VII SA/Wa 1730/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VII SA/WA 1730/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 1999 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. odmówił stwierdzenia choroby zawodowej (choroby skóry, wymienionej w pozycji 10 wykazu chorób zawodowych) u J. Z. Organ stwierdził, iż J. Z. badany był w Górnośląskim Centrum Medycznym w K. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodni Chorób Zawodowych w K. Orzeczenia lekarskie z dnia 7 października 1998 r. i z dnia 10 maja 1999 r. negują istnienie choroby zawodowej. Po ponownym rozpoznaniu odwołania J. Z. (wyrokiem z dnia 19 lipca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił poprzednią decyzję z dnia [...] września 1999 r.) Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, iż J. Z. pracował w Przedsiębiorstwie Remontowo-Budowlanym [...] w T. w latach 1972-1991 jako betoniarz i był eksponowany na działanie gumy, cementu, wapna i preparatu "Nonox ZA" przez ok. 6 godzin w ciągu zmiany roboczej. J. Z. pracował więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej skóry. Skarżący był badany w Górnośląskim Centrum Medycznym w K. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodni Chorób Zawodowych w K., gdzie nie rozpoznano u niego choroby zawodowej. W dodatkowym uzupełniającym orzeczeniu (uzyskanym zgodnie z zaleceniami w/w wyroku z dnia 19 lipca 2001 r. z Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.) z dnia 23 kwietnia 2002 r. lekarze specjaliści stwierdzili, iż na podstawie badań, testów skórnych i dokumentacji medycznej nie znaleziono podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia skóry u J. Z.. Skarga J. Z. na tą decyzję została oddalona (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2004 r.). W dniu 11 stycznia 2005 r. do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. wpłynął wniosek J. Z. "o uznanie stwierdzonego schorzenia za chorobę zawodową", przy którym wnioskodawca nadesłał kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego w dniach 24 marca 2004 – 29 marca 2004 r. oraz kopię karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 7 stycznia 2005 r: Organ potraktował w/w pismo jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 20 czerwca 2002 r. i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. wznowił postępowanie. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lipca 1999 r. J. Z. złożył od w/w decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] lutego 2005 r. i postanowienia z dnia [...] stycznia 2005 r. wznawiającego postępowanie, wskazując, iż decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] lutego 1999 r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] czerwca 2002 r, postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2005 r. i decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. zostały więc wydane z naruszeniem przepisów o właściwości (właściwy w sprawie wznowienia jest Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K.). Po wniesieniu skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 3 listopada 2006 r. stwierdził nieważność tej decyzji oraz nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] lutego 2005 r. oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] stycznia 2005 r. Sąd wskazał m.in. iż istnieją wątpliwości, czy intencją skarżącego wnoszącego pismo z dnia 10 stycznia 2005 r. było wznowienie postępowania czy też wszczęcie nowej sprawy w przedmiocie choroby zawodowej skóry. W związku z wytycznymi wyroku, Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zwrócił się do J. Z. o jednoznaczne sprecyzowanie, czy wnioskiem z dnia 10 stycznia 2005 r. domaga się wznowienia postępowania czy jest to nowy wniosek, który ma skutkować wydaniem nowych decyzji administracyjnych. Pismem z dnia 22 lutego 2007 r. oraz kolejnym z dnia 20 marca 2007 r. J. Z. sprecyzował, iż domagał się wznowienia postępowania. Jednocześnie skarżący nadesłał zaświadczenie lekarskie Poradni Dermatologicznej w T. z dnia 20 marca 2007 r., w którym stwierdzono, że rozpoznawany jest u niego chroniczny wyprysk rąk i jest leczony z tego powodu od 1986 r. Pismem z dnia 28 marca 2007 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wezwał J. Z. do przedstawienia okoliczności świadczących o zachowaniu jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 Kpa. Jednocześnie w piśmie tym wskazano, iż z karty informacyjnej leczenia szpitalnego dołączonej do wniosku o wznowienie postępowania wynika, iż termin nie został zachowany, gdyż pomiędzy datą leczenia (marzec 2004 r.) a datą złożenia wniosku (styczeń 2005 r.) upłynęło 9 miesięcy od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o podstawie wznowienia. W odpowiedzi na to wezwanie J. Z. ponownie nadesłał kopię karty oceny narażenia zawodowego z dnia 7 stycznia 2005 r. podnosząc, iż o okolicznościach uzasadniających jego wniosek o wznowienie postępowania dowiedział się w dniu 7 stycznia 2005 r. w trakcie wizyty u lekarza dermatologa. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia [...] czerwca 2002 r. Organ wskazał, iż z karty informacyjnej leczenia szpitalnego na oddziale dermatologicznym z dnia 29 marca 2004 r. będącej podstawowym dowodem świadczącym o terminie powzięcia informacji potrzebnej do wznowienia postępowania wynika, iż nie został zachowany miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie. Pomiędzy datą leczenia szpitalnego (marzec 2004r.) a datą złożenia wniosku (styczeń 2005 r.) upłynęło ponad 9 miesięcy od dnia, w którym J. Z. dowiedział się o okoliczności stanowiącej postawę wznowienia postępowania. W odpowiedzi na wezwanie organu J. Z. nie przedstawił nowych dowodów świadczących o zachowaniu jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 Kpa. Zdaniem organu nastąpiło więc uchybienie terminu do złożenia wniosku, co zobowiązuje organ do wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] kwietnia 2007 r., podtrzymując wnioski organu I instancji i jednocześnie podnosząc, iż załączona do wniosku o wznowienie postępowania ocena narażenia zawodowego z dnia 7 stycznia 2005 r. nie spełnia warunku dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r., nieznanego organowi wydającemu decyzję. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2007 r. złożył J. Z., podnosząc, iż nie jest wskazana w treści decyzji dokładna data, którą organ przyjął jako datę początkową biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wskazuje się jedynie, że wniosek został złożony po upływie 10 miesięcy. Tymczasem datą powzięcia przez skarżącego wiadomości o okoliczności uzasadniającej wniosek o wznowienie postępowania jest data wydanej karty oceny narażenia zawodowego - 7 stycznia 2005 r, a nie czas leczenia szpitalnego, w trakcie którego źródło przyczyny schorzenia nie było jeszcze zdiagnozowane. Od tej daty powinien więc być liczony bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu [art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)]. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Na wstępie należy zauważyć, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji która na mocy art. 16 § 1 Kpa jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jedynie w sytuacji gdy: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jak wynika zaś z brzmienia przepisu art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania należy złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania ( art. 149 § 1 Kpa ) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 Kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 Kpa. Zgodnie z poglądami doktryny odmowa wznowienia postępowania możliwa jest w razie gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 Kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Z przyczyn przedmiotowych odmowa wznowienia będzie miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie, np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznych, formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki jest kształtowana z mocy prawa, gdy sprawa nie jest zakończona decyzją ostateczną lub gdy strona opiera żądanie na podstawie rażącego naruszenia prawa. Należy zatem zauważyć, iż odmowa wznowienia postępowania następuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych (por. wyrok NSA-OZ w Poznaniu z dnia 8 czerwca 1995 r., sygn. akt: SA/P 416/95, Monitor Podatkowy 1996/7 str. 214). W myśl art. 149 § 2 Kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 Kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kpa. Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania (por wyrok NSA z dnia 1 września 2000 r., sygn. akt: III SA 2304/99, POP 2002/1 poz. 1). W niniejszej sprawie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., a za nim Główny Inspektor Sanitarny błędnie uznali, iż dzień wydania J. Z. karty informacyjnej leczenia szpitalnego w oddziale dermatologicznym - 29 marca 2004 r. - jest dniem, w którym skarżący powziął informację o istnieniu przesłanki do wznowienia postanowienia w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. W konsekwencji tego stwierdzono, iż wniosek J. Z. z dnia 10 stycznia 2005 r., o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 Kpa. Sąd zauważa, iż definicję choroby zawodowej określa przepis § 1 ust 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz.U. nr 132, poz. 115) w sprawie chorób zawodowych, zgodnie z którym za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała 7 sędziów NSA OPS 3/02 z 20 maja 2002 r., ONSA 2003/1/4), przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których szczegółowe określenie zawarte jest w § 2 rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza zatem, iż J. Z. dopiero w momencie otrzymania karty oceny narażenia zawodowego z Przychodni nr 2 w T., sporządzonej w dniu 7 stycznia 2005 r., a więc na trzy dni przez złożeniem wniosku przez skarżącego, dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 148 § 1 Kpa. Dopiero bowiem z karty narażenia zawodowego mógł skarżący powziąć informacje o istnieniu ewentualnego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Jednocześnie Sąd zauważa, iż Główny Inspektor Sanitarny oceniając w decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. zasadność podanej przez skarżącego przyczyny wznowienia naruszył przepis art. 149 § 2 Kpa. Bowiem jak wskazano wyżej dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Mając wszystko powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2007 r. zapadła z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze.zm.). Na podstawie art. 152 w/w ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt II wyroku.