VII SA/Wa 1712/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Tomaszewska na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2009r. po rozpoznaniu wniosku I.T o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: przyznać I.T. prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z urzędu, w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 12 listopada 2008 r. do Sądu wpłynął na formularzu PPF wniosek I.T. o przyznanie prawa pomocy w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2008r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał I.T. prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z urzędu, odmówił zaś przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 10 grudnia 2008r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw na ww. postanowienie wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku i zwolnienie z kosztów postępowania sądowego. W sprzeciwie skarżąca podniosła, iż dochody z gospodarstwa to cały "czas wielka niewiadoma". Podkreśliła również, że zalega z płatnościami za wodę, telefon, ubezpieczeniem, podatkiem gruntowym oraz za usługi świadczone w gospodarstwie. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2008r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową I. T. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni nie wykazała, aby nie była ich w stanie ponieść. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubentem. Utrzymują się z dochodów z działalności rolnej prowadzonej przez wnioskodawczynię i emerytury uzyskiwanej przez partnera życiowego wnioskodawczyni w łącznej wysokości około 3.000,00 zł. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że otrzymuje dopłaty unijne w wysokości około 11.000,00 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 100 m 2, mieszkanie o pow. 50 m2, nieruchomość rolną o pow. 24 ha., oborę, stodołę i chlew. Innego majątku strona nie wskazała. Wnioskodawczyni dodała, że jej partner życiowy jest osobą schorowaną, posiada samochód osobowy o wartości około 2.000,00 zł., maszyny rolnicze i sprzęt rolniczy. Wnioskodawczyni dodała, że z racji najmu posiada bardzo wysokie koszty produkcji. Od sierpnia 2007 r. wnioskodawczyni jest wg oświadczenia na zwolnieniu lekarskim. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów przez wnioskodawczynię i jej konkubenta uznano, że nie jest ona w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawczyni. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest na tyle osobą ubogą, iż jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają jej wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Uznano, że wnioskodawczyni mając wspólnie z konkubentem stały dochód miesięczny, jest w stanie zgromadzić środki na ponoszenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić ponadto należy, że wnioskodawczyni zapewne, wiele niezbędnych do własnego utrzymania produktów uzyskuje z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Zaznaczyć bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni prowadzi niemałe gospodarstwo rolne uzyskuje z niego dochody oraz dodatkowo otrzymuje dopłaty unijne. Fakty te świadczą, o tym, iż sytuacja materialna strony nie jest na tyle zła, by strona nie mogła ponosić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.