VII SA/Wa 1723/14

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2014r. po rozpoznaniu wniosku A. J. i H. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. J. i H. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznych i umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji postanawia: odmówić A. J. i H. J. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący A. J. i H. J. w skardze wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014r., znak: [...] wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem z dnia 4 września 2014 r. przesłano wnioskodawcom formularze PPF w celu ich wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 22 września 2014 r. do Sądu wpłynęły na uzupełnionych formularzach PPF wnioski o przyznanie prawa pomocy A. J. i H. J. w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. We wnioskach przedstawili swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. Ze względu na fakt, iż wnioskodawcy są małżonkami prowadzącymi wspólne gospodarstwo domowe, postanowiono rozpoznać wnioski wnioskodawców wspólnie jednym postanowieniem. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domagają się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt: II FZ 137/05). Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem choćby nawet niezbyt wysokiej, stopy życiowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Analiza danych zawartych we wniosku wykazuje, że wnioskodawcy są w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika, by wnioskodawcy byli w trudnej sytuacji majątkowej. Wskazać należy, iż wnioskodawcy posiadają nieruchomość na której usytuowany jest dom, samochód, korzystają z usług prawnika. Z wniosku wynika, że wnioskodawcy mają zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują tj. kwotę 3.550,06 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawców miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania ich za osoby wykazujące trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będące w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym w niniejszej sprawie. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawcy posiadają stałe i niemałe dochody miesięczne. W kontekście powyższego i wskazywanego przez skarżących faktu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego (z wyłączeniem zamieszkującego w tym samym domu syna i jego rodziny) należy podkreślić, argumentem za przyznaniem prawa pomocy wnioskodawcom w niniejszej sprawie nie może być podnoszony argument o udzielanej przez nich pomocy synowi i jego rodzinie. O ile nawet ich sytuacja wskazywała by na potrzebę takiego wsparcia z ich strony, to wobec oświadczenia skarżących o prowadzeniu przez nich oddzielnego gospodarstwa domowego, wydatki z tego tytułu nie mogą być kwalifikowane jako niezbędne i służące zaspokojeniu ich koniecznych potrzeb życiowych. Dodać także, iż zasadność wniosku wnioskodawców rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będą oni zobowiązani ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony ich możliwości finansowe. Do kosztów sądowych na dzień rozpoznawania wniosku zaliczyć można wpis od skargi w wysokości 200,00 złotych. W ocenie referendarza sądowego, wnioskodawcy przy stałych dochodach jakie wspólnie uzyskują są w stanie samodzielnie ponieść koszty wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych przez wnioskodawców nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym ich utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.