VII SA/Wa 1728/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], działając na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia [...] października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu prośby E. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr 18, o skierowaniu E. M. do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji i zatrzymaniu prawa jazdy kat. A, B, C, D, BE, CE, DE nr [...] do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji, oraz po zapoznaniu się z odwołaniem E. M. od w/w decyzji Prezydenta W., na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. odmówiło E. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr 18 oraz na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez E. M. odwołania od w/w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], o skierowaniu E. M. do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji oraz o zatrzymaniu prawa jazdy kat. A, B, C, D, BE, CE, DE nr [...], do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji, została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2009 r. W dniu [...] lutego 2009 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie E. M. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...]. W dniu [...] lutego 2009 r. do organu I instancji wpłynęło pismo E. M. uzupełniające w/w odwołanie i zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zauważyło, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu od dnia doręczenia decyzji stronie. Natomiast art. 58 k.p.a. stanowi, że: "§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne." Motywując swoje rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009r., organ stwierdził, iż z treści wniosku o przywrócenie terminu jednoznacznie wynika, iż odwołujący się nie wskazał żadnej przyczyny uchybienia terminu oraz nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Ponadto złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania dopiero 19 dni po złożeniu przez siebie odwołania. Organ powołał się przy tym na orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym, kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jak również wskazujące, iż przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, publ. LEX nr 33415 oraz wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt III SA 1436/99, publ. LEX nr 40057). Uzasadniając zaś swoje rozstrzygnięcie w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r., organ zauważył, iż stosownie do dyspozycji art. 134 k.p.a. obowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, iż zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2009 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzji). W związku z powyższym ostatni dzień 14-dniowego terminu do złożenia odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2009 r. (środa). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż uchybienie ustawowego terminu do dokonania czynności procesowej, wniesienia odwołania, powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Konsekwencją powyższego jest konieczność pozostawienia odwołania bez jego merytorycznego rozpatrzenia, gdyż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył E. M., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący wskazał, iż odwołanie sporządził w dniu [...] lutego 2009 r., natomiast złożył dopiero w dniu [...] lutego 2009 r., spowodowane to było "złym samopoczuciem i chorobą". Stwierdził również, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrywało jego odwołanie trzy miesiące, oraz iż orzeczenie z dnia [...] maja 2009 r., wysłało listem zwykłym dopiero w dniu [...] czerwca 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przywrócenie terminu uzależnione jest od wystąpienia czterech przesłanek, które muszą wystąpić łącznie. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu innych przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie prośbę w formie podania. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu już nie można przywrócić zgodnie z wyraźnym przepisem art. 58 § 3 k.p.a. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, np. wnieść odwołanie. Czynność procesową należy zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. Tryb wnoszenia odwołania normuje art. 129 k.p.a. stosownie do którego odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, iż decyzja Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r, Nr [...] została skarżącemu doręczona w dniu [...] stycznia 2009 r. Prawidłowo w tej sytuacji uznał organ odwoławczy, iż od tej daty biegł czternastodniowy termin do złożenia odwołania. Odwołanie natomiast zostało złożone w dniu [...] lutego 2009 r, tj. z uchybieniem określonego wyżej terminu. W związku z treścią art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie uchybionego terminu E. M. mógł wnieść równocześnie z wniesieniem odwołania lub najpóźniej w ciągu siedmiu dni. Tymczasem skarżący swój wniosek o przywrócenie terminu złożył dopiero w dniu [...] lutego 2009 r., tj. 19 dni od daty złożenia odwołania w sprawie. Zasadnie więc organ odwoławczy ocenił, iż skoro skarżący w dniu [...] lutego 2009r. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009r., to należy przyjąć iż jest to data, w której ustała przeszkoda do wniesienia środka odwoławczego. Prośba o przywrócenie terminu nie mogła być zatem uwzględniona, gdyż nastąpiło ze strony skarżącej przekroczenie siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu licząc od dnia ustania przeszkody (data złożenia odwołania) uniemożliwiającej wniesienie odwołania. Ponadto wskazać należy, iż w treści swojego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skarżący nie wskazał żadnych przyczyn uchybienia terminu oraz nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Mając na uwadze wymóg równoczesnego spełnienia wszystkich warunków, o jakich mowa w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., organ odwoławczy nie mógłby wydać innego rozstrzygnięcia, niż tylko odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia przez E. M. odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r. Zgodnie z treścią art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego do stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt: I SA/Gd 1482/96, Nr LEX 29004). Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji, i co w konsekwencji wyłącza dopuszczalność jej skontrolowania w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym. Rozpoznanie merytoryczne odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony oznaczałoby, iż organ podjął działania bez podstawy prawnej, a wydane przez niego rozstrzygnięcie dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa wart. 156 § 1 pkt2 k.p.a. Przepis art. 129 § 2 k.p.a. przewiduje czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Termin ten liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Termin określony w w/w art., jest terminem ustawowym, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Jego niedotrzymanie powoduje ujemne skutki procesowe w postaci utraty prawa do wniesienia odwołania. Skoro odwołanie E. M. wniesione zostało z oczywistym uchybieniem czternastodniowego terminu, który nie został przywrócony, to organ odwoławczy obowiązany był, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność, iż rozpatrzenie odwołania nastąpiło po upływie trzech miesięcy oraz, iż postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. zostało, jak wskazał skarżący, wysłane dnia [...] czerwca 2009 r., pozostaje bez wpływu na zasadność podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.