VII SA/Wa 1711/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] w przedmiocie nakazu natychmiastowego zaprzestania prowadzenia reklamy produktów leczniczych. skargę oddala VIISA/WA 1711/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2007r. Główny Inspektor Farmaceutyczny nakazał natychmiastowego zaprzestania prowadzenia niezgodnej z przepisami prawa reklamy produktów leczniczych kierowanej do publicznej wiadomości poprzez znajdujące się na terenie całego kraju apteki należące do firmy E. Sp. z o.o. Decyzja dotyczyła dwu folderów reklamowych firmy "E. Każdy ma prawo do tanich leków 01-28. 02 i 01-31.03". Strona pismem z dnia 20 czerwca 2007r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając organowi, że nie przeprowadził w pełni postępowania wyjaśniającego. Kwestionowane foldery nie zawierają reklamy, lecz służą zapewnieniu dostępu do tańszych leków, gdy ludzi nie stać na leki droższe. Lista cenowa nie zawiera informacji ani zachęty do zakupu. Ponadto biuletyny powyższe wyszły już z użycia. Główny Inspektor farmaceutyczny decyzją z dnia [...] lipca 2007 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu foldery firmy stanowią reklamę w rozumieniu art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 Prawo farmaceutyczne ( Dz. U. z 2004 r. nr 53, poz. 533 ze zm., dalej Prawo farmaceutyczne). Wbrew twierdzeniu skarżącej, nie są listą cenową produktów. Informacja i zachęta przejawia się w używaniu zwrotów zachwalających skuteczność produktu, np. w przypadku s. i s. Ponadto zestawienie cen wyższej i niższej miało sugerować i zachęcać do produktu okazyjnością zakupu. Zgodnie z art. 56 Prawa farmaceutycznego, zabrania się reklamy zawierającej informacje niezgodne z charakterystyką produktu. W sprawie niniejszej informacje dotyczące s. i s. zawierały takie informacje, poprzez sformułowanie "pokonaj grypę i przeziębienie", gdy charakterystyka produktu odnosi się do niektórych objawów grypy i przeziębienia, np. objawów bólu gardła i gorączki lub bólu związanego z grypą i przeziębieniem. Nadto rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie reklamy produktów leczniczych stanowi, iż reklama winna zawierać np. nazwę substancji czynnej i wskazanie podmiotu odpowiedzialnego, czego nie zawierają wszystkie foldery. Przedmiotowe biuletyny również nie zawierały ostrzeżenia zgodnego ze wskazaniem określonym w rozporządzeniu, tj., iż winno ono stanowić 10 % całości i być umieszczone na pierwszej stronie. Strona mimo wezwania nie przedstawiła też umów VIISA/WA 1711/07 zawieranych z podmiotami odpowiedzialnymi na reklamowanie ich produktów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wskazała, iż załącza umowy z podmiotami odpowiedzialnymi (do akt sprawy nie dołączono ich jednak). Decyzji zarzucono, iż organ nie wyjaśnił jej wątpliwości, tj. nie wyjaśnił, co winien zawierać wyciąg cenowy. Według strony stanowi to naruszenie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz.1071, dalej jako kpa). Ponadto biuletyn nie zawiera informacji ani zachęty w rozumieniu Prawa farmaceutycznego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2007r.- Prawo o ustroju Sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, która dokonywana jest na podstawie akt sprawy i stanu prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Decyzja w rozpoznawanej sprawie została wydana na podstawie art. 62 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 53, poz 533 ze zm.), który stanowi, że Główny Inspektor Farmaceutyczny sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy, oraz art. 60 ust. 1, zgodnie z którym reklama produktu leczniczego może być prowadzona wyłącznie przez podmiot odpowiedzialny lub na jego zlecenie. Definicję ustawową reklamy produktu leczniczego zawiera art. 52 ustawy – Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu za reklamę produktu leczniczego uznaje się działalność polegającą na informowaniu i zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mającą na celu zwiększenie liczby przypisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych. VIISA/WA 1711/07 Z brzmienia tego przepisu wynika, że istotnym elementem reklamy produktu leczniczego jest zamiar wywołania określonej reakcji potencjalnych klientów. Dlatego też za reklamę produktu leczniczego należy uznać każdą działalność, niezależnie od konkretnego, indywidualnego sposobu i metody jej przeprowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków, jeśli celem tej działalności jest zwiększenie sprzedaży reklamowanego produktu leczniczego.( por. wyrok WSA sygn. akt VIISA/Wa 1311/07). Ta definicja reklamy produktu leczniczego dotyczy, tak reklamy do publicznej wiadomości, jak i reklamy kierowanej do osób uprawnionych do wystawiana recept i osób zaopatrujących w produkty lecznicze. Oceniając z takiego właśnie punktu widzenia wydawane przez spółkę E. foldery stwierdzić należy, że teksty dotyczące produktów leczniczych przedstawione na stronie drugiej i trzeciej folderów spełniają warunki wynikające z omawianej definicji reklamy. Takie sformułowania jak na przykład "Pokonaj grypę i przeziębienie!. Jedyny w swoim rodzaju lek na przeziębienie i grypę!. Różnorodne składniki zapewniają szybkie i skuteczne działanie S. pomoże Ci zwalczyć objawy przeziębienia i grypy", czy też informacja dotycząca s. 30 ml. "Pokonaj grypę i przeziębienie!. Preparat, który szybko i skutecznie pomoże Ci zwalczyć ból i drapanie w gardle. Działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie przyczyniając się do szybszego wyleczenia" – zawierają informację o wskazaniach terapeutycznych, wskazują, że przyjmowanie tych produktów leczniczych gwarantuje właściwy skutek, lepszy jak w przypadku innej formy leczenia albo leczenia innym produktem leczniczym. Ponadto z zestawienia dwóch cen dotychczasowej i nowej – obniżonej, wynika, iż zamiarem dystrybutora było zachęcenie do zakupu produktu przez wywołanie wrażenia o nadarzającej się okazji do zakupu tańszego leku, niż w normalnych warunkach. Powyższe informacje zawarte w folderach wydawanych przez skarżącą spółkę zawierały treści, które niewątpliwie stanowiły reklamę przedstawionych produktów leczniczych skierowaną do publicznej wiadomości mającą na celu zwiększenie sprzedaży i konsumpcji tych produktów. Reklama ta jednak nie odpowiadała wymogom określonym w art. 56 pkt 2 Prawa farmaceutycznego, który stanowi, iż zabrania się reklamy produktów leczniczych zawierających informację niezgodne z Charakterystyką Produktu Leczniczego. W Charakterystyce Produktu Leczniczego S. i s. 30 ml nie jest wskazane, iż środki te służą na wszystkie objawy grypy i VIISA/WA 1711/07 przeziębienia lecz tylko na niektóre objawy. Ponadto reklama również jest niezgodna z warunkami wymienionymi w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2002r. w sprawie reklamy produktu leczniczego, tj. § 2 ust. 1 - bowiem nie zawierała (np. w stosunku do takich produktów jak S. i s. 30 ml) wszystkich danych dotyczących produktu, a nade wszystko nie była prowadzona przez podmiot odpowiedzialny lub na jego zlecenie – czego wymaga art. 60 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. Trzeba również stwierdzić, iż w obu biuletynach nie zawarto daty końcowej ich obowiązywania. Wskazano jedynie, iż obowiązują one w terminie 01-28. 02 i 01-31.03, bez podania roku. Nie można więc jednoznacznie wykluczyć, iż ciągle mogą obowiązywać, np. do czasu wyczerpania zapasów. Zatem nie jest zasadny zarzut strony, iż wskutek utraty ważności folderów postępowanie winno zostać umorzone. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej, zdaniem Sądu - wobec powyższych ustaleń – należy uznać, że nie miały one wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.