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2023 r., sygn. II OSK 1643/23; wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. II SA/Łd 875/23).
Ponownego podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy: organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, postępowanie wyjaśniające zostało co prawda przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe uniemożliwiając wydanie rozstrzygnięcia. W katalogu tym nie mieści się odmienna od organu I instancji ocena prawna stanu faktycznego sprawy, jak i ewentualne braki w materiale dowodowym, które dadzą się uzupełnić w trybie art. 136 k.p.a. W żadnym razie odmienna ocena prawna dokonana przez organ odwoławczy, czy wątpliwości co do prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji lub stosowania przez niego prawa materialnego (oceny prawnej organu pierwszej instancji) nie stanowią przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
MWINB odmiennie od organu pierwszej instancji ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznając, że sprawa nie powinna być prowadzona w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nie wynikało z potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie w celu wyjaśnienia okoliczności, które mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.), ale było skutkiem odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy oraz interpretacji przepisów prawa materialnego. Odmienna wykładnia prawa materialnego, przy prawidłowo zebranym materiale dowodowym i wystarczająco wyjaśnionym stanie faktycznym sprawy, nie uzasadnia wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy, lecz zobowiązuje go do wydania orzeczenia merytorycznego.
Mając na uwadze powyższe uwagi, w ocenie Sądu, w badanej sprawie WINB nie wykazał uchybień procesowych organu pierwszej instancji, a zatem nie dowiódł, że zaistniała konieczność zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Nadto organ odwoławczy nie wyjaśnił z jakiej przyczyny odstąpił od wydania decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie. Powołane przez organ odwoławczy okoliczności nie wypełniają bowiem przesłanek warunkujących wydanie decyzji kasacyjnej.
Z przedstawionych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 152 p.p.s.a., ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie zastosować się do oceny i wskazań prawnych wynikających z powyższych rozważań.
O kosztach postępowania należnych wnoszącym sprzeciw obejmujących uiszczoną opłatę sadową orzeczono na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 209 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a.
-----------------------
Sygn. akt VII SA/Wa 1709/24
#
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło