VII SA/Wa 1713/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-26
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, posiadająca mieszkanie, nieruchomość rolną i stałe dochody z emerytur, mimo ponoszenia wydatków na zwierzęta domowe, samochód i spłatę pożyczki, wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Posiadanie nieruchomości, stałe dochody z emerytur oraz możliwość ponoszenia wydatków na cele inne niż podstawowe potrzeby życiowe, takie jak utrzymanie zwierząt, samochodu czy spłata pożyczki, świadczą o tym, że jest ona w stanie samodzielnie ponieść koszty sądowe i ustanowić pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni J. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3636,42 zł miesięcznie. Posiadają mieszkanie o powierzchni 92 m² i nieruchomość rolną. Wnioskodawczyni wskazała szereg wydatków, w tym na utrzymanie zwierząt, samochód i spłatę pożyczki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2017r. po rozpoznaniu wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę postanawia: odmówić J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W dniu 13 września 2017r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy J. P. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z treści wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe
z mężem. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3636,42 złotych miesięcznie. Posiada mieszkanie o pow. 92 m², nieruchomość rolną o pow. 6162 m², przeznaczoną pod uprawę ziemniaków. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych.
Do ponoszonych wydatków zaliczyła: leki -100 złotych, opłatę za wodę 80,00 złotych, samochód 50,00 złotych, szambo 100,00 złotych, opłatę za prąd 200,00 złotych, opał 500,00 złotych, podatki 40,00 złotych, ubezpieczenia 56,00 złotych, opłatę za telefon 200 złotych, wydatki związane z utrzymaniem psa 190,00 złotych, kota 150,00 złotych, fryzjer męski i damski 40,00 złotych, środki czystości 100,00 złotych, rata pożyczki na CO 325,00 złotych.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy
w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a).
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową J. P. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak już wskazano, instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, czyli takich, które są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub gdy środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca nie wykazała natomiast, aby znajdowała się w takiej sytuacji. Z wniosku wynika wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. 92 m²o wartości 226.000 złotych, nieruchomość rolną o pow. 6162 m². Posiadają z mężem stałe dochody z tytułu emerytury w łącznej wysokości 3.636,42 złotych miesięcznie, przy czym nie mają oni innych osób na utrzymaniu. Okoliczności te nie wskazują by wnioskodawczyni była osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej w szczególności w takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogłaby ponieść kosztów sprawy.
Podkreślenia także wymaga odnośnie wskazywanych przez stronę wydatków, że dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest istotna wysokość deklarowanych wydatków, ale kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem analiza wydatków, jakie zostały wskazane przez skarżącą nie uzasadnia twierdzenia, iż wszystkie wskazane we wniosku wydatki należą do wydatków koniecznych, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, że za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, utrzymania mieszkania, zakupu niezbędnych lekarstw, czystości, ubezpieczenia podatki to jednak do kategorii tej nie można zaliczyć wydatków związanych z utrzymaniem zwierząt domowych, utrzymaniem samochodu, spłatą pożyczki.
Mając na względzie powyższe uznano, że wnioskodawczyni przy uzyskiwanych wspólnie z małżonkiem stałych miesięcznych dochodach jest w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe i ustanowić pełnomocnika z wyboru.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło