VII SA/Wa 172/22

WyrokWSA w Warszawie2022-03-21

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Elżbieta Granatowska, Tomasz Janeczko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, która nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, ma status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej, która nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, nie posiada statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Interes prawny, który legitymuje do udziału w postępowaniu, musi mieć charakter obiektywny i opierać się na przepisach prawa materialnego, a nie jedynie na interesie faktycznym.
Stan faktyczny
B. Z. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Zarzuciła m.in. brak dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej oraz naruszenie jej prawa własności. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając, że B. Z. nie posiada statusu strony, gdyż jej działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. B. Z. wniosła skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji GINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2022 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2021r., na podstawie art. 156, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek B. Z. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] , zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M.W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., kanalizacji deszczowej, c.o., elektryczną, gazową, wentylacji mechanicznej, instalacjami zewnętrznymi: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, elektrycznej wiz, gazowej, zbiornika na wody deszczowe na dz. nr [...] oraz budowę dojścia i dojazdu na dz. nr [...], [...] w m. T., gm. K. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] . W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 16 lutego 2021 r. wpłynął wniosek B. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z [...] kwietnia 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zdaniem wnioskodawczyni działka inwestycyjna nie posiada dostępu do drogi publicznej, gdyż nie została do niej ustanowiona służebność przejazdu i przechodu po stanowiącej jej własność działce nr [...]. Wskazała, iż prawo przejazdu i przechodu po działce zostało przyznane właścicielom działek nr: [...] i [...]. Wyjaśniła, że jest również właścicielem działki nr [...], po której odbywa się dojazd do działki inwestycyjnej, niszczone jest ogrodzenie i zagospodarowanie. Organ wojewódzki uznał, że żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty K. z [...] kwietnia 2019 r. pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, Wnioskodawczyni swój interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty K. z [...] kwietnia 2019 r. wywodzi między innymi z tytułu prawa własności do działki nr [...]. Powyższe potwierdza treść księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla K. w K. [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w K. Zdaniem organu wojewódzkiego dostęp do działki inwestycyjnej po ww. nieruchomości B. Z. wpływa na ochronę jej prawa własności. Wojewoda [...] po przeprowadzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z [...] kwietnia 2019r. uznał, że żadna z przesłanek do stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. - nie zachodzi. Inwestor M. W. wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. działkami nr: [...] i [...] położonymi w miejscowości T., gmina K. Projekt budowlany inwestycji zgodny jest w zakresie zagospodarowania terenu z ustaleniami określonymi w Uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie aktualizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw: C., F., M., N., N., O., P., R., S., T., W., Z., Ż. w Gminie K. Działki inwestycyjne zlokalizowane są w terenie oznaczonym symbolem MNR1 z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniowo-usługową w układzie wolnostojącym lub bliźniaczym (§ 24 ust. 2 planu). W § 7 ust. 1 pkt 2 planu wskazano, że warunkiem realizacji zabudowy jest uregulowany dostęp nieruchomości objętej inwestycją do drogi publicznej, który zdaniem organu nie został w pełni spełniony, w kontekście zgodności z § 14 warunków technicznych. Zamierzenie budowlane nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko stosownie do zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (obowiązującego w dacie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę), nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Projekt zagospodarowania działki zgodny jest z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obowiązującego na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę). Wymagania w zakresie przesłaniania, nasłoneczniania, o których mowa odpowiednio w § 13, § 57 i 60 ww. rozporządzenia, również zostały spełnione. Działki nr: [...], [...] położone w miejscowości T., gmina K. są niezabudowane a przepisy dotyczące przesłaniania, czy zacieniania mogą być naruszone jedynie w przypadku istnienia obiektu budowlanego na sąsiedniej działce. Ponadto, odległość pomiędzy projektowanym budynkiem mieszkalnym, a istniejącymi zabudowaniami na działkach sąsiednich jest większa niż jego maksymalna wysokość wynosząca 8,85 metra. Przedmiotowy budynek ze względu na przeznaczenie i sposób użytkowania tj. mieszkalny został, stosownie do § 209 rozporządzenia, zakwalifikowany jako ZL IV, przewidziany do realizacji w odległości co najmniej 8 metrów od budynków na sąsiednich działkach, czyli z zachowaniem warunków § 271 ust. 1 rozporządzenia. Według oceny organu odwoławczego projekt zagospodarowania terenu nie spełnia warunku określonego w § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż działka inwestycyjna posiada jedynie faktyczny dostęp do drogi publicznej. Stosownie do § 14 ww. rozporządzenia, do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 14 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez "dostęp do drogi publicznej" należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Dostępność do drogi publicznej jest koniecznym warunkiem podziału nieruchomości, uzyskania warunków zabudowy oraz pozwolenia na budowę. Zdaniem organu inwestycja ma zapewniony jedynie faktyczny, a nie prawny dostęp do drogi publicznej. Dostęp prawny musi wynikać z czynności prawnej bądź orzeczenia sądowego. Faktyczny polega na rzeczywistym zapewnieniu możliwości przejścia i przejazdu do drogi publicznej. Od nieruchomości, której dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę, aż do drogi publicznej dostęp ten odbywa się przez działkę nr [...] stanowiącą własność inwestora, a następnie przez działkę nr [...], której inwestorka jest współwłaścicielem oraz przez działkę nr [...] należącą do B. Z.. W księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] ujawniona jest służebność przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...], której właścicielem jest M. W. Działka nr [...] objęta inwestycją graniczy bezpośrednio z działką nr [...]. Mimo to, zdaniem organu wojewódzkiego zaistniała konieczność ustanowienia służebności przejazdu oraz przechodu przez działkę nr [...] do działki nr [...] gdyż działka nr [...] nie posiada takiego uprawnienia. Prawo przechodu i przejazdu przysługuje wyłącznie do działki nr [...]. Działka nr [...] oraz bezpośrednio sąsiadująca z nią działka nr [...] nie stanowią jednej nieruchomości. Sąsiadujące ze sobą działki stanowiące własność jednej osoby, dla których prowadzone są odrębne księgi wieczyste, stanowią odrębne nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. W okolicznościach sprawy działka nr [...] posiada dostęp faktyczny poprzez między innymi istniejący zjazd z drogi publicznej znajdujący się na działce nr [...]. Jednak nieruchomość już pełni rolę dojazdu do innych nieruchomości, w tym jednej stanowiącej własność inwestorki i to po tej samej trasie do działki nr [...]. Fakt, że teren inwestycji obejmował dwie działki nie zwalniał z konieczności sprawdzenia, czy każda z nich ma zagwarantowany prawny i faktyczny dostęp do drogi. W sprawie tej, tylko do jednej z działek inwestorowi przysługuje służebność przejazdu, a na drugiej buduje drogę stanowiącą dostęp do tej pierwszej. W tych okolicznościach zarzut rażącego naruszenia prawa był niezasadny. Kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadą, która uzasadniałaby podjęcie działań w oparciu o art. 156 § 1 kpa. B. Z. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia z dnia [...] września 2021 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na jego niezastosowaniu - skarżącej jako właścicielce działki numer [...] (objętej księgą wieczystą [...]) przysługiwał status strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, a organ pozbawił ją udziału w postępowaniu; 2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na jego niezastosowaniu, mimo że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., przez pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu budowlanym; 3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na jego niezastosowaniu, pomimo że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż działka inwestycyjna numer [...] nie miała dostępu do drogi publicznej, 4. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., przez wadliwe powołanie podstawy prawnej, gdyż Wojewoda [...] poprzestał na wskazaniu art. 156 k.p.a. bez oznaczenia konkretnego paragrafu tego przepisu,. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2021 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. Z., od decyzji Wojewody [...]ego z 7 września 2021 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że stosownie do dyspozycji art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę krąg stron postępowania ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W uzasadnieniu projektu ustawy z 13 lutego 2020 r,, o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471; Sejm RP IX Kadencji, Nr druku 121), wskazano "(...) ustalanie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego staje się niezwykle trudne, gdyż w ocenie różnych wyroków pojęcie to odnosi się do różnych wartości i bliżej niedookreślonych oddziaływań (wibracje, zanieczyszczenia), w tym immisji, co do których granice nie mogą być ustalane jednoznacznie zwłaszcza przez organy administracji architektoniczno-budowlanej czy projektantów. Z uwagi na to, że obszar oddziaływania obiektu jest podstawą ustalania stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, pojęcie to musi być jednoznaczne. (...) Dlatego też w przepisie pozostanie jedynie wyrażenie "w zabudowie". Ograniczenia w zabudowie są jednoznaczne do ustalenia. Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Tym samym uznano, że konieczne jest doprecyzowanie definicji obszaru oddziaływania obiektu, aby dostosowana była do materii regulowanej przez Prawo budowlane. Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy Prawa budowlanego". Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w stosunku do postępowania zwykłego, mającym odrębny przedmiot. O ile w postępowaniu zwykłym rozpoznaje się i rozstrzyga sprawę indywidualną w formie decyzji, to przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym została podjęta z kwalifikowanym naruszeniem prawa, którego rodzaje wylicza enumeratywnie art. 156 § 1 k.p.a. Ta odrębność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma znaczenie w sprawie dla ustalenia zakresu obowiązywania przepisów prawa materialnego dla wyznaczenia przymiotu strony (wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 1185/18). B. Z. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty K. z [...] kwietnia 2019 r. Obecnie swój interes prawny wywodzi z tytułu przysługującego jej prawa własności zabudowanej działki o nr ewid. [...] (Księga Wieczysta Nr [...] Sąd Rejonowy dla K. w K.) oraz z tytułu przysługującego prawa własności niezabudowanej działki nr ewid. [...] (Księga Wieczysta Nr [...]). Z projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją Starosty K. z [...] kwietnia 2019 r., wynika, że sporna inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi, zbiornika na wody deszczowe na działce nr ewid. [...] oraz na budowie dojścia i dojazdu na działkach o nr ewid. [...], [...], obręb [...] T. (Projekt budowlany, Część opisowa - Projekt zagospodarowania terenu, 1.Przedmiot inwestycji, str. 14; Projekt zagospodarowania terenu, str. 20). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że zabudowana działka nr ewid. [...], należąca do B. Z., graniczy bezpośrednio od strony północnej z działką inwestycyjną nr ewid. [...] (na której zaprojektowany został budynek oraz część dojścia i dojazdu) oraz od strony zachodniej z działką inwestycyjną nr ewid. [...] (na której został zaprojektowana została część dojazdu i dojścia do działki nr ewid. [...]). Planowany budynek jednorodzinny o wysokości 8,85 m, został zaprojektowany w odległości ok. 15 m od granicy działki nr ewid. [...], należącej do skarżącej oraz w odległości ok. 20 m od usytuowanego na niej budynku mieszkalnego (Projekt budowlany, Projekt zagospodarowania terenu, str. 20,1; Projekt budowlany, Przekrój A-A i B-B, str. 61). Takie usytuowanie spornej inwestycji względem nieruchomości skarżącej, powoduje, że działka nr ewid. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Planowany budynek nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zabudowy działki nr ewid. [...]. Działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, wyznaczonym w oparciu o przepisy § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 13 (przesłanianie budynków), § 19 (dotyczący sytuowania miejsc postojowych), jak również przepis § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7:00 - 17:00) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065). Ponadto projektowana inwestycja nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n. ww. rozporządzenia) usytuowanych obiektów na nieruchomościach wnioskodawców (zarówno istniejących, jak i potencjalnych). Dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomości sąsiednie (przepis § 29 ww. rozporządzenia) oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, elektryczność, telekomunikacja), jak również nie pozbawia działki [...], dostępu do drogi publicznej. Odnosząc się do dojazdu do działki inwestycyjnej nr [...], GINB wskazał, że z projektu budowlanego wynika, że projektowany dojazd do tej działki przez działkę [...] odbywać się będzie po terenie działki należącej do inwestorki. Jakkolwiek dojazd ustalony został wzdłuż granicy z działką należącą do skarżącej, to z projektu zagospodarowania terenu wnika, że nie obejmuje on działki nr [...]. Argumenty podnoszone przez skarżącą należy rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego. Natomiast interes faktyczny istotny dla zainteresowanych, nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania zarówno w świetle art. 28 k.p.a., jak i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Działka nr ewid. [...], jest działką niezabudowaną, położoną wzdłuż ulicy W. W dziale [...] Księgi Wieczystej Nr [...], prowadzonej dla działki nr [...] wpisano ograniczone prawo rzeczowe – obciążenie jej na rzecz każdorazowych właścicieli działek nr [...] i [...] służebnością przechodu i przejazdu pasem o szerokości 3,5 m, stanowiącym przedłużenie granic działki nr [...]. Okoliczność ta w ocenie GINB, nie jest podstawą do przyznania B. Z. statusu strony. Sytuacja prawna działki nr ewid. [...], nie ulegnie zmianie w wyniku zatwierdzenia planowanej inwestycji. Inwestorce - właścicielce działki nr [...], przysługuje służebność przechodu i przejazdu przez działkę należącą do skarżącej - bez względu na to czy prawo to realizuje tylko do granicy działki nr [...], czy też dalej poprzez tę działkę do działki [...]. Mając na uwadze geometrię działki o nr ewid. [...] - wąska działka w kształcie trójkąta o szerokości ok. 8,5 m w najszerszym miejscu, skarżąca nie jest ograniczona w jej zabudowie. B. Z. nie przysługuje przymiot strony, w rozumieniu art, 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W rezultacie zaistniała przeszkoda prawna do prowadzenia - z jej wniosku - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] kwietnia 2019 r. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. B. Z. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu. Odmówienie jej statusu strony, podczas gdy jej działka numer [...] znajduje się w bezpośrednim oddziaływania projektowanego obiektu. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że jeśli jakikolwiek przepis prawa wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tej działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja nie ograniczy jego prawa do zgodnego z prawem zagospodarowania bądź korzystania z prawa własności. Z prawa sąsiedzkiego można wywieść interes prawny dla właściciela nieruchomości sąsiedniej, legitymujący go w świetle art. 28 k.p.a. do udziału w postępowaniu. W ocenie skarżącej przysługuje jej status strony jako właścicielce działki numer [...] znajdującej się w faktycznym obszarze oddziaływania obiektu. Zatwierdzony projekt budowlany nie zapewnia działce numer [...] dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Z księgi wieczystej ([...]) prowadzonej dla działki nr [...] wynika, iż jedynie działki nr [...] i [...] posiadają służebność gruntową przechodu i przejazdu pasem o szerokości 3,5m przez działkę [...], dlatego służebność nie dotyczy działki inwestycyjnej. Projektowana na działce nr [...] budowa dojścia i dojazdu do działki nr [...], nie odpowiada wymogom § 14 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - brak szerokości 5 m. Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji uznał, interes prawny skarżącej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest słuszne, oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i jego ocenie, którą Sąd podzielił jako prawidłową, a tym samym skarga była niezasadna. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie przed organem l instancji. W ocenie Sądu, GINB prawidłowo stwierdził, że decyzja Starosty K. z [...] kwietnia 2019 r., nie kreuje interesu prawnego B. Z., a tym samym stosownie do art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie mogła ona być uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Starosty. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia budowlanego, krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wobec materialnoprawnej tożsamości spraw prowadzonych w różnych trybach brak jest podstaw do rozszerzenia kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił brak przepisów prawa materialnego nakładających na skarżącą obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem lub zabudową należącej do niej nieruchomości w związku z faktem wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. Skarżąca jest m. in. właścicielką działki nr [...], która jest obciążona służebnością przejścia i przejazdu pasem o szerokości 3,5 m, stanowiącym przedłużenie granic działki [...], na rzecz każdoczesnego właściciela działek nr [...] i [...]. Do uznania, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej nie wystarczy stwierdzenie, że będzie ona faktycznie wpływała na sąsiednie działki, lecz niezbędne jest wskazanie normy prawnej, która reguluje taki wpływ przedsięwzięcia na otoczenie. Okoliczności te muszą mieć charakter obiektywny, a w świetle aktualnie obowiązującego art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, muszą powodować ograniczenia w zabudowie nieruchomości. Wcześniej Starosta, a obecnie organy nadzoru, miały obowiązek ustalić, czy realizacja inwestycji wskazanej we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę spowoduje, że skarżąca jako właścicielka sąsiednich nieruchomości dozna ograniczeń w zagospodarowaniu (obecnie w zabudowie) swojej nieruchomości. Przy czym ograniczenia te musiałyby wynikać z przepisu prawa. W tym kontekście wskazać należy, że w wyniku uchwalenia ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) znowelizowano brzmienie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - definiującego obszar oddziaływania obiektu. Nowelizacja ta ma istotne znaczenie z uwagi na brzmienie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jak wyżej wskazano stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są oprócz inwestora także właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Zatem zmiana definicji obszaru odziaływania obiektu w sposób bezpośredni wpływa na sposób ustalania kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W konsekwencji ma to przełożenie na zakres ochronny podmiotów posiadających prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a także na uwzględnianie zasady poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. W poprzednim stanie prawnym (przed nowelizacją Prawa budowlanego wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) - stosownie do ówczesnego brzmienia art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należało rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W znowelizowanym brzmieniu, przepis art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (obowiązujący od 19 września 2020r.) stanowi, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Powyższa zmiana zawęziła zatem pojęcie obszaru oddziaływania projektowanego obiektu. Obecnie dotyczy on tylko terenu wyznaczonego w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie, a nie ograniczenia w szeroko rozumianym zagospodarowaniu terenu. Choć "zabudowa" mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia zagospodarowanie, to jednocześnie jest pojęciem węższym. Każdy rodzaj zabudowy stanowi zagospodarowanie terenu, ale nie każde zagospodarowanie terenu jest jego zabudową. Odnosząc się do możliwości zabudowy działek skarżącej, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uznał, że inwestycja nie ograniczy możliwości ich zabudowy. Analizy tej dokonał szczegółowo, zwłaszcza w odniesieniu do aspektów przestrzennych oraz przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ograniczenia w zabudowie to taki wpływ na nieruchomości sąsiednie, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które określają wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim co do odległości jednych obiektów budowlanych od innych). Obszar oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego to obszar, na którym powstający obiekt wprowadzi ograniczenia w możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy. Znowelizowana definicja obszaru oddziaływania obiektu jest kolejnym działaniem ustawodawcy zmierzającym do wyeliminowania szerokiego rozumienia pojęcia ograniczeń w zagospodarowaniu terenu – w szczególności na podstawie norm prawa cywilnego (art. 140 oraz art. 144 k.c.). Dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych nie było jednolite, co do uznawania określonego ograniczenia jako mieszczącego się w szeroko rozumianej definicji obszaru oddziaływania obiektu. Ograniczenia w zagospodarowaniu terenu inne niż będące tylko ograniczeniami w zabudowie, nie są teraz objęte treścią znowelizowanych przepisów. Wśród ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, które nie mieszczą się w znowelizowanej definicji obszaru oddziaływania obiektu, można wyróżnić: zintensyfikowanie ruchu po drodze dojazdowej, oddziaływania będące immisjami, takie jak hałas, pył czy uciążliwości zapachowe. Interes prawny powinien mieć charakter obiektywny oraz mieć swoje oparcie w przepisach prawa materialnego. Interesu prawnego nie można utożsamiać z interesem faktycznym. Przedmiotowe postępowanie o stwierdzenie nieważności zostało wszczęte po dacie wejścia w życie znowelizowanego art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Dlatego zdaniem Sądu słuszna była ocena organu odwoławczego, że nieruchomości skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu znowelizowanego art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, a tym samym nie przysługuje jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Gdyby nawet przyjąć za konieczne ustalanie interesu prawnego skarżącej w odniesieniu do poprzedniego brzmienia definicji ustawowej pojęcia "obszar oddziaływania obiektu", to również wtedy twierdzenie skarżącej, że doszło do naruszenia zakresu korzystania z prawa przechodu i przejazdu po działce skarżącej nr [...] (przysługującego inwestorce jako właściciele działki nr [...]), nie skutkuje potwierdzeniem ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej. W świetle powyższego nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3). Na mocy powołanego art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło