VII SA/Wa 1730/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-15

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego, nawet jeśli obiekt został skutecznie przyjęty do użytkowania na podstawie zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skuteczne zgłoszenie zakończenia budowy lub wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie zwalnia organu nadzoru budowlanego z obowiązku prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego, jeśli zaistniały przesłanki do jego wszczęcia. Odmienna sytuacja występuje, gdy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a inna, gdy mamy do czynienia z "milczącą zgodą organu". W niniejszej sprawie organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, w szczególności kwestii istotnego odstąpienia od projektu budowlanego i zmiany sposobu użytkowania obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Skarżący kwestionował zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek oświaty, wskazując na istotne odstępstwa od projektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie odmawiały nałożenia obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, uznając, że budynek został wybudowany zgodnie z pozwoleniem i przyjęty do użytkowania jako budynek mieszkalny, a kwestia zmiany sposobu użytkowania jest przedmiotem odrębnego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr – [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwana dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] dz. nr ew. [...] obręb [...] w [...], odmówił nałożenia na inwestorów M. i R. Z. obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego budynku usytuowanego na ww. nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. L. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania D. L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 18 lutego 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęło pismo D. L. w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonywanych na nieruchomości przy ul. [...] dz. nr ew. [...] obręb [...] w [...]. Mając na uwadze powyższe, przedstawiciel organu powiatowego w dniu 11 czerwca 2013 r. przeprowadził czynności kontrolne w ww. sprawie. W ich wyniku ustalono, iż "na terenie nieruchomości przy ul. [...] dz. nr ew. [...] obręb [...] w [...] prowadzone są roboty budowlane na podstawie prawomocnej decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].05.2012 r. polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W czasie kontroli okazano dziennik budowy nr [...] wydany dnia [...].06.2012r. oraz projekt budowlany załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę. W trakcie kontroli stwierdzono wykonywanie prac malarskich, wykończeniowych. Wykonywanie termoizolacji elewacji oraz pokrycia dachu, zagospodarowanie terenu w trakcie realizacji. Teren budowy ogrodzony." Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] dz. nr ew. [...] obręb [...] w [...]. Organ powiatowy nie uznał bowiem D. L. za stronę postępowania ww. sprawie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie analizując niniejszą sprawę organ powiatowy uznał, iż roboty budowlane na ww. nieruchomości prowadzone są prawidłowo, zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz polskimi normami. Ponadto, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2013 r. wydał inwestorom zaświadczenie potwierdzające, iż przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny został przyjęty do użytkowania. Mając na uwadze powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr – [...], umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję. W wyniku wniesienia skargi, ww. decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 321/14. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], odmówił nałożenia na inwestorów M. i R. Z. obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego budynku usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] dz. nr ew. [...] obręb [...] w [...]. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie D. L. złożył odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], organ wojewódzki nakazał przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego. W związku z powyższym w dniu 16 kwietnia 2015 r. dokonano kolejnej kontroli budynku przy ul. [...] w [...]. Podczas jej trwania ustalono, iż na ww. posesji znajduje się budynek podpiwniczony, posiadający II kondygnacje naziemne. Na stropodachu znajduje się taras (sztuczna trawa). W dniu oględzin stwierdzono, iż budynek użytkowany jest jako szkoła podstawowa nr [...] z oddziałem integracyjnym (oddziały przedszkolne). W budynku wydzielone są pomieszczenia: na poziomie piwnicy - szatnia, stołówka, pomieszczenie biurowe, pokój pracy specjalistów, sala do zajęć w małej grupie, wc. Na poziomie parteru: sala dydaktyczna, świetlica, wc. Na poziomie I piętra: 2 sale dydaktyczne, wc. Nie okazano stosownej dokumentacji technicznej potwierdzającej legalności sposobu użytkowania budynku. Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, iż wyrokiem z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 321/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił decyzję obu instancji organów nadzoru budowlanego, wskazując, że skarżący domagał się sprawdzenia, czy nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu jako istotnego odstąpienia od projektu budowlanego w świetle art. 36 a ustawy Prawo budowlane. Badana decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez organ powiatowy, który odmówił nałożenia na inwestorów obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego budynku usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] na dz. nr ew. [...] obręb [...] w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w zaskarżonej decyzji wskazał, iż budynek mieszkalny jednorodzinny został wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. udzielającej pozwolenia na budowę. Przeprowadzona kontrola (z dnia 11 czerwca 2013 r.) nie potwierdziła samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Roboty budowlane na ww. nieruchomości prowadzone są prawidłowo, zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz polskimi normami. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2013 r. organ powiatowy wydał zaświadczenie o przyjęciu budynku do użytkowania. Zatem obiekt został skutecznie przyjęty do użytkowania. Organ II instancji wskazał, że taką tezę potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2370/11, w którym sąd wyraźnie zaznaczył, że skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organu nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu budowy, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Brak sprzeciwu organu, bądź decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego. Fakt przyjęcia budynku do użytkowania jednoznacznie potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ odwoławczy zaznaczył, iż w momencie zgłoszenia zakończenia budowy organ nadzoru budowlanego sprawdza, czy obiekt powstał zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, natomiast nie ma możliwości zbadania przyszłego charakteru użytkowania budynku bez przystąpienia do jego faktycznego użytkowania. W niniejszym przypadku inwentaryzacja budowlana powykonawcza złożona do akt sprawy nie potwierdza wybudowania ww. obiektu z istotnymi odstępstwami od decyzji organu architektoniczno-budowlanego. Zatem organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, gdyż de facto nie doszło do istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, o którym mowa w art. 36a ustawy Prawo budowlanego. Art. 50 wskazuje okoliczności stanowiące podstawę do prowadzenia postępowania naprawczego, są to: prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź środowiska, na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach. W związku z nienaruszeniem przez inwestora cytowanego przepisu brak jest podstaw prawnych do prowadzenia w tym zakresie postępowania administracyjnego, w szczególności nakazywania sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Organ zaznaczył, ponadto, iż w dniu [...] sierpnia 2013 r. do Delegatury Biura Architektury i Planowania Przestrzennego [...] dla Dzielnicy [...] wpłynęło zgłoszenie zamiaru dokonania zmiany sposobu użytkowania domu mieszkalnego jednorodzinnego na budynek oświaty (przedszkole) na terenie działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] róg ul. [...] w [...]. Jak wynika z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 21 kwietnia 2015 r. w tym zakresie jest prowadzone odrębne postępowanie administracyjne - w związku z tym, iż inwestor w trakcie prac adaptacyjnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] dz. nr ew. [...] obręb [...] w [...] na budynek oświaty wykonał roboty budowlane odbiegające w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w zgłoszeniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], organ nadzoru budowlanego w dniu [...] października 2013 r. wszczął na wniosek strony postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku mieszkalnego (...) na budynek oświaty (...). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, odnosząc się do zarzutów odwołania, podkreślił, że organ powiatowy zastosował się do wytycznych wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r. W tym zakresie ustalił, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany i przyjęty do użytkowania jako budynek mieszkalny jednorodzinny. Na etapie przyjmowania obiektu do użytkowania nie stwierdzono zmiany jego przeznaczenia. W związku z tym inwestor nie dokonał istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Z kolei z racji późniejszego zgłoszenia do właściwego organu zmiany sposobu użytkowania ww. obiektu na budynek oświaty, organ powiatowy wszczął odrębne postępowanie, które rozstrzygnie kwestię zgodności użytkowania obiektu z przepisami. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. L., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a., jak również brak ustosunkowania się przez organy I i lI instancji co do uwag poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 321/14. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż Sąd w powołanym wyżej wyroku stwierdził, że działania organów nadzoru budowlanego powinny prowadzić do ustaleń idących w kierunku sprawdzenia czy nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. W ocenie strony, organy dalej w uporczywy i niezrozumiały sposób utrudniają dojście do ustalenia obiektywnej prawdy materialnej, udzielając nieuzasadnionej ochrony prawnej inwestorom w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego położonego przy ulicy [...] w [...], polegającej na obecnym użytkowaniu budynku jako obiektu użyteczności publicznej, pomimo jego wcześniejszego wybudowania, jak również oddania do użytkowania jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Dodał, że podczas kontroli, którą przeprowadzono na potrzeby postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego po wydaniu ww. wyroku inwestor nie okazał żadnej, stosownej dokumentacji technicznej, która potwierdziłaby legalność użytkowania obiektu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Biorąc pod uwagę wyżej wymienione kryteria Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadła z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem. Zauważyć należy, że jedną z kardynalnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organ prowadzący postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Stosownie do tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego (poddanego wszechstronnej analizie) organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Treść uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sprawie powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania. Organ winien w tym względzie przestrzegać wymogów uzasadnienia decyzji - faktycznego i prawnego, określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Motywy decyzji, obejmujące kryteria jakimi się kierował podejmując rozstrzygnięcie, winny nawiązywać w swoich ocenach wprost do stanu faktycznego istotnego w sprawie, w tym obejmować swoją treścią stanowisko organu względem argumentacji strony postępowania. Strona winna zostać przekonana o zasadności podjętego rozstrzygnięcia. W końcu, także zauważyć należy, iż zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Wzmiankowane reguły postępowania administracyjnego nie były w niniejszej sprawie przestrzegane. Wskazać należy, iż D. L. we wniosku z dnia 18 lutego 2013 r., co zostało także podkreślone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 321/14, zgłosił zastrzeżenia do przeznaczenia spornego obiektu, który w tym czasie był ukończony w stanie surowym otwartym. Jak wskazywał, z tablicy informacyjnej budowy wynikało, że realizowany jest budynek jednorodzinny, zaś jego gabaryty i architektura wskazywały na budynek o charakterze użytkowym. We wniosku skarżący zwrócił się do organu nadzoru budowlanego, celem ustalenia przeznaczenia wybudowanego obiektu wskazując na uciążliwości związane z prowadzeniem placówki oświatowej. Sąd w powołanym wyroku wyraził również pogląd, że skoro postępowanie było prowadzone na wniosek, a nie z urzędu, to niezależnie od innych toczących się postępowań konieczne było właściwe, tj. zgodne z tym wnioskiem określenie przedmiotu postępowania. W razie zaś wątpliwości organ powinien wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania wniosku tym bardziej, że w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji [...] września 2013 r. budynek został już przyjęty do użytkowania co potwierdziło wydane inwestorom zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2013 r. W ocenie Sądu, należało mieć na uwadze, że wskazany we wniosku przedmiot postępowania strona może w toku postępowania zmodyfikować, a organ ma obowiązek na nowo ocenić to żądanie w świetle przepisów prawa materialnego po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ prowadził postępowanie w sprawie zgodności obiektu budowlanego z pozwoleniem na budowę, zaś skarżący domagał się sprawdzenia przez organy nadzoru czy nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Dalej, Sąd wskazał, że zgodnie z przepisem art. 36a ustawy Prawo budowlane ust. 5 pkt 6 istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego jest zmiana zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Wykonanie, bowiem robót budowlanych które zmieniają sposób użytkowania obiektu lub jego części może stanowić w świetle art. 36a ust. 5 pkt 6 Prawa budowlanego istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, czy nastąpiło tego rodzaju odstępstwo wymaga porównania funkcji, formy i konstrukcji obiektu budowlanego rozwiązań technicznych i przede wszystkim zamierzonego sposobu użytkowania zawartych w projekcie budowlanym z rzeczywistym stanem wykonywanych robót budowlanych. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego pozwolenia na budowę wymaga zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji stwierdzenia istotnych odstępstw organ zobowiązany jest podjąć decyzję na podstawie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, mając na uwadze pogląd zaprezentowany w ww. wyroku z dnia 18 lipca 2014 r., oraz stanowisko podnoszone przez D. L., w toku całego postępowania administracyjnego i sądowego, sprowadzające się w gruncie rzeczy do tego aby, organ nadzoru budowlanego dokonał sprawdzenia, czy nie doszło do zamiany sposobu użytkowania obiektu, rzeczą organu było ustalenie w sposób jednoznaczny, w jakim przedmiocie prowadzone winno być postępowanie administracyjne przez organami nadzoru budowlanego. Jeszcze raz należy podkreślić, iż na każdym etapie postępowania skarżący kwestionował sposób użytkowania obiektu, wskazując, iż doszło do zmiany sposobu jego użytkowania. Tym niemniej skoro organ nadzoru budowlanego nie skorzystał z możliwości wezwania strony do sprecyzowania żądania i przeprowadził postępowanie w trybie art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane, konieczne jest odniesienie się do przyjętego trybu postępowania. Zgodnie z przepisem art. 36a ust. 5 pkt 6 ustawy Prawo budowlane istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego jest zmiana zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Wykonanie, bowiem robót budowlanych które zmieniają sposób użytkowania obiektu lub jego części może stanowić w świetle art. 36a ust. 5 pkt 6 ustawy Prawo budowlane istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, czy nastąpiło tego rodzaju odstępstwo wymaga porównania funkcji, formy i konstrukcji obiektu budowlanego rozwiązań technicznych i przede wszystkim zamierzonego sposobu użytkowania zawartych w projekcie budowlanym z rzeczywistym stanem wykonywanych robót budowlanych. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego pozwolenia na budowę wymaga zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji stwierdzenia istotnych odstępstw organ zobowiązany jest podjąć decyzję na podstawie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym względzie jest dość lakoniczne. Sprowadza się generalnie do stwierdzenia, iż inwentaryzacja budowlana powykonawcza złożona do akt sprawy nie potwierdza wybudowania obiektu z istotnymi odstępstwami od decyzji organu architektoniczno-budowlanego. Na etapie przyjmowania obiektu do użytkowania nie stwierdzono zmiany jego przeznaczenia. Organ powołał się także na sporny pogląd, zgodnie z którym, skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organu nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu budowy, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Brak sprzeciwu organu, bądź decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego. Fakt przyjęcia budynku do użytkowania jednoznacznie potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami. W tym względzie Sąd podziela pogląd prezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1313/14, w myśl którego, legalne przystąpienie do użytkowania obiektu, w oparciu o zgłoszenie, co do którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, w sytuacji zaistnienia, którejś z przesłanek w nich określonych. Inna jest bowiem sytuacja, gdy organ wydaje decyzję w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, a inna gdy mamy do czynienia z "milczącą zgodą organu". Ponadto z decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2015 r. wynika, iż sprawa prowadzona była w przedmiocie "zmiany sposobu użytkowania budynku", gdzie tymczasem w przepisie art. 36a ust. 5 pkt 6 ustawy Prawo budowlane mowa jest o zmianie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Organ wskazuje także, iż nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania, co zostało potwierdzone protokołem z kontroli z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]. Stwierdza, że do samowolnej zmiany sposobu użytkowania nie doszło również do dnia [...] sierpnia 2013 r., czyli daty przyjęcia do użytkowania budynku. Organ II instancji przyjmuje te ustalenia za podstawę decyzji. W ocenie Sądu, trudno te ustalenia uznać za miarodajne, tym bardziej, mając na uwadze, pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 21 kwietnia 2015 r., znak: [...], z którego wynika, iż inwestor w trakcie prac adaptacyjnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] na budynek oświaty wykonał roboty budowlane odbiegające w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w zgłoszeniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...]. Wyjaśnienia i ustalenia więc wymaga, kiedy i jakie roboty zostały przeprowadzone, czy przed [...] sierpnia 2013 r., kiedy przyjęto budynek do użytkowania, czy po [...] sierpnia 2013 r. Czy wykonane prace mają jedynie związek z odrębnym postępowaniem w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło