VII SA/Wa 172/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. i M. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej przywrócenie użytkowania pomieszczeń garażowo-gospodarczych. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. I. z Kancelarii Radcy Prawnego w W., ul. [...], tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych), w tym: tytułem opłaty kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku A. i M. R., działając na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], nakazującą A. i M. R. przywrócenie użytkowania dwóch pomieszczeń garażowo-gospodarczych jako pomieszczeń inwentarskich w budynku użytkowanym obecnie jako garażowo-gospodarczo-inwentarski, na działce nr ew. [...] położonej w Z. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, iż w jego ocenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...], słusznie utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego ustalił, iż A. i M. R. samowolnie zmienili sposób użytkowania części obiektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał właścicielom przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Tym samym, zdaniem organu, kontrolowana w trybie nadzoru decyzja, nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2006 r., podtrzymując w całości argumentację w niej zawartą. Ponadto organ nadzoru stwierdził, iż kontrolowanym decyzjom nie można postawić zarzutu, iż zostały one wydane bez podstawy prawnej, bowiem podstawę prawną decyzji organu stopnia powiatowego stanowił przepis art. 71 ust. 3 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zaś decyzji organu nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł nadto, iż w jego ocenie, decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. nie jest obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa, jak również wadą powodującą jej niewykonalność. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. i M. R., zarzucając jej rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 5, 6 k.p.a., rażące naruszenie Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. oraz Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący podnieśli, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. jest nieważna, ponieważ zastosowano niewłaściwe prawo z 1994 r., a winno być zastosowane prawo z 1974 r. lub wcześniejsze, ponieważ budynek wybudowany był w 1970 r. W ich ocenie, decyzja zatem wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli została wydana bez podstawy prawnej. W piśmie procesowym z dnia 25 lipca 2007 r., stanowiącym uzupełnienie skargi A. i M. R. dodatkowo podnieśli, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. a następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. błędnie zastosowali art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Skarżący wskazali, iż użytkowali budynki zgodnie z indywidualnym projektem wykonanym przez specjalistę zgodnie z umową nr [...] z dnia [...] stycznia 1976 r. W projekcie używana była zamiennie nazwa budynek inwentarski i lecznica dla zwierząt. Skarżący zgodnie z indywidualnym projektem budynku przekazanym do odpowiednich organów administracji budowlanej uprawnieni byli do przechowywania w tym pomieszczeniu również samochodu służącego w szczególności do celów prowadzenia lecznicy dla zwierząt. Nie doszło zatem do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych pomieszczeń i tym samym skarżący nie mieli obowiązku uzyskania pozwolenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując pod tym względem kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2006 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 7 i 77 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie ustalono jednoznacznie stanu faktycznego sprawy i nie przeprowadzono analizy skutków prawnych ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazującą A. i M. R. przywrócenie użytkowania dwóch pomieszczeń garażowo-gospodarczych jako pomieszczeń inwentarskich w budynku użytkowanym obecnie jako garażowo-gospodarczo-inwentarski, na działce nr ew. [...] położonej w Z. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, zapadłe rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego zapadły przedwcześnie. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przewidywał, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Oznacza to, że nie każda samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części musi pociągać za sobą wydanie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania tego obiektu. Będzie to oczywiście konieczne wówczas, gdy zmiana taka pociągnie za sobą naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przepisów, warunków techniczno-budowlanych, polskich norm oraz doprowadzi do istotnego pogorszenia warunków zamieszkiwania właścicieli sąsiednich nieruchomości. Organy winne były rozważyć, czy w okolicznościach niniejszej sprawy istnieje możliwość przeprowadzenia działania naprawczego, bez konieczności sięgania na tym etapie do środku jakim jest nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 wyżej powołanej ustawy.