VII SA/Wa 1715/14
WyrokWSA w Warszawie2015-07-03
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Joanna Gierak-Podsiadły, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, w którym skarżąca podnosi zarzut niedoręczenia upomnienia i kwestionuje swoją odpowiedzialność za samowolę budowlaną, zostało wydane z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skuteczne doręczenie upomnienia dorosłemu domownikowi, zgodnie z art. 43 k.p.a., wyklucza zarzut niedoręczenia. Ponadto, zgromadzony materiał dowodowy, w tym wspólne zażalenie na postanowienie nakładające obowiązek przedstawienia ekspertyzy, wskazuje, że skarżąca współuczestniczyła w procesie budowlanym, co wyklucza błąd co do osoby zobowiązanego. Ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę nie podlega weryfikacji w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne miało na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej nałożonego decyzją z 2006 r. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące niedoręczenia upomnienia oraz kwestionowała swoją odpowiedzialność za samowolę budowlaną, wskazując na rozwód i wyłączną winę byłego męża.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu zażalenia G. K. - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nakazującą G. i M.K. rozbiórkę wykonanej bez pozwolenia na budowę dobudowy w kierunku wschodnim o długości ok. 5,90 m i nadbudowy poddasza (od frontu ok. 1,92 m i z tyłu ok. 2,40 m) budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z niewykonaniem przez Państwa G. i M. K. obowiązku wskazanego w decyzji PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. - organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.
W dniu [...] lipca 2007 r. do zobowiązanych zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania obowiązku. Upomnienie doręczono w dniu [...] lipca 2007 r.- dorosłemu domownikowi pod adresem wskazanym przez zobowiązanych jako właściwy do przekazywania korespondencji.
W dniu [...] stycznia 2014 r. PINB w [...] wystawił tytuły wykonawcze [...], których doręczenie G.K. w dniu [...] stycznia 2014 r. i M. K. w trybie art. 44 § 4 k.p.a. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. G. K. wniosła zarzuty w związku z doręczeniem tytułu wykonawczego, w którym zawarła również wniosek o umorzenie niniejszego postępowania egzekucyjnego.
PINB w [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., uznał niniejsze zarzuty za bezzasadne, a postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił umorzenia przedmiotowej egzekucji.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. zobowiązana wniosła z zachowaniem ustawowego terminu zażalenie na postanowienie organu I instancji Nr [...].
Rozpatrując zażalenie organ odwoławczy, powołując się na treści art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził, że zaistnienie wyłącznie jednej z przesłanek wskazanych w tym przepisie może stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
PINB w [...] nie stwierdził jednak zaistnienia żadnej z nich wobec czego zasadnie odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
Organ I instancji w postanowieniu Nr [...] w sposób niebudzący wątpliwości uzasadnił podjęte przez siebie stanowisko.
Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu G. K. organ odwoławczy wskazał, że upomnienie z dnia [...] lipca 2007 r. zostało doręczone zgodnie z dyspozycją art. 43 k.p.a., który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. R.K. - syn zobowiązanych w dniu [...] lipca 2007 r. pokwitował własnoręcznym podpisem odbiór upomnienia. W dacie dokonania tej czynności R. K. był pełnoletni, co wynika z przekazanego przez G. K. pisma z dnia [...] maja 2014 r. skierowanego do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w związku z wezwaniem z dnia [...] maja 2014 r.
W niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 40 § 2 k.p.a., gdyż dotyczy on doręczania pism pełnomocnikom stron umocowanym do reprezentacji w danej sprawie. Wskazać należy, że G. K. nie ustanowiła pełnomocnika w przedmiotowym postępowaniu.
Ponadto zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z powyższym organ II instancji nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych dotyczących ostatecznej decyzji PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. Nie znaczy to jednak, iż organ nadrzędny jest zwolniony od badania dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji pod względem formalnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] złożyła G. K. dochodząc umorzenia postępowania egzekucyjnego i wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszego zarzutu.
W skardze Skarżąca wskazała, że od 2011 roku Państwo K. nie pozostają w związku małżeńskim na skutek prawomocnego orzeczenia o rozwodzie. Skarżąca G.K. wskazała, że nie spowodowała ani nie przyczyniła się do powstania samowoli budowlanej. Winę zaś w całości ponosi były mąż M. K., który przyznał się do faktu dokonania samowoli budowlanej. Skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności za sprzeczne z prawem działania byłego męża M. K.. Nie zostało wykazane ani udowodnione że Skarżąca współdziałała z M. K. przy dokonywaniu samowoli budowlanej.
Odnośnie zarzutu niedoręczenia Skarżącej upomnienia z dnia [...] lipca 2007 roku - wskazała, że przywołane upomnienie zostało odebrane przez R. K., zaś organ rozpatrujący przyjmuje domniemanie, że skoro domownik pokwitował odbiór to znaczy, że korespondencję przekazał. Skarżąca wskazała, że przedmiotowej korespondencji nie otrzymała. Ponadto podniosła, że organ rozpatrujący nie wykazał, że dysponuje zobowiązaniem złożonym przez R. K. do doręczenia przesyłki G. K..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Z powołanych przepisów wynika, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest wszechstronna, wykraczająca poza granice zarzutów skargi, kontrola legalności działalności administracji publicznej, w kontekście jej zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Organy orzekające w sprawie, odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, iż instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej sytuacji wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.
Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone jedynie na podstawie okoliczności wymienionych w art. 59 u.p.e.a.
Stosownie do art. 59 § 1 ustaw o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Następnie stwierdzić zatem należy, że wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje organ egzekucyjny do takiego (wskazanego w powołanym przepisie) zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
Skarżąca we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wskazała na żadną z okoliczności, która uzasadniałaby umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wskazała, że z informacji jakie uzyskała od M. K. wynika, że roboty rozbiórkowe są prowadzone. Ponadto wskazała, że nie jest wykonawcą samowoli budowlanej, której to dopuścił się M. K. wbrew woli i wiedzy skarżącej w związku z czym skarżąca nie czuje się adresatem postępowania egzekucyjnego. Ponadto wskazała, że nie zostało jej również doręczone upomnienie.
W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie jednak uznały, że w omawianej sprawie w świetle art. 59 u.p.e.a. nie zaistniała żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek umorzenia postepowania.
Zarzuty podniesione przez skarżącą w skardze są powtórzeniem argumentów zawartych we wniosku o umorzenie postepowania egzekucyjnego i nie zasługują na uwzględnienie.
W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie argument dotyczący niedoręczenia skarżącej upomnienia z uwagi na doręczenie upomnienia dorosłemu domownikowi – synowi skarżącej, a nie skarżącej do rąk własnych, co w ocenie skarżącej stanowi o niedoręczeniu przesyłki.
Wskazać zatem w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
Powyższe -wbrew twierdzeniom skarżącej- wskazuje, że doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi uznaje się za skuteczne i nie wymaga żadnego dodatkowego upoważnienia do odbioru przesyłki. Co z kolei oznacza, że upomnienie zostało skarżącej skutecznie doręczone.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut wskazujący na dokonanie przez organ nieprawidłowych ustaleń faktycznych co do osoby zobowiązanego w tytule egzekucyjnym.
Jedną z przesłanek (wymienionych w art. 59 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) jest błąd co do osoby zobowiązanego. Wskazana przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowi podstawę zarzutu z art. 33 pkt 4 ww. ustawy.
Z błędem co do osoby zobowiązanego mamy do czynienia wówczas, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określono osobę, na której nie ciąży obowiązek, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi.
Odnosząc się zatem do drugiego zarzutu skargi, wskazującego, że skarżąca nie miała nic wspólnego z samowolą – wskazać w tym miejscu trzeba, że w aktach administracyjnych zgromadzonych w niniejszej sprawie znajduje się protokół z kontroli przeprowadzonej przez pracownika organu powiatowego w dniu [...] lipca 2005 r. W protokole tym pracownik stwierdza, że dokonano rozbudowy budynku gospodarczego oraz brak jakichkolwiek dokumentów zezwalających na jej prowadzenie. Do protokołu pomimo obecności obojga Państwa K. – nikt nie wnosił uwag. W aktach sprawy znajduje się również zażalenie G. i M. K. z dnia [...] sierpnia 2005 r. na postanowienie PINB w P. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] nakładające na G. i M. K. obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej i inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych robót budowlanych przy przebudowie budynku gospodarczego w zażaleniu tym oboje Państwo K. wskazują wprost: "zaraz po zakupie nieruchomości założyliśmy nowe krokwie i położyliśmy dach z blachy ocynkowanej, w budynku wstawiliśmy nowe drzwi [...]", "uważamy że wykonując remont tego budynku nie naruszyliśmy prawa budowlanego. Nie budowaliśmy nowego budynku, nie robiliśmy przebudowy a jedynie wymieniliśmy dach w celu zabezpieczenia naszego mienia przed zniszczeniem".
Z powyższego nie wynika, że budynek budował jedynie M. K., a G. K. z samowolą nie miała nic wspólnego, co więcej -jak twierdzi skarżąca- nie wynika, że rozbudowa była prowadzona wbrew jej wiedzy i woli. Nie może być zatem mowy o błędzie co do osoby zobowiązanego.
Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skargi.
Konkludując, stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo -z uwagi na brak przesłanek warunkujących umorzenie- odmówiły umorzenia postepowania egzekucyjnego. Tym samym twierdzenia skarżącej zmierzające do wykazania, że decyzja PINB w P. nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nakazująca rozbiórkę jest nieprawidłowa nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślić bowiem należy, że powyższa decyzja jest ostateczna i zarzuty jej stawiane nie mogą być przedmiotem weryfikacji w niniejszym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa a skarga, jako bezzasadna na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło