VII SA/Wa 1720/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. P. i T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia budynku z użytkowania postanawia: odmówić M. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. P. wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z 11 stycznia 2013 r. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostają mąż i córka. M. P. posiada udział (27,5 %) we współwłasności kamienicy (tj. 96 m2) i oficyny (tj. 78 m2). Posiada też mieszkanie o powierzchni 80 m2 w kamienicy oraz nieruchomość rolną (1,59 ha). Mąż skarżącej posiada 2,5 % udziału we współwłasności kamienicy (tj. 15 m2) oraz nieruchomość rolną (1,67 ha). Na dochody skarżącej i jej rodziny składają się: emerytura skarżącej w wysokości 799 zł, renta jej męża – 966 zł, dochody z tytułu najmu lokalu w kwocie 2830 zł, dochody córki z tytułu umowy zlecenia – 525 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że z kwoty 5.120 zł brutto po opłaceniu studiów córki, dojazdów na uczelnię, opłat za media, za telefon i Internet, podatków, wydatków na leczenie i na paliwo pozostaje skarżącej i jej rodzinie na wyżywienie oraz na odzież kwota 2870 zł. M. P. w złożonym wniosku oświadczyła ponadto, że posiada oszczędności w wysokości 2.000 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Stosownie do treści art. 246 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy). Mając na uwadze powołane przepisy oraz sytuację finansową skarżącej stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Poniesienie przez M. P. kosztów postępowania w niniejszej sprawie takiego uszczerbku nie spowoduje. Sytuacji finansowej skarżącej nie można określić jako uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a co do zasady tylko wówczas możliwe jest przyznanie stronie prawa pomocy. Jak wynika z treści wniosku, skarżąca wraz z rodziną uzyskują łącznie dochód w wysokości 5120 zł miesięcznie. Według oświadczenia skarżącej, po odliczeniu wydatków związanych ze studiami córki, opłat za media, za telefon i Internet, podatków, wydatków na leczenie oraz na paliwo skarżąca i jej rodzina dysponuje kwotą 2870 zł. Kwota ta, w ocenie referendarza sądowego, pozwala na zapewnienie trzyosobowej rodzinie wyżywienia i odzieży oraz poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Zauważyć ponadto trzeba, że M. P. posiada oszczędności w kwocie 2.000 zł. Warto też podkreślić, że skarżąca w niniejszej sprawie uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości 500 złotych oraz opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 złotych, co również wskazuje, że jest w stanie ponieść koszty sądowe z uzyskiwanych dochodów. Na obecnym etapie postępowania skarżąca zobowiązana jest jedynie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 złotych. Uzyskiwane dochody oraz oszczędności umożliwiają stronie poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie , brak jest zatem podstaw do przyznania M. P. prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).