VII SA/Wa 1732/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. ([...]), na podstawie art. 61a, art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, po rozpoznaniu wniosku B. K., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. ([...]) utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie skierowania wnioskodawcy na badania lekarskie. Organ przedstawił zasady postępowania nieważnościowego i wskazał, że kluczowym w tej sprawie jest fakt, że została ona już rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r., II Sa/Go 954/11, którym oddalono skargę na ww. decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. oraz postanowieniem z [...] marca 2012 r. odrzucił skargę kasacyjną strony. Kwestie podnoszone we wniosku zostały zatem już przez sąd rozpatrzone. Organ podkreślił - powołując się na doktrynę i orzecznictwo - że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem. Oddalając skargę, sąd nie doszukał się nie tylko naruszenia prawa materialnego, ale również wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Badanie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji spowodowałoby w istocie zakwestionowanie wyroku i naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej. Wskazał, że jeśli decyzja lub postanowienie były już przedmiotem rozstrzygnięcia sądu, to oddalenie przez sąd administracyjny skargi zamyka drogę do stwierdzania nieważności co do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 1992 r., I SAB 63/92; J. Borkowski - Komentarz 2004, s. 710, oraz R. Kędziora - KPA. Komentarz 2008, s. 821). Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. ([...]) Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 61 a oraz art. 268a kpa, po rozpoznaniu wniosku B. K. o ponowne rozpoznanie sprawy - utrzymał w mocy ww. postanowienie, w uzasadnieniu podzielając argumentację przedstawioną w postanowieniu wydanym w I instancji. Skargę na powyższe postanowienie złożył B. K., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego nie było podstaw do kierowania go na badania lekarskie, bowiem z niczego nie wynikało, że jest chory bądź uzależniony od alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu. Podniósł, iż Policja może w każdym czasie zmienić swoją decyzję, niezależnie od orzeczenia sądu. Zauważył, że został mu przyznany adwokat z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Administracyjnego. Skarga taka została wniesiona, przy czym podniesiono w niej zarzut przedawnienia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Decyzja taka może być bowiem wydana w terminie 30 dni od zdarzenia, natomiast w przypadku skarżącego zdarzenie miało miejsce 16.08.2011 r., termin 30 dni upłynął 16.09.2011 r., a decyzję wydano [...].10.2011 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o jej oddalenie. W dniu 22 lutego 2013r. do Sądu wpłynęło pismo, w którym skarżący podtrzymał skargę i zarzucił ponadto naruszenie art. 61 a § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że wyrok WSA z dnia 19 stycznia 2012r. stanowił przyczynę odmowy wszczęcia postępowania, podczas gdy w dacie wydania zaskarżonego postanowienia postępowanie przez WSA nie zostało prawomocnie zakończone. Uchybienie to, zdaniem skarżącego skutkuje również naruszeniem art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności nie zbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa. Poddanym kontroli Sądu postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., którym działając jako organ I instancji - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...]listopada 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Stanowisko organów jest prawidłowe. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miał fakt, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. - której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący - była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który prawomocnym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Go/11 oddalił skargę B. K. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu oceną prawną - jak wskazuje się w orzecznictwie sadów administracyjnych - odnosi się zarówno do sentencji, jak i uzasadnienia orzeczenia, gdyż w motywach rozstrzygnięcia sąd przedstawia argumentację, która doprowadziła do wydania orzeczenia określonej treści. Treści uzasadnienia wyroku pozwala również na zbadanie co sąd wziął pod uwagę uwzględniając bądź oddalając skargę. Dodać przy tym trzeba, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak stanowi art. 134 § 1 ppsa. Może zatem wykroczyć poza zarzuty skargi i uwzględnić okoliczności i naruszenia prawa, których strona nie wskazała. W konsekwencji, w przypadku oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem konieczne jest przede wszystkim ustalenie, czy okoliczności podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności takiej decyzji były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu. Innymi słowy, czy nie zachodzi przyczyna niedopuszczalności przedmiotowej do jego merytorycznego rozpoznania wobec stwierdzenia przez sąd, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w przytoczonej przez organ odwoławczy uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. w sprawie o sygnaturze akt I OPS 6/09. Taka sytuacja - jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu - miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, bowiem powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił bowiem skargę B. K., na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...]listopada 2011 r. Jak wynika z uzasadnienia powołanego wyroku przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim były wszystkie okoliczności, które skarżący podnosił w żądaniu stwierdzenia nieważności. Sąd wskazał m.in., że celem art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest zagwarantowanie bezpieczeństwa w ruchu. W ust. 1 pkt 1-6 art. 122 w sposób enumeratywny wymieniono przypadki, gdy organ kieruje osobę fizyczną na badania lekarskie w celu stwierdzenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wystąpienie każdej z ww. przesłanek stwarza obowiązek poddania się badaniom lekarskim, co do przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Nadto Sąd podniósł, że wykładania literalna i celowościowa art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawo o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, że na badania lekarskie powinny być kierowane także osoby nie posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami. Sąd nadmienił, że kierowanie rowerem wprawdzie nie wymaga specjalnych uprawnień formalnych, nie zmienia to jednak faktu, że osoba kierująca takim pojazdem jest uczestnikiem ruchu drogowego i może stanowić niebezpieczeństwo w tym ruchu. Kierujący rowerem w stanie nietrzeźwości bez prawa jazdy stanowi takie samo zagrożenie jak kierujący posiadający prawo jazdy. Sąd stwierdził, że skierowanie na badanie ma na celu ustalenie, czy kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości, było zdarzeniem incydentalnym czy też osoba taka jest uzależniona od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, co stanowić już będzie podstawę do uniemożliwienia, ze względu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, legalnego w nim uczestnictwa. Przedmiotem rozważań Sądu była również kwestia terminu do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Sąd wskazał bowiem, że § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2004 roku, nr 2, poz. 15) przewiduje, że kierującemu pojazdem, o którym mowa w art. 122 ust.1 pkt 3 ustawy, skierowanie na badanie lekarskie wydaje komendant powiatowy Policji w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym nastąpił wypadek drogowy, albo od dnia, w którym kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Sąd podał, że termin wskazany w ww. przepisie jest terminem instrukcyjnym. Naruszeniu terminów instrukcyjnych przez organ wydający zaskarżoną decyzję nie można przypisać cech naruszenia prawa z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, lub rażącego naruszenia prawa rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa., skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa. Konkludując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził, że kontrola sądowa - sprawowana w zakresie art. 134 § 1 ppsa - nie wykazała podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Wprawdzie słuszny był zarzut podniesiony w piśmie uzupełniającym skargę, że w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji ww. wyrok był jeszcze nieprawomocny, nie mniej stał się on prawomocny w dacie wydania decyzji przez organ II instancji, pozostawał on zatem bez wpływu na rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł podstaw do zakwestionowania kontrolowanych postanowień odmawiających wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...]listopada 2011 r. Po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz.U.2011.6.18) zmieniającą ustawę - Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 11 kwietnia 2011 r. zastosowanie znajdował art. 61 a § 1 kpa, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.