VII SA/Wa 1734/05
WyrokWSA w Warszawie2006-04-25
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Izabela Ostrowska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie prac zabezpieczających przy zabytku może zostać wydana wobec podmiotu, który zrzekł się prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości po dacie wydania tej decyzji, ale przed datą wydania decyzji organu odwoławczego?Ratio decidendi
Decyzje dotyczące prac przy zabytku powinny być oceniane w świetle prawa obowiązującego w dacie ich wydania. Skoro w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji skarżąca spółka posiadała tytuł prawny do korzystania z zabytku (wieczyste użytkowanie), decyzje były skierowane do właściwego podmiotu. Zrzeczenie się tego prawa nastąpiło po wydaniu decyzji, co nie wpływa na ocenę jej legalności w momencie jej wydania.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Ministra Kultury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakazującą wykonanie prac zabezpieczających w budynku dawnej stolarni. Spółka podnosiła, że zrzekła się prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, co czyniło decyzje skierowanymi do osoby niebędącej stroną. Sąd oddalił skargę, uznając, że w dacie wydania decyzji spółka była właściwym adresatem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Spółki [...] S.A. w K. Oddział w S. Zakład Kopalnie [...] w całkowitej likwidacji na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania prac zabezpieczających skargę oddala
Wojewódzki Konserwator Zabytków we [...] decyzją n [...] wydaną dnia [...] lipca 2005 r. na podstawie art. 89 ust. 2, art. 92 ust. 6, art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nakazał Spółce [...] SA w K. zakład w całkowitej likwidacji w S., będącemu wieczystym użytkownikiem budynku dawnej stolarni zlokalizowanego przy ul. K. w W. na terenie KWK "[...]" wykonanie remontu w/w zabytku polegającego na:
1) zamurowaniu otworów okiennych z wyłączeniem otworów okiennych I piętra w elewacjach szczytowych;
2) zamurowanie otworów drzwiowych z wyłączeniem drzwi posiadających zachowaną drewnianą stolarkę drzwiową z czasów budowy obiektu (dwoje drzwi w elewacji północnej i drzwi pod mostem, w elewacji południowej),
3) uzupełnieniu brakujących fragmentów rynien i rur spustowych oraz uszczelnieniu rozszczelnionych fragmentów rynien i rur spustowych,
4) wykonaniu odprowadzenia wód opadowych z rur spustowych do studzienek,
5) naprawie stropodachu żelbetowego poprzez likwidację istniejącego otworu o powierzchni ok. 1m- oraz uszczelnieniu papowego pokrycia dachowego
6) uzupełnieniu dachówek ceramicznych koronujących szczyty budynku
w terminie do dnia 30 września 2005 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że w trakcie oględzin obiektu stwierdzono, że budynek starej stolarni, który jest obiektem zabytkowym, nie jest obecnie użytkowany. Obiekt jest ogólnie dostępny, pozbawiony w wyniku kradzieży wszystkich instalacji. Stolarka okienna i drzwiowa występuje w szczytowych fragmentach.
Stwierdzono ubytki i uszkodzenia rynien i rur spustowych, nieszczelności w papowym pokryciu dachowym i istnienie otworu w żelbetowym stropie o wielkości ok. 1m-, przez który wpływają wody opadowe do wnętrzna pomieszczenia oraz ubytki dachówki ceramicznej koronującej szczyty budynku. Istniejący stan rzeczy powoduje zagrożenie dalszym niszczeniem zabytku i jego istotnym uszkodzeniem.
Stwierdzony stan rzeczy i powaga istniejących zagrożeń dla zabytku w najwyższym stopniu obliguje organ ochrony zbytków do nakazania właścicielowi zabytku podjęcia skutecznego działania, które doprowadzi do zahamowania dalszego niszczenia i uszkadzania zabytku. Z tego powodu przedmiotem nakazu jest wykonanie prac zabezpieczających obiekt polegających na: uniemożliwieniu dostępu osób niepowołanych poprzez zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych, usunięciu przyczyn zawilgocenia poprzez uzupełnienie ubytku żelbetowego stropodachu, uszczelnienie papowego pokrycia dachowego, uzupełnienie brakujących i uszczelnienie nieszczelnych rynien i rur spustowych, wykonanie prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z rur spustowych oraz uzupełnienie dachówek ceramicznych w koronowanych szczytach budynku.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka [...] SA Oddział w S. podnosząc, że podjęła niezbędne działania zmierzające do zrzeczenia się na rzecz Starosty [...] wieczystego użytkowania budynku dawnej stolarni i toczy się procedura związana z przekazaniem majątku.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Kultury decyzją znak [...] wydana dnia [...] września 2005 r., na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 49 ust. 1, art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 i art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania prac i wyznaczył nowy termin do dnia 30 listopada 2005 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż wobec tego, że odwołująca się spółka sprawuje jako użytkownik wieczysty opiekę nad obiektem budowlanym, który jest zabytkiem ma, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, obowiązek zapewnienia warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, aby zapewnić trwałe zachowanie jego wartości.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka [...] SA w K. Oddział w S..
Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżący podniósł, że po dacie ich wydania, aktem notarialnym zawartym w dniu [...] września 2005 r., skarżąca spółka zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa - Starosty [...] prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] oraz prawa własności wzniesionych na tej nieruchomości budynków, w tym budynku stolarni.
Fakt zrzeczenia się prawa do nieruchomości spowodował, że decyzje są skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie i wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury, wnosząc o oddalenie skargi, podniósł, iż w dacie wydawania, a także doręczenia, zaskarżona decyzja była skierowana do właściwego adresata zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a skarżący utracił przymiot jednostki posiadającej tytuł prawny do obiektu zabytkowego dopiero po doręczeniu mu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sad stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Ministra Kultury wydana dnia[...] września 2005 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we [...] z dnia [...] lipca 2005 r., wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nakazująca skarżącej spółce wykonanie prac remontowych w budynku dawnej stolarni, będącego obiektem zabytkowym.
Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 49 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który stanowił, że "Wojewódzki Konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej, posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku".
W dacie wydania kwestionowanych decyzji, tj. decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Kultury, skarżąca spółka posiadała tytuł prawny do korzystania z budynku dawnej stolarni, tj. była wieczystym użytkownikiem działki nr [...] i właścicielem wzniesionych na tym terenie, stanowiących odrębną nieruchomość, budynków (w tym wpisanego do rejestru zabytków budynku dawnej stolarni, którego dotyczyła decyzja). Wobec tego decyzje były skierowane do właściwego podmiotu, a zatem zarzut skargi jest niezasadny.
Zrzeczenie prawa użytkowania wieczystego przez skarżącą na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło już po dacie wydania zaskarżonej decyzji akt notarialny z dnia 30.09.2005 r.) i niema wpływu na ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem w dacie jej wydania.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło