VII SA/Wa 1721/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2016r. po rozpoznaniu wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R.J. na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] maja 2016r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: odmówić R. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W dniu 2 września 2016r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy R. J. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku PPF wnioskodawca podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, jest osobą chorą, niepełnosprawną, bezdomną, będącą na utrzymaniu przyjaciół i osób trzecich. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Do wniosku wnioskodawca załączył zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 29 lutego 2016r., protokół komornika sądowego z dnia 21 października 2008r., orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 18 października 2013r., zaświadczenia o stanie zdrowia. Pismem z dnia 23 września 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 21 września 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy o podanie wskazanych w ww. piśmie danych. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy w dniu 28 września 2016r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Wezwaniem z dnia 23 września 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 21 września 2016r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się i nie nadesłał do Sądu żadnych wyjaśnień. Przede wszystkim wnioskodawca nie podał przez kogo w jakim zakresie jest utrzymywany tj. kto zapewnia mu żywność, mieszkanie, odzież, leki itp. Wnioskodawca nie wskazał czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę, zasiłek), a jeśli tak to w jakiej wysokości. Nie wyjaśnił u kogo zamieszkuje, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami (np. z żoną, dziećmi), jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Nie podał również czy uzyskuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, instytucji społecznych, państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Dane przedstawione przez wnioskodawcę w formularzu nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy. Są one ogólnikowe i niepełne nie przedstawiają pełnych danych materialnych i życiowych wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na takie rozstrzygnięcie zasadniczy wpływ miało niewykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia wzywającego do uzupełnienia danych zawartych w formularzu PPF. Wnioskodawca nie udzielił jednak odpowiedzi na zawarte w nim pytania. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005r. sygn. akt II FZ 575/05). Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.