VII SA/Wa 1714/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant st. sekr. sądowy Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. J. i J. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] - po rozpoznaniu wniosku A. i J. J. o ponowne rozpoznanie sprawy - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...], odmawiającą A. i J. J. udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego, położonego w D. przy ul. [...] (na działce nr ew.. [...] obręb centrum). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Postanowieniem z dnia [...] .05.2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .09.2010 r. w przedmiocie odmowy udzielenia A. i J. J. pozwolenia na użytkowanie 'K. budynku usługowego położonego w D. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z dnia 9.12.201or. w sprawie II SA/Wr 647/10 (prawomocnym doddnia 1 marca 2011r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. i J. J. na decyzję [...] WINB z dnia [...] września 2009 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wystąpili A. i J. J.. Po przeanalizowaniu w/w wniosku organ przywołał treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.12.2009r. w sprawie I OSP 6/09 i wskazał, że jeśli przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania decyzji to nie powstaną one również po jej wydaniu a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zatem po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę niedopuszczalnym jest prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Dalej organ przywołał treść art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a) i wskazał, iż skoro decyzja, której stwierdzenia nieważności domagali się skarżący była przedmiotem kontroli przez WSA we Wrocławiu to GINB - w oparciu o art. 61 a kpa zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy - na skutek wniosku A. i J. J. - GINB powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].05.2011r. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się A. i J. J. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucili naruszenie prawa procesowego, t.j. przepisu art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w postaci jego niewłaściwego zastosowania i wydania postanowienia organu I instancji mimo wydania go z rażącym naruszeniem prawa; art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazali, że w okolicznościach niniejszej sprawy uchwała NSA z dnia 9.12.2009r. nie miała zastosowania. Podkreślili, że oddalenie skargi przez sąd administracyjny nie zawsze implikuje niemożliwością wzruszenia jej w trybie nadzwyczajnym. Podkreślili, że tylko w takim zakresie organy są związane stanowiskiem sądu w jakim przyczyny tej wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania przez sąd. W niniejszej sprawie WSA we Wrocławiu oddalając skargę wskazał, że z uwagi na pozostawanie wówczas w obrocie prawnym postanowienia nakładającego karę na podstawie art. 59f Prawa budowlanego organy obu instancji nie mogły wydać innej decyzji jak tylko odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Z uwagi na związany charakter wskazanej decyzji i całkowite wyłączenie uznaniowości sąd nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia jak oddalenie skargi na decyzję odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Postanowienie powyższe korzystało z domniemania prawidłowości. Zatem WSA we Wrocławiu stwierdziwszy w/w okoliczność nie objął swoim rozpoznaniem istnienia lub nieistnienia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. A zatem przedmiotem rozpoznania Sądu nie było istnienie merytorycznych przesłanek decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Aktualnie nie istnieje przeszkoda przedmiotowa czyniąca rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB niedopuszczalnym albowiem GINB stwierdził nieważność postanowienia [...] WINB z dnia [...].09.2009r. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...].10.2008r. nakładającego na stronę karę pieniężną. W tej sytuacji chybiony jest - w ocenie skarżących - zarzut organu, że przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania decyzji. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać jego uchylenie. Zasadnie organ administracji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. na podst. art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego art. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ nie kwestionował przymiotu strony skarżących a spór dotyczy zaistnienia drugiej przesłanki wskazanej w tym przepisie to jest przedmiotowej niedopuszczalności postępowania o stwierdzenie nieważności. W ocenie Sądu organy administracji w sposób prawidłowy zastosowały wykładnię przepisu art. 61 a kpa uzasadniając dodatkowo swoje stanowisko poglądem wyrażonym w uchwale NSA z dnia 9.12.2009r., zgodnie z którym "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa". Decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana w oparciu o przepis art. 59 f ust. 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku wymierzenia kary (o której mowa w ust. 1 omaw. przepisu) właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie postępowanie, o którym mowa w art. 51. A zatem jedyną przesłanką warunkującą odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest uprzednie wydanie postanowienia nakładającego karę za zrealizowanie obiektu z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. W postępowaniu tym (o udzielenie pozwolenia na użytkowanie) organ nie rozważa zatem czy ewentualne stwierdzone odstępstwa mają charakter istotny albowiem kwestia charakteru tych odstępstw jest rozważana na wcześniejszym etapie postępowania to jest przy wymierzaniu grzywny. Z taką sytuacją organ miał do czynienia również w okolicznościach niniejszej sprawy. Powyższe wynika także z treści uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 9.12.201 r., w którym Sąd wskazał, że decyzja w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie ma charakter związany i jest ściśle uzależniona od wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Powyższa okoliczność nie jest także kwestionowana przez skarżących. A zatem skoro dla wydania decyzji w oparciu o art. 59g ust. 6 Prawa budowlanego niezbędne jest spełnienie 1 przesłanki i jej zaistnienie zostało ocenione przez WSA we Wrocławiu to rację ma organ administracji, co do tego, że istnieje przedmiotowa przeszkoda do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności a w konsekwencji, że należało odmówić wszczęcia postępowania w tym zakresie. Natomiast nie znajduje uzasadnienia prawnego zarzut skarżących, iż skoro zostało wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jego nieważności postanowienie z dnia [...].03.2009r. i poprzedzające je postanowienie z dnia [...].10.2008r. w przedmiocie nałożenia kary, o której mowa w ust. 1 art. 59f to zaistniały przesłanki tak podmiotowe jak i przedmiotowe do prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w oparciu o w/w postanowienie. Sąd nie neguje, że postanowienie (decyzja) stwierdzające nieważność innego rozstrzygnięcia administracyjnego rodzi skutki ex tunc. Nie oznacza to jednak, że uzasadnia to samo przez się żądanie stwierdzenia nieważności innego rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o takie (tu:) postanowienie. Ustawodawca przewidział wszak inne możliwości niż stwierdzenie nieważności eliminowania z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć. W tym m.in. w art. 145§ pkt. 8 kpa wskazał, że w sprawie zakończonej ostateczna decyzją wznawia się postępowanie jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. A zatem ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia, które w dacie wydawania decyzji omawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie było ostateczne mogłoby co najwyżej stanowić przesłankę do wznowienia tego ostatniego postępowania nie zaś do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].09.2010 r. A zatem w sposób prawidłowy - co raz jeszcze z całą stanowczością należy podkreślić organ uznał, że brak jest przesłanek do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie z dnia [...].09.2010r. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie -na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.