VII SA/Wa 1713/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-19

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie wykonała zarządzenia sądu o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, może zostać uznana za spełniającą przesłanki do przyznania tego prawa?
Ratio decidendi
Strona, która nie wykonała zarządzenia sądu o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób wymagany przez przepisy prawa. Brak wykazania tych okoliczności uniemożliwia rzetelną analizę zdolności płatniczych i ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy, co skutkuje odmową jego przyznania.
Stan faktyczny
A. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wezwał wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej, jednakże wnioskodawczyni nie wykonała tego zarządzenia w wyznaczonym terminie. W związku z brakiem uzupełnienia wniosku, sąd rozpoznał sprawę w oparciu o posiadane dokumenty i odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2014r. po rozpoznaniu wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie sposobu użytkowania obiektów budowlanych postanawia: odmówić A. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 29 kwietnia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez A. C. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2014r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu i mieszkania (tj. opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz itp.) należało, je wyszczególnić i podać ich wysokość, -orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, środki chemiczne itp.), - jakie miesięcznie ponosi z małżonkiem koszty na leczenie i zakup leków, - czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób lub organizacji państwowych lub społecznych jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, - czy uzyskuje dochody z tytułu najmu np. mieszkania, jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości, - czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej np. z tytułu dzierżawy, jeśli tak należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, - czy uzyskuje dopłaty do posiadanych nieruchomości, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2014r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawczyni nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej możliwości płatniczych. Skarżąca w formularzu PPF podała ogólnikowe informacje dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego stanu majątkowego i rodzinnego. Wnioskodawczyni w formularzu PPF podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych w wysokości 2.208,43 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta uzyskiwana przez wnioskodawczynię w wysokości 801,11 złotych i renta uzyskiwana przez małżonka wnioskodawczyni w wysokości 1.407,32 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni jak wynika z załączonej do poprzedniego wniosku decyzji Wójta Gminy S. 50 m², nieruchomość rolną o pow. 2,85 ha oraz las o pow. 1,85 ha. Dodała, że mąż posiada mieszkanie o pow. 73 m². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni zaznaczyła, że razem z mężem są osobami schorowanymi. Wymieniła wiele schorzeń, na które chorują. Skarżąca uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżąca przede wszystkim nie podała czy uzyskuje dochody z tytułu najmu np. mieszkania, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości. Nie podała również czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej np. z tytułu dzierżawy, jeśli tak należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości oraz czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak należało wskazać od kogo jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Nie podała również jaką kwotę miesięcznie ponosi na stałe opłaty związane z utrzymaniem domu i mieszkania oraz jaką kwotę z mężem ponoszą miesięcznie na codzienne utrzymanie a także na leczenie i zakup lekarstw. Nie wskazała również czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych. Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie, czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło