VII SA/Wa 1726/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. G. i N. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. na podstawie art. 48, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy nakazał K. i N. B. rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego na działce nr ewid.[...] obręb [...] przy ul. [...] w M. W uzasadnieniu organ podał, że podczas kontroli w dniu [...] lutego 2007 r. stwierdzono, że istniejąca zabudowa [...] określona poprzez projekt zagospodarowania działki do adaptacji została rozebrana (oprócz części ściany usytuowanej w granicy z działką budowlaną) i w miejsce rozebranej zabudowy wykonuje się nowy budynek gospodarczo-garażowy, co nie było przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Ponadto organ stwierdził, że inwestorzy zostali postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] zobowiązani do przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Ze złożonych dokumentów wynika, iż wybudowanie budynku garażowo-gospodarczego jest niezgodne z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Oprócz tego nie określono zakresu robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem i projekt nie został zatwierdzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia co organ uznał za niewykonanie nałożonego postanowieniem obowiązku. Natomiast złożone zaświadczenie wydane przez Burmistrza Miasta dotyczy zgodności funkcji budynku z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego a nie jego budowy, do czego zobowiązywało postanowienie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 142 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu odwołań B. W. oraz K. i N. B. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz z urzędu uchylił postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ uzasadniając swoje rozstrzygnięcie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 120/05, zgodnie z którym wykonanie nakazanych postanowieniem legalizacyjnym czynności nie jest prawem, lecz obowiązkiem inwestora, a jego niewykonanie powoduje konieczność orzeczenia rozbiórki. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/2006 uznał art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" za niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje sytuację prawną inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego od sytuacji inwestora, który samowoli dopuścił się na terenie nieobjętym planem miejscowym. Z tych względów [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał organowi I instancji przeprowadzenie ponowne postępowania z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego ustalonych powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. G. i N. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili: - rażące naruszenie ich interesu prawnego w postaci błędnej kwalifikacji zarzucanych im uchybień, a w konsekwencji uznanie, że ich działanie było dopuszczeniem się samowoli budowlanej, - rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem organowi powiatowemu na konieczność powtórnego jej rozpatrzenia z uwzględnieniem brzmienia art. 48 Prawa budowlanego ustalonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, - naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez zgromadzenia i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili organom złe zakwalifikowanie robót budowlanych przewidzianych w projekcie jako "przebudowa i rozbudowa" i w konsekwencji uznanie dokonanych prac budowlanych za samowolę. Zdaniem skarżących doszło do odstąpienia od ostatecznego pozwolenia na budowę w skutek okoliczności obiektywnych, jednakże to odstąpienie nie jest istotne. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Ocenie Sądu podlega jedynie prawidłowość zastosowania ww. przepisu, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zważyć należy, iż decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy oraz jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 k.p.a. Wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy ocenia jedynie potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz wyznacza jego zakres. Nie rozstrzyga natomiast merytorycznie sprawy. Sytuacja, gdy organ I instancji nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzi je z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego sprawia, że organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub znacznej części, a do tego nie jest uprawniony i nie mieści się to w jego kompetencji. Podkreślenia wymaga fakt, że organ stopnia powiatowego orzekał w dniu [...] lipca 2008 r., a więc ponad pół roku po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/2006 uznającym za niezgodny z Konstytucją RP art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, w zakresie w jakim różnicuje sytuację prawną inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego od sytuacji inwestora, który samowoli dopuścił się na terenie nieobjętym planem miejscowym, a mimo to nie uwzględnił zastrzeżeń z niego wynikających i w efekcie orzekł jak gdyby wyrok nie istniał. Takie zachowanie organu jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie prawa. Organ odwoławczy prawidłowo eliminując z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję wyeliminował również z urzędu postanowienie zobowiązujące inwestorów do złożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Należy zaznaczyć, że jeżeli organy nie wyeliminowałyby takiego postanowienia jak i decyzji I instancji to bezspornie uczyniłby to sąd administracyjny oczywiście pod warunkiem, że sądowi zostałaby udzielona legitymacja do działania w takiej sprawie poprzez wniesienie skargi. Sąd na podstawie posiadanych akt jest w stanie jedynie skontrolować czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu czy nie i dlatego oddalił skargę uznawszy, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia. Natomiast Sąd, ze względu na brak projektu budowlanego w aktach sprawy, nie może stwierdzić czy w sprawie powinien być zastosowany tryb z art. 50 i 51 Prawa budowlanego czy z art. 48 Prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe Sąd nie jest w stanie stwierdzić czy organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne jest uwzględnienie przepisów Prawa budowlanego ustalonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a więc czy prawidłowe jest zastosowanie trybu z art. 48 Prawa budowlanego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ustalić bezspornie jaki jest zakres rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku i czy w efekcie przeprowadzonych prac powstał nowy obiekt czy też jest to odstępstwo od pozwolenia na budowę mając na uwadze, że budynek, co do którego istnieje pozwolenie na przebudowę i rozbudowę również istniał w granicy z działką sąsiednią. Następnie organ odpowiednio do poczynionych ustaleń zastosuje stosowny tryb postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.