VII SA/Wa 1730/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-08
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może być stroną postępowania administracyjnego w sprawie nadbudowy budynku, mimo że nie jest właścicielem lokalu ani wieczystym użytkownikiem gruntu?Ratio decidendi
Osoba posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może być stroną postępowania administracyjnego, jeśli wykaże zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny związany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, zwłaszcza gdy jej lokal znajduje się w bezpośredniej strefie oddziaływania obiektu budowlanego. W takim przypadku organ zasadnie uznał skarżącą za stronę postępowania, a decyzja organu odwoławczego została uznana za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne dotyczące nadbudowy budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, stwierdzając brak podstaw do nakazania rozbiórki. E. M., posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego pod lokalem inwestora, złożyła odwołanie wskazując na negatywne skutki techniczne i użytkowe rozbudowy. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę do WSA, kwestionując przymiot strony E. M.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "W." na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej zw. PINB [...]) na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej kpa, umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej zrealizowanego na nieruchomości przy ul. C. w W.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na wniosek E.M., zajmującej lokal mieszkalny przy ul. C. zlokalizowany na parterze budynku, wszczęto postępowanie w trybie nadzoru budowlanego. Wnioskodawczyni podała, że właściciele lokalu nr [...] przy ul. C., znajdującego się nad jej mieszkaniem, prowadzą rozbudowę ww. budynku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził w dniu 11 lutego 2003 r. oględziny, w wyniku których stwierdził, że budynek został wybudowany w oparciu o decyzję nr [...] z [...] sierpnia 1979 r. wydaną przez Urząd Dzielnicowy [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Ponadto ustalił, że skrajny segment mieszkalny w zabudowie szeregowej został wybudowany z odstępstwami od otrzymanego pozwolenia na budowę polegającymi na wykonaniu części mieszkalnej o wymiarach 10,3 x 4,6 m. i wysokości 3 ½ kondygnacji oraz pomieszczenia gospodarczego z tarasem na wysokości pierwszej kondygnacji o wymiarach 4,6 x 4,4 m. Organ nie ustalił kto i kiedy dokonał przebudowy.
Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118), w stosunku do ww. przebudowy należy stosować przepisy dotychczasowe, czyli z czasu zakończenia budowy budynku. Oznacza to, że podstawę prawną likwidacji samowoli stanowi art. 37, 40 lub art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. nałożono na Spółdzielnię Mieszkaniową "W." w [...] obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej ww. budynku i inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Spółdzielnia przedłożyła żądane dokumenty, z których wynikało, że stan techniczny budynku jest dobry jednakże na ścianach widoczne są zacieki spowodowane niewłaściwą izolacją tarasu.
Organ w konkluzji wskazał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki art. 37 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i nie ma podstaw do nakazania rozbiórki wykonanych robót budowlanych i z tego względu postępowanie w sprawie umorzył.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. M. wskazując na niewłaściwy stan techniczny budynku min. na popękanie stropu w pokoju pod samowolnie wybudowanym kominkiem, przenikanie zapachów dymu w trakcie palenia w kominku, zabudowę schodów powodującą zawilgocenie ścian.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie miał podstawy prawnej do orzekania w sprawie na podstawie art. 105 kpa z uwagi na brak podstaw do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. gdyż w sprawie powinien mieć zastosowanie tryb art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. a postępowanie powinno zmierzać do doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z tego względu organ uchylił zaskarżoną decyzję.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." w [...]. Wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i o umorzenie postępowania. Za podstawę stwierdzenia nieważności Spółdzielnia wskazała przepis art. 156 § 1 ust. 4 kpa z uwagi na złożenie odwołania przez osobę nieuprawnioną, gdyż E. M. nie jest stroną postępowania ponieważ posiada jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. C. w [...]. Nie jest zatem ani właścicielem lokalu, ani wieczystym użytkownikiem gruntu na którym stoi budynek. Z tego względu Spółdzielnia wskazała, że odwołująca się nie miała interesu prawnego do składania odwołania od decyzji organu I instancji.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze wskazał, że możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym podmiotów które wykażą swój zindywidualizowany interes prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego wyżej przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru [...] umarzającą postępowanie w sprawie nadbudowy budynku gospodarczego.
Na wstępie należy zaznaczyć, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wskazał na błędne zastosowanie art. 105 kpa w oparciu o art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast ustęp 2 art. 103 tejże ustawy wskazuje, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
W niniejszej sprawie zastosowanie powinien mieć zatem art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego gdyż przedmiotem sprawy są odstępstwa od pozwolenia na budowę, a nie wybudowanie obiektu bez pozwolenia na budowę, jak zakwalifikował sprawę organ I instancji. Z tego względu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wskazał w decyzji, że do badanej rozbudowy winien być zastosowany tryb postępowania określony w art. 51 Prawa budowlanego obecnie obowiązującego i że Organ I instancji nie miał podstaw do wydania orzeczenia w trybie art. 105 kpa w oparciu o przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.
Tym samym w tym zakresie decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących przymiotu strony E.M. należy wskazać, że również z tego względu nie jest możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji.
Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." w [...] wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji za podstawę wniosku wskazała przepis art. 156 § 1 ust. 4 kpa z uwagi na złożenie odwołania przez osobę nieuprawnioną. Podniosła, że E. M. nie jest stroną postępowania ponieważ posiada jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Nie jest zatem ani właścicielem lokalu, ani wieczystym użytkownikiem gruntu na którym stoi budynek. Z tego względu Spółdzielnia wskazała, że odwołująca się nie miała interesu prawnego do składania odwołania od decyzji organu I instancji.
Postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wszczęte zostało na wniosek E.M. i dotyczyło robót budowlanych prowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. C. w [...] – będącego w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w [...].
Bezspornym jest, E. M. dysponuje spółdzielczym własnościowym prawem do zajmowanych w tym budynku lokalu, a mieszkanie skarżącej usytuowane jest bezpośrednio pod lokalem inwestora oraz, że prace inwestor wykonywał w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę. W tej sytuacji przymiot strony musi być oceniany na podstawie art. 28 kpa.
Zdaniem Sądu, wykładnia tego przepisu musi zmierzać do pełnego poszanowania zasad konstytucyjnych, zgodnie z którymi Polska jest demokratycznym państwem prawym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), a nadto zakazane jest zamykanie drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw lub wolności (art. 77 Konstytucji).
W ocenie Sądu przy tak rozumianej wykładni przepisu art. 28 kpa członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługuje prawo strony, ale od tego stanowiska dopuszczalny jest wyjątek w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego własny zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny.
W ocenie Sądu właściciel lokalu, któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może legitymować się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 kpa, jeżeli wykaże, że jego lokal znajduje się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania obiektu. W niniejszej sprawie strona wyraźnie wskazywała, że w okresie prowadzenia prac budowlanych lub po ich zakończeniu nastąpiły w jej mieszkaniu pęknięcia stropu w pokoju pod wybudowanym kominkiem, przenikanie zapachu dymu z kominka, zabudowę schodów powodująca powstanie zawilgocenia w pokoju. Wskazywała ponadto na dodatkowe zaciemnienie zarówno ogrodu jak i mieszkania, braki należytego wyciszenia akustycznego, odpadanie tynku. Okoliczności te wskazują, że lokal E.M. znajduje się w bezpośredniej strefie oddziaływania obiektu budowlanego, gdyż skutki prac budowlanych bezpośrednio wpływają na jej lokal. W tej sytuacji organ zasadnie uznał E. M. za stronę postępowania jako podmiot posiadający zindywidualizowany interes prawny.
Tym samym zaskarżoną decyzję należy uznać za zgodną z prawem.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło