VII SA/Wa 1711/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kobylski asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Centralnego Portu Komunikacyjnego sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie z dnia 12 maja 2025 r. nr RUD.41.4251.2025/OO/2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2025 r., [...] sp. z o.o. w W. (dalej: "C.") na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. po rozpoznaniu wniosku E. M. B., o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy - stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem nr [...] z [...] marca 2025 r., w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie siedmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...], gmina B. Uzasadniając postanowienie organ wyjaśnił, że 10 marca 2025 r. do C. wpłynął wniosek Wójta Gminy B. z [...] lutego 2025 r. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. C. postanowieniem nr [...] z [...] marca 2025 r., po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy B. odmówiła uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. Postanowienie doręczono wnioskodawcy 28 marca 2025 r., który nadał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy 8 kwietnia 2025 r. w placówce operatora pocztowego, w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zgodnie z art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Pouczenie o ww. terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało zamieszczone w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W związku z powyższym C. wyjaśniło, że termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 4 kwietnia 2025 r. Zgodnie z komentarzem do Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie 8 red. Roman Hauser 2023: "Warunki konieczne, które muszą zostać spełnione przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy. Z art. 134 KPA wynika, że warunkiem koniecznym, który musi zostać spełniony przed przystąpieniem przez organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania sprawy, jest stwierdzenie, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione w terminie. Jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że zachodzi niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wtedy wydaje postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania albo uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie to jest ostateczne, nie służy na nie zażalenie. Postanowienie to kończy postępowanie odwoławcze, może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Postępowanie odwoławcze może zakończyć się albo wydaniem postanowienia z art. 134 KPA, albo wydaniem jednej z decyzji określonych w art. 138 KPA.". Również w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że: "Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 listopada 2023 r., sygn. II SA/GI 737/23). "Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie." (wyrok WSA w Krakowie z 6 listopada 2023 r., sygn. II SA/Kr 1021/23). Tym samym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem nr [...] z [...] marca 2025 r. odmawiającym uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla ww. inwestycji został wniesiony po terminie, stąd też koniecznym było stwierdzenie uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z tym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, wnosząc pismem datowanym na "7 kwietnia 2025 r." (data prawdopodobnie błędna, gdyż ze stempla pocztowego na kopercie wynika, że pismo zostało nadane w urzędzie pocztowym 9 czerwca 2025 r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że M. L. upoważnionemu do złożenia w jej imieniu wniosku o warunki zabudowy doręczono postanowienie odmowne C. [...] marca 2025 r. Postanowienie to zawierało pouczenie, że odwołanie przysługuje inwestorce E. B. Tym niemniej, inwestorka E. B. nigdy nie odebrała postanowienia nr [...], ponieważ ww. okresie nie przebywała na terenie Polski. Treść postanowienia została przekazana przez upoważnionego M. L. skarżącej drogą mailową 1 kwietnia 2025 r. Skarżąca nadała wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy 8 kwietnia 2025 r. w placówce operatora pocztowego. Wobec tego – zdaniem skarżącej - skuteczne doręczenie jej postanowienia nr [...] nastąpiło 1 kwietnia 2025r., a termin złożenia zażalenia upłynął 9 kwietnia 2025 r., czyli wniesienie zażalenia nastąpiło w terminie. W odpowiedzi na skargę C. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.935), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa, a skarga nie była zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że C. sp. z o.o. w W. jest zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy z 10 maja 2018 r. o C. (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1747) Spółką Celową (Inwestorem) utworzoną przez Skarb Państwa w celu zapewnienia przygotowania i realizacji ustalonego w ustawie Programu oraz koordynacji i kontroli realizacji Przedsięwzięć. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy, w celu nadzoru nad przygotowaniem i realizacją Programu ustanawia się Pełnomocnika Rządu do spraw C., który reprezentuje Skarb Państwa w zakresie spraw określonych w ustawie (art. 5 pkt 9 ustawy). Pełnomocnik Rządu do spraw C. został powołany przez Radę Ministrów na podstawie art. 10. ust. 1 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (t. jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 780). Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 16 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1130) decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu ze Spółką Celową, o której mowa w art. 2 pkt 10 ustawy z 10 maja 2018 r. o C., w zakresie dotyczącym lokalizacji Inwestycji i Inwestycji Towarzyszących oraz obszaru otoczenia C., o których mowa w tej ustawie. W związku z tym, że od decyzji (postanowienia) wydanej w pierwszej instancji przez ministra (a Pełnomocnik Rządu do spraw C. ma status sekretarza lub podsekretarza stanu) nie przysługuje odwołanie (zażalenie), to strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a.). Jak wynika z powyższego, C. był rzeczowo właściwy zarówno do wydania postanowienia w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie siedmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie działki nr ewid. [...] w obrębie [...], gmina B., jak i rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie, stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia (odwołania lub zażalenia, a także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Redakcja art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ właściwy do rozpoznania środka zaskarżenia (w niniejszej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) zobowiązany jest wydać postanowienie na podstawie tego przepisu, w każdym przypadku uznania, że został on wniesiony z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. Rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 134 k.p.a., nie ma charakteru oceny merytorycznej decyzji, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpatrzone. Stosując art. 134 k.p.a. organ nie wyjaśnia ani nie analizuje okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. Poza oceną organu odwoławczego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Tym niemniej, jak słusznie (co wynika z analizy akt sprawy) wyjaśnił to organ w zaskarżonym postanowieniu, postanowienie pierwszoinstancyjne zostało skutecznie doręczone (podjęte przez M. L. umocowanego do działania w imieniu skarżącej) 28 marca 2025 r. Skarżąca nadała 8 kwietnia 2025 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w placówce operatora pocztowego. Tym samym termin do złożenia takiego wniosku upłynął skarżącej z końcem 4 kwietnia 2025 r. Skarżąca, reprezentowana przez M. L., ustanowionego przez siebie pełnomocnika (nieprofesjonalnego) – co sama potwierdza w skardze – pouczona została przez organ wydający postanowienie pierwszoinstancyjne o sposobie i terminie (7-mio dniowym) złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podnoszone więc w skardze twierdzenia skarżącej o jej nieobecności w tym czasie w kraju i informacja, że o negatywnym postanowieniu uzgodnieniowym dowiedziała się od pełnomocnika M. L. drogą mailową dopiero 1 kwietnia 2025 r. nie mogą wywołać oczekiwanych skutków procesowych. Odebranie korespondencji kierowanej do skarżącej przez osobę upoważnioną do takiej czynności jest równoznaczne z odebraniem przesyłki przez jej adresata (stronę postępowania). Trzeba też wyjaśnić, że uchybienie terminowi złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (podobnie, jak uchybienie terminowi odwołania lub zażalenia) powoduje obowiązek organu II instancji wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia tego terminu. Warunkiem wydania takiego postanowienia jest rzecz jasna bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję (postanowienie) wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, albowiem bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe, co w niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości. Organ należycie uzasadnił w zaskarżonym postępowaniu zarówno kiedy postanowienie zostało skarżącej skutecznie doręczone, jak i kiedy upłynął termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należycie też wskazał podstawy prawne rozstrzygnięcia. Jeżeli zaś organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia stwierdzeniu uchybieniu terminu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom, ani stopniowaniu skali tego naruszenia i nawet nieznaczne przekroczenie terminu obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a.