VII SA/Wa 1722/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-30
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przedstawione przez niego dane dotyczące sytuacji finansowej i majątkowej były niepełne, ogólnikowe i budziły wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistością, zwłaszcza w świetle informacji o jego udziale w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę. Wnioskodawca podał, że nie posiada dochodów od początku roku, posiada udziały w nieruchomościach, a jego miesięczne wydatki wynoszą około 500 złotych. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące jego sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2017r. po rozpoznaniu wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić W. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W dniu 31 sierpnia 2017r. do Sądu wpłynął wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy W. P. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W formularzu wniosku wnioskodawca podał, iż "od tego roku" nie posiada żadnych dochodów. Oświadczył, że posiada 1/3 domu o pow. 80 m² o wartości 800 000 złotych oraz ½ domu o pow. 70 m² o wartości 460 000 złotych. Wskazał, że jego wydatki wynoszą ok. 500,00 złotych miesięcznie.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem
z dnia 19 września 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 15 września 2017r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie:
- stanu cywilnego wnioskodawcy,
- z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje,
- czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości,
- czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę, zasiłek itp.), jeśli tak należało podać w jakiej wysokości,
- czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami, jeśli tak wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu,
- wyszczególnienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domów (gaz, opłaty za energię, wodę, telefon, internet, podatek od nieruchomości itp.) i podania ich wysokości,
- orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, na zakup lekarstw itp.,
- czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie,
- czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość,
- czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość,
- czy uzyskuje dochody z tytułu najmu np. jednego z domów, lokalu, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości,
- czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (ubezpieczenia, naprawy, paliwo),
oraz do nadesłania;
- kopii dokumentu PIT rozliczającego podatek dochodowy za rok 2016r.,
- kopii decyzji o przyznaniu zasiłków, jeśli takie otrzymuje,
- wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiada, bądź złożenia oświadczenia, że go nie posiada.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 24 października 2017r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Podał, że na dzień składania ww. pisma nie otrzymuje żadnych dochodów ani świadczeń. Ostatnim dochodem był wynajem lokalu ul. [...]
w W., który zakończył się w czerwcu 2016r. (załączył PIT -28 za 2016r.). Podkreślił, że dalszy wynajem okazał się niemożliwy ze względu na stan techniczny budynków. Budynek mieszkalny jest bowiem budynkiem przedwojennym natomiast pozostałe zostały wybudowane na początku lat dziewięćdziesiątych wymagają inwestycji finansowej.
Wnioskodawca wskazał, że wydatki na podstawowe potrzeby wynoszą ok. 500 złotych. Podał, że pomaga mu brat J. P. którego emerytura wynosi 1400 złotych oraz siostra E. S., która uzyskuje emeryturę nauczycielską. Oświadczył, że nie posiada kont i lokat w żadnym z banków oraz nie posiada żadnych oszczędności. Wskazał również, że od 2011r nie ma dostępu do nieruchomości ul. [...] w W., gdyż w całości zajmuje je B. P., z którą jest w konflikcie i toczą się postępowania sądowe o podział majątku.
W tym stanie faktycznym zważono co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Należy podkreślić, że użycie www. przepisie słowa "wykazanie" oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek przytoczyć
i udokumentować okoliczności wskazane w ww. przepisie. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na niej. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie,
w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy p.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonywana jest ocena, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W niniejszej sprawie w ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były niepełne i niewystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej
i majątkowej wnioskodawcy. Z tego względu skorzystano z powyższej możliwości
i pismem z dnia 19 września 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 15 września 2017r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia.
Wnioskodawca wprawdzie pismem z dnia 24 października 2017r. udzielił odpowiedzi na powyższe pismo, jednakże wskazane informacje nie dowiodły, że kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analizując informacje zawarte w powyższym piśmie uznano, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w nim wystarczająco i bez żadnych wątpliwości swojej sytuacji finansowej, majątkowej i życiowej. Dane są zbyt ogólnikowe i nie wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przede wszystkim skarżący nie wyjaśnił jasno z czego się obecnie utrzymuje się, skoro od początku roku pozostaje bez dochodu. Wskazał wprawdzie, że uzyskuje pomoc od siostry i brata. Dokładnie kwestii tej jednak nie wyjaśnił w jakiej wysokości i formie uzyskuje tą pomoc i od jakiego czasu. Mało wiarygodnym jest aby wnioskodawca był na całkowitym utrzymaniu rodzeństwa, skoro jak podnosi, mają oni niewielkie emerytury. Nie wiadomym jest także z jakich środków lub przy czyjej pomocy wnioskodawca ponosi opłaty związane z utrzymaniem nieruchomości. Należy zauważyć, że nie wykazał zaległości w bieżących opłatach. Ogólnikowo podał, że jego miesięczne wydatki na podstawowe potrzeby to kwota ok. 500 złotych.
Pomimo wezwania wnioskodawca nie wskazał konkretnie kwot jakie ponosi z tytułu wydatków związanych z utrzymaniem domów tj. opłatę za gaz, energię, wodę, telefon, internet, podatek od nieruchomości jak i wydatków bieżącym utrzymaniem (zakup żywności, odzieży, leki, itp.). Nie odpowiedział również czy posiada pojazdy mechaniczne i jakie ponosi koszty z tym związane.
Ponadto wskazać należy, że wnioskodawca nie nadesłał do Sądu rocznego zeznania podatkowego za ubiegły rok bądź informacji o braku takiego rozliczenia. Do pisma załączył jedynie PIT-28 dotyczący dochodów uzyskiwanych z tytułu najmu. Skarżący zarówno ww. piśmie jak i we wniosku nie przedstawił swojego statusu zawodowego, nie wyjaśnił jakie są powody tego, że nie posiada od początku roku żadnych dochodów lub nie otrzymuje świadczeń. Nie wskazał również żadnych okoliczności (wyjaśnień, zaświadczeń itp.), z których wynikałoby, że jest niezdolny do podjęcia pracy zarobkowej.
Dodatkowo należy wskazać, że za odmową przyznania prawa pomocy przemawiają informacje wynikające z ogólnie dostępnych danych na witrynach internetowych. Jak wynika, bowiem z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego W. P. jest wspólnikiem [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. z siedzibą w W. przy ul. [...] (pod takim też adresem zamieszkuje wnioskodawca), posiada ww. Spółce 600 udziałów o łącznej wartości 600 000 złotych. Z ww. informacji wynika, że jest także wspólnikiem i prezesem zarządu [...] Spółka z o.o. w W. przy ul. [...] .
W świetle powyższego oświadczenie majątkowe wnioskodawcy budzi wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy.
Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione dane w formularzu w zestawieniu
z niewystarczającymi wyjaśnieniami w piśmie z dnia 24 października 2017r. uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy,
a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło