VII SA/Wa 1721/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków skargę oddala Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...], na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667, ze zm.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" do wyposażenia wszystkich kondygnacji budynku przy ul. [...] w W. w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktem poboru wody do celów przeciwpożarowych w postaci zaworu hydrantowego, zwanego "zaworem 52", umieszczonego na pionie nawodnionym w budynku z zapewnionym odpowiednim zasilaniem. Jednocześnie wskazał, że instalacja ta winna być wykonana w oparciu o projekt techniczny uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych a warunkiem dopuszczenia do użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich prób i badań. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w czasie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu 20 maja 2009 r. stwierdzono, że w ww. budynku brak jest nawodnionej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z zaworami hydrantowymi 52, a ponadto w budynku występuje niesprawna technicznie instalacja suchego pionu. W jego ocenie wymagania określone w § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) dotyczące obowiązku stosowania zaworów 52 na wszystkich kondygnacjach budynków wysokich i wysokościowych, odnoszą się m.in. do budynków mieszkalnych (zawierających strefy pożarowe ZL IV), w tym również budynków istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia. Ponadto wskazał, że instalacja wodociągowa przeciwpożarowa w budynkach wysokich powinna być zasilana z dodatkowego zapasu wody zgromadzonego w jedynym lub kilku zbiornikach, a brak nawodnionych pionów z zaworami 52, umieszczonymi na każdej kondygnacji budynku, z odpowiednim zasilaniem w wodę uniemożliwia szybkie podjęcie akcji gaśniczej. Odwołanie od ww. decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa "[...]". Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...], [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., 1 Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1229, ze zm.) odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej ponosi właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, m.in. zapewniając osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo, a także będąc obowiązany przestrzegać wymagań techniczno-budowlanych oraz przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. Ponadto, w jego ocenie, § 40 ww. rozporządzenia umożliwia co prawda opóźnienie albo wykluczenie stosowania nowego prawa, ale tylko w odniesieniu do niektórych stanów faktycznych. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych komendant powiatowy (miejski) PSP - zgodnie z art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. W ocenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej organ I instancji, nakładając obowiązek, działał na podstawie i w granicach prawa, a przepisy na podstawie których go nałożono mogły też być przez organ stosowane do budynku, który został wybudowany zanim przepisy te weszły w życie. Wobec tego należało stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, wprowadzającego nowe, skuteczniejsze środki ochrom przeciwpożarowej budynku. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1144/06. Ponadto w zaskarżonej decyzji wskazał, że strona została pouczona przez organ I instancji o możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych w stosunku do obowiązku określonego w zaskarżonej decyzji z zachowaniem trybu określonego w § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. W skardze podniesiono, że organ administracyjny nie wyjaśnił na czym polega niesprawność pionu suchego w ww. budynku oraz błędnie ustalenie, że to wspólnota jest właścicielem budynku. Ponadto w ocenie strony skarżącej przepisy ww. rozporządzenia winny być stosowane do budynków, które powstały po wejściu w życie ww. rozporządzenia. Zdaniem Wspólnoty przedmiotowy budynek spełniał wszystkie wymagania w chwili gdy był projektowany i budowany. W skardze podniesiono również, że organ nakładając obowiązek stworzenia zbiorników magazynowych nie zbadał możliwości ich usytuowania w terenie, do którego Wspólnota nie ma tytułu prawnego, ponieważ prawo własności obejmuje opaskę budynku, a nie teren sąsiedni. Nałożony obowiązek jest więc niewykonalny. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie organ administracyjny prawidłowo nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" ww. obowiązek zastosowania nowych rozwiązań technicznych, które umożliwiają przeprowadzenie szybkiej akcji gaśniczej. Strona skarżąca winna mieć na względzie, że zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - ochrona ta polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Przepis ten choć jest normą o charakterze generalnym, to wyznacza cel jakim jest ochrona życia, zdrowia i mienia przed pożarem poprzez zastosowanie takich rozwiązań, które umożliwią jego zrealizowanie. Wspólnota Mieszkaniowa mając na względzie bezpieczeństwo swoich członków (ich życie i mienie) winna więc podjęć wszystkie niezbędne kroki by bezpieczeństwo to zapewnić. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie nie ma znaczenia stan instalacji przeciwpożarowej suchego pionu, która znajduje się w przedmiotowym budynku. Nałożenie obowiązku wyposażenia budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową z "zaworem 52" nie jest bowiem uzależnione od występowania w danym budynku innych instalacji przeciwpożarowych sprawnych bądź - nie. Wbrew twierdzeniom skargi przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, które 3 wprowadziły nowe rozwiązania techniczne, mają zastosowanie nie tylko do budynków "nowych", powstałych po wejściu w życie tych przepisów, ale także do budynków "starych", takich jak budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w W.. Powyższe wynika zarówno z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, jak i z § 40 ww. rozporządzenia. W wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 745/06 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że zakres stosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Ponadto przepis § 40 ww. rozporządzenia stanowi, że tylko wymagań określonych w § 23 ust. 1 i 2 nie stosuje się do obiektów wzniesionych przed dniem 17 stycznia 1993 r., a wymagania z § 14 ust. 2 obowiązują przy budowie i rozbudowie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w budynkach starych. Tak więc przepisy te mają zastosowanie nie tylko do nowo-powstających budynków, ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia tych przepisów w życie i w razie gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów określonych w prawie. A zatem w niniejszej sprawie organy administracyjne prawidłowo wskazywały na retrospektywny charakter przepisów ww. rozporządzenia, które m.in. mają za zadanie doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skuteczniejszą ochronę życia ludzkiego i mienia, poprzez możliwość podjęcia szybkiej akcji gaśniczej. W świetle przepisów rozporządzenia, m.in. w § 15 ust. 3, § 20, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., który zawiera strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, powinny być stosowane "zawory 52" na wszystkich jego kondygnacjach. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa powinna być zasilana z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych, bezpośrednio albo za pomocą pompowni przeciwpożarowej. Do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w tym budynku powinien być zapewniony dodatkowy zapas wody zgromadzony w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności nie mniejszej niż 100 m3. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek nie spełnia wymagań ww. rozporządzenia w zakresie wyposażenia w instalację wodociągową przeciwpożarową, która zapewnienia odpowiednią ochronę przeciwpożarową. Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 20 maja 2009 r., sporządzonego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, wynika, że przedmiotowy budynek nie jest wyposażony w instalację wodociągową przeciwpożarową z zaworami hydrantowymi 52. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...], uprawniony był w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Co do zasady ustawodawca nałożył na właściciela obiektu lub terenu obowiązek ochrony przeciwpożarowej (wyjątki zostały określone w ust. 1a). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej to na właścicielu budynku ciąży obowiązek zapewnienia odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej, a w szczególności przygotowanie budynku i terenu do prowadzenia akcji ratowniczej, poprzez wyposażenie budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową. Odnosząc się do zarzutu skargi, że Wspólnota Mieszkaniowa nie jest właścicielem przedmiotowego budynku wskazania wymaga, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903, ze zm.) właściciele poszczególnych wyodrębniony lokali tworzą wspólnotę mieszkaniową, która powołana jest do zarządzania częścią wspólną nieruchomości. Stosownie do treści art. 3 ust. 2 ww. ustawy nieruchomość wspólna obejmuje te fragmenty wspólnego budynku i gruntu, które nie służą wyłącznie do korzystania właścicielowi lokali. Tak więc w skład tej nieruchomości mogą wchodzić elementy o zróżnicowanym stopniu związania z wyodrębnionymi lokalami. W pierwszym rzędzie należą do niej te części budynku i gruntu pod budynkiem, które są niezbędne do korzystania przez wszystkich właścicieli lokali, takie jak wspólna klatka schodowa, ściany zewnętrzne lub dach (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2006r., sygn. akt I ACa 741/2005, publ. LexPolonica nr 1572932, OSA 2007/8 poz. 24 str. 55). Ponadto do takich składników zaliczyć należy instalację wodociągową przeciwpożarową, która nie służy przecież konkretnemu właścicielowi lokalu, lecz ogółowi właścicieli lokali wchodzących w skład wspólnoty mieszkaniowej. A zatem skoro zgodnie z przepisami prawa wspólnota mieszkaniowa powołana jest do zarządzania majątkiem wspólnym, a w skład tego majątku wchodzi m.in. instalacja wodociągowa przeciwpożarowa, to organ administracyjny prawidłowo w niniejszej sprawie skierował nakaz do Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. jako podmiotu, który został powołany do zarządzania (w imieniu wszystkich właścicieli lokali) częścią wspólną budynku. Wskazania wymaga, że organ administracyjny pouczył Wspólnotę o treści § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby strona, skarżąca skorzystała z możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych, po uprzednim uzgodnieniu z właściwym miejscowo Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Dlatego twierdzenie, że obowiązek wykonania zbiorników magazynowych jest niewykonalny należy uznać za bezzasadny. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że na wykonanie tego obowiązku zupełnie nie ma wpływu fakt, iż do Wspólnoty nie należy teren obok budynku, ponieważ istnieje prawna możliwość uzyskania przez Wspólnotę tytułu do tego terenu, poprzez zawarcie odpowiednich umów cywilnoprawnych, a w przypadku ich braku - możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.