VII SA/Wa 1727/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku K. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić K. Ś. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 5 października 2015r. do Sądu wpłynął wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy K. Ś. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzupełnionego formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Posiada dom o pow. 200 m ². Ze względu na brak wystarczających danych do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy pismem z dnia 5 listopada 2015r. w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy utrzymuje się wraz z małżonką, - wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych wspólnie z małżonką, - czy pobiera z małżonką stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z małżonką miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.) oraz jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - czy uzyskuje z małżonką jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - czy wnioskodawca lub małżonka posiada pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - czy posiada z żoną zadłużenia, jeśli tak, należało wskazać u kogo (osoba fizyczna, bank) i na jaką kwotę, z jakiego tytułu i ile wynosi miesięczna rata spłaty zadłużenia oraz czy obecnie jest spłacane i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty, - czy posiada z żoną oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość. Jednocześnie zobowiązano wnioskodawcę do wskazania w czyim imieniu został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, czy jedynie we własnym imieniu, czy również w imieniu innych osób, jeśli także w imieniu innych osób należało wskazać z imienia i nazwiska te osoby. Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem uznania, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony wyłącznie przez K. Ś. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Zarządzeniem z dnia 5 listopada 2015r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z nałożonego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący uchylił się od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podał z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, wysokości miesięcznych dochodów, jeśli uzyskują z małżonką oraz czy pobiera z małżonką stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości. Nie wskazał także jakie ponosi koszty z związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) i jakie ponosi miesięczne koszty na bieżące potrzeby życia codziennego (żywność, odzież, leki). Nie wyjaśnił czy uzyskuje z małżonką jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Nie podał także, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak to jakie i jakie ponosi koszty z tym związane oraz czy posiada z żoną oszczędności pieniężne, jeśli tak to w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie wyjaśnił również, czy posiada z żoną zadłużenia jeśli tak, należało wskazać u kogo na jaką kwotę i ile wynosi miesięczna rata spłaty zadłużenia oraz czy obecnie jest spłacana i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. W ocenie orzekającego dane o które został wezwany wnioskodawca były niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Wskazać należy, iż na podstawie danych zawartych w formularzu, nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a więc ustalenie czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.