VII SA/Wa 1728/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-14
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego, wybudowanego niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest zasadny, jeśli budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego jest zasadny, jeśli budowa została wykonana niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jej budowy oraz znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod inny rodzaj zabudowy. Nawet jeśli budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., w tym art. 37, który dopuszcza rozbiórkę obiektu niezgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wydania decyzji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku mieszkalnego z uwagi na brak dokumentów potwierdzających legalność inwestycji oraz niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał teren pod tereny leśne bez prawa zabudowy. Inwestorka twierdziła, że budynek powstał na przełomie lat 70. i 80. z nadbudową poddasza w latach 90. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła brak podstawy prawnej do nakazania rozbiórki, twierdząc, że budynek powstał pod rządami rozporządzenia z 1928 r. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
VII SA/Wa 1728/12
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] wydaną na podstawie art.37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z późniejszymi zmianami) nakazał K. M. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku mieszkalnego istniejącego na terenie działek nr ew. [...] przy ulicy [...] w P..
W uzasadnieniu wskazał, że dnia 9 czerwca 2010 r. zostało wszczęte, na żądanie S.M., postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P.. W trakcie oględzin w dniu 9 lipca 2010 r organ ustalił, iż na terenie działek nr ew. [...] istnieje budynek mieszkalny o konstrukcji murowanej, z dachem drewnianym, dwuspadowym, krytym papą. Ściany murowane z pustaków betonowych i gazobetonowych. Budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.
K. M. nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów, z których wynikałaby legalność inwestycji. Inwestorka oświadczyła, że budynek został pierwotnie wybudowany, jako parterowy na przełomie lat 70 i 80 w miejscu uprzednio istniejącego budynku drewnianego, a na początku lat 90 nadbudowano poddasze użytkowe.
Organ powołując się na art. 103 ust 2 Prawa budowlanego wskazał, iż materialno prawną podstawą do rozpoznania sprawy są przepisy Prawa budowlanego z 1974r, przy czym utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazuje na konieczność zastosowania aktualnie obowiązujących przepisów urbanistycznych.
W obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. (Dz. Urz. Wojewody [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] lipca 1998r.) obszar, na którym znajduje się budynek, jest przeznaczony pod tereny leśne i tereny zabudowy mieszkaniowej z udziałem zieleni leśnej (symbol planu E 14 Ls, MN). Tereny leśne oznaczone na rysunku planu symbolami Ls i Ls/n są bez prawa zabudowy. Działki inwestycyjne nr ew. [...] znajdują się na terenie oznaczonym symbolem Ls i w związku z tym nie mogą być zabudowane.
Mając na względzie ustalenia planu organ uznał, że usytuowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego nie pozwala na jego legalizację i wypełnia dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K. M. wskazując, że nakaz przeprowadzenie rozbiórki nie ma w aktualnym stanie prawnym uzasadnienia, bowiem obowiązujące aktualnie przepisy prawa budowlanego wyłączają od sankcji w postaci nakazu rozbiórki obiekty budowlane powstałe przed 1974 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. M. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] jest prawidłowa.
Odwołując się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy budynek mieszkalny powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast z uwagi na to, że roboty budowlane zostały wykonane przed 1995 r. w celu ich zalegalizowania właściwe było zastosowanie przez organ I instancji przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm).
Organ odwoławczy wskazał, że myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle powyższych rozważań jeżeli budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, a w szczególności art. 37 tejże ustawy, dopuszczającym legalizację obiektu budowlanego, gdy ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę lub nie jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju albo też nie powoduje bądź w razie wybudowania nie spowodowałby niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Organ odwoławczy wskazał, że z załączonego do akt sprawy wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w P. o nr [...] z dnia [...] 04.1998 r., (Dz. U. z 1998r., Woj. Nr [...], poz. [...]), nieruchomości, na których usytuowany jest przedmiotowy obiekt znajdują się w obszarze urbanistycznym przeznaczonym pod tereny leśne i tereny zabudowy mieszkaniowej z udziałem zieleni leśnej, przy czym obszary oznaczone symbolem Ls i Ls/n na rysunku planu są bez prawa zabudowy. Działki o numerze ew. [...] i [...] znajdują się na terenie leśnym oznaczonym symbolem Ls bez prawa zabudowy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż legalizacja budynku nie jest możliwa z uwagi na sprzeczność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stąd orzeczenie nakazu rozbiórki jest zasadne.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.10.2007r, II OSK 1318/06, LEX nr 347963 wskazał, że zgodnie z aktualną linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego " organy administracji publicznej orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach samowoli budowlanej winny mieć na uwadze zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydania decyzji, a w razie braku planu z ostateczną decyzją o lokalizacji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy".
Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo wziął pod uwagę miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie prowadzenia postępowania i pod kątem jego zapisów przeanalizował zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października1974 r. Prawo budowlane.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. M..
Zaskarżonej decyzji zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, a w tym zakresie naruszenie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r jako podstawy nakazania skarżącej rozbiórki całości budynku mieszkalnego wybudowanego na terenie działek nr ew. [...] przy ulicy [...] w P. przez przyjęcie, że przedmiotowy budynek został wybudowany przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 – Prawo budowlane podczas gdy w rzeczywistości przedmiotowy budynek został wybudowany pod rządami przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928r o Prawie budowlanym i zabudowie osiedli ( Dz.U. z 1939r, nr 34, poz 216 )
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż w toku postępowania sądowego w miejsce zmarłej K. M. jako skarżący wstąpił jej następca prawny – syn M. M..
Sądowa kontrola rozstrzygnięć administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem i dokonana w tym aspekcie ocena zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa dlatego skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo rozpatrzyły sprawę samowolnej budowy budynku mieszkalnego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974r, obowiązującego w dacie budowy.
Zgodnie bowiem z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane " przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe".
Wbrew zarzutowi skargi do samowoli budowlanej, popełnionej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane także ma zastosowanie art. 37 w/w ustawy.
Objęcie dyspozycją art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. samowoli budowlanej powstałej przed dniem 1 marca 1975r wynika z wyraźnego brzmienia wskazanego przepisu dotyczącego obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie lub wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy.
Poza tym data budowy wskazana w skardze nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym gdyż z wyjaśnień inwestora K. M. zawartych w protokole oględzin z dnia 9 lipca 2010r ( karta 16 akt administracyjnych ) wynika, że budynek powstał na przełomie lat 70 i 80 jako parterowy w miejscu uprzednio istniejącego rozebranego budynku drewnianego, a na początku lat 90 nadbudowano poddasze użytkowe.
Budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i bezspornym jest, że na budowę przedmiotowego obiektu inwestor K. M. nie posiadała wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane w przypadku samowoli budowlanej nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki, lecz pozwalały na legalizację wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 ustawy.
Podstawę materialno prawną decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] stanowił art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r zgodnie z którym obiekty wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.
W rozpoznawanej sprawie zostało wykazane, że samowolna realizacja budynku mieszkalnego nastąpiła przy istnieniu przesłanki określonej w art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r.
Organy nadzoru budowlanego wykazały, iż działki nr ew. [...] przy ulicy [...] w P. na których usytuowany został samowolnie wzniesiony budynek mieszkalny znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę.
Z ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. (Dz. Urz. Wojewody [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] lipca 1998r.) wynika, że działka nr ewid. [...] na której został samowolnie wzniesiony przedmiotowy budynek z naruszeniem granicy sąsiedniej działki nr ewid [...] stanowiącej własność S. M. znajduje się w obszarze urbanistycznym przeznaczonym pod tereny leśne i tereny zabudowy mieszkaniowej z udziałem zieleni leśnej (symbol planu E 14 Ls, MN).
Działka położona jest w Obszarze Chronionego Krajobrazu, poza strefą ochrony rozplanowania w Z..
W obszarze urbanistycznym w którym znajduje się działka nr ewid. [...]plan ustala jako podstawowe przeznaczenie tereny leśne oznaczone symbolem Ls i Ls/n na rysunku planu są bez prawa zabudowy.
Działki nr ew. [...] na których usytuowany został samowolnie wzniesiony budynek mieszkalny znajdują się na terenie oznaczonym symbolem Ls, który jest terenem leśnym bez prawa zabudowy.
Organy powołując się na aktualną linię orzecznictwa sądowo-administracyjnego trafnie oceniły zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydania decyzji.
Sąd także podziela stanowisko zaprezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 13 października 2009 r. - sygn. akt II OSK 1521/08, wyrok NSA z dnia 8 października 2007 r. - sygn. akt II OSK 1318/06, wyrok NSA z dnia 6 listopada 2007 r. - sygn. akt II OSK 1454) z którego wynika, iż przewidziana w art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy okresu realizacji budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym odnosi się do daty podejmowania decyzji.
Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło