VII SA/Wa 174/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi O. A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz O. A. W. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VIISA/Wa 174/10 Uzasadnienie Prezydent [...] decyzją wydaną w dniu [...] lipca 2009 r. nr [...]odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę inwestycji w postaci nadbudowy budynku przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. ( nr [...]) nałożono na inwestorów obowiązek doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie nasłonecznienia lokalu nr [...]znajdującego się przy ul. [...] w [...]. W dniu 7 lipca 2009 r. inwestor zwrócił poprawiony projekt budowlany, w którym projektant naniósł zmiany. Zmiany te polegają na podziale inwestycji na dwa etapy. Etap I obejmuje nadbudowę części frontowej budynku oraz bocznych oficyn. Etap II z kolei nadbudowę oficyny tylnej wg. projektu pierwotnego. W ocenie organu I instancji pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego ( art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt pozwolenie na budowę może na wniosek inwestora dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeśli jednak pozwolenie na budowę ma dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów inwestor jest zobowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 dla całego zamierzenia. Zdaniem organu przedmiotowa nadbudowa nie spełnia kryteriów umożliwiających taki podział ponieważ część budynku nie jest samodzielnym obiektem budowlanym. Ponadto przedstawiony projekt zagospodarowania działki jest niezgodny z warunkami technicznymi w zakresie nasłonecznienia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] co wynika z analizy przedstawionych opracowań badających tzw. linijkę słońca dla całego zamierzenia. W ocenie organu I instancji wprowadzone zmiany jedynie odsuwają w czasie realizację projektu naruszającego interesy osób trzecich. Podkreślono także, że wniosek inwestorów o odstępstwo od przepisów zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. został rozpatrzony negatywnie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2005 r. organ odmówił bowiem zgody na odstępstwo od przepisów § 13 ust. 1 i § 60 ust. 2 ww. rozporządzenia wskazując, że zrealizowana nadbudowa naruszałaby interesy osób trzecich w tym przypadku właścicielki mieszkania nr [...] ( położonego na parterze) przy ul. [...]. W następstwie rozpoznania odwołania od powyższej decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał ją w mocy. Podzielając argumentację organu I instancji przytoczył treść art. 33 ust. 1 oraz art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do planowanej inwestycji wyjaśnił dodatkowo znaczenie pojęcia "oficyna" wskazując, że w architekturze oznacza ono budynek albo boczną lub tylną część kamienicy lub innego budynku znajdującą się w tylnej części działki budowlanej bez dostępu bezpośrednio z ulicy. Okna oficyny wychodzą na podwórze, wejście prowadzi przez sień lub przejazd bramy głównego budynku oraz przez podwórze. Biorąc pod uwagę także definicję oficyny organ odwoławczy uznał za słuszne twierdzenie organu I instancji, iż planowana nadbudowa nie spełnia kryteriów umożliwiających rozdzielenie inwestycji na etapy gdyż część budynku nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy inwestorzy aby móc zrealizować omawiane roboty winni wystąpić z odrębnymi wnioskami o pozwolenie na nadbudowę części budynku, który każdy z osobna badany będzie pod względem zgodności z przepisami w tym również z § 60 ww. rozporządzenia. Skargę na decyzję Wojewody [...] wniósł jeden inwestorów – O. A. W Decyzji tej zarzucił naruszenie: 1) art. 2, art. 7, 32 i 64 Konstytucji RP, 2) art. 1, 2 ust.2 pkt 3, 3 pkt 11, 4, 5 ust. 2 , 7, 9, 32, 33 ust. 1, 34 ust. 3 pkt 1, 35 ust. 1 pkt 1 lit b i 71 ustawy Prawo budowlane przez ich niewłaściwe zastosowanie, 3) § 2 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. przez niewłaściwe zastosowanie, 4) art. od 25 do 37, a w szczególności art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez ich pominięcie, 5) art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 59 i 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez ich pominięcie, 6) art. 6, 7,8,9, 10,11, 64 § 2, 75, 76 §1, 77 §1, 78, 79, 80, 81, 107 §1, 136, 138 i 140 kpa. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zarówno decyzji organu odwoławczego jak i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Nadto powołując się na przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie dowodu z szeregu dokumentów wymienionych w punktach od 1 do 18 ( k 3 i 4 skargi) na okoliczność, że: 1) sporna inwestycja ze względu na zalecenia konserwatorskie w przedmiocie rekonstrukcji budynku powinna być odbudowana w całości, 2) obiekt po zrealizowaniu I etapu może samodzielnie funkcjonować, 3) całe zamierzenie budowlane składa z dwóch obiektów, które mogą samodzielnie funkcjonować. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Analiza materiału zgromadzonego w aktach sprawy, w tym treści odwołania od decyzji wydanej w I instancji oraz skargi i rozstrzygnięcia organu odwoławczego prowadzi do wniosku, iż sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie. Zwraca uwagę w szczególności to, że Wojewoda [...] który wydał decyzję w II instancji praktycznie w ogóle nie wypowiedział się co do argumentów przedstawionych w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. ( I instancja). W odwołaniu tym sformułowano szereg zarzutów ( 6 ), które powtórzone zostały w skardze skierowanej do Sądu. Organ poza stanowiskiem w kwestii wykładni art. 3 pkt 1 oraz 33 ust. 1 Prawa budowlanego do innych przepisów, których naruszenie zarzucono nie odniósł się choćby jednym zdaniem. Taki stan rzeczy przesądza o tym, że Wojewoda [...] naruszył art. 7 i 77 § 1 kpa. To samo dotyczy Prezydenta [...]. Taki stan rzeczy praktycznie uniemożliwia Sądowi kontrolę kwestionowanych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, zwłaszcza iż Sąd administracyjny nie ma prawnych możliwości podejmowania wyroków reformatoryjnych , a więc zmiany rozstrzygnięć organów z uzasadnieniem zawierającym własne ustalenia faktyczne oraz ich ocenę prawną. Wspomniany wyżej art. 7 kpa statuuje dwie naczelne zasady postępowania administracyjnego tj. zasadę prawdy obiektywnej oraz tzw. słusznego interesu obywatela. Nakłada on na organ obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jego swoistym uzupełnieniem jest art. 77 § 1 kpa zgodnie, z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie. W żadnym razie nie może on być przerzucony ani na stronę ani tym bardziej na Sąd. Jeśli strona przedstawia jakiś materiał dowodowy to organ ma obowiązek go ocenić. Mało tego ma obowiązek materiał ten uzupełnić jeżeli okaże się to konieczne. Nie do przyjęcia jest natomiast taka sytuacja jak w sprawie niniejszej kiedy to strona powołując się na przepis art. 136 kpa wnioskuje o przeprowadzenie szeregu dowodów a organ odwoławczy zbywa ten wniosek zupełnym milczeniem ( zob. str. 2 i 3 odwołania od decyzji I instancji) Wobec tak sformułowanego odwołania obowiązkiem Wojewody [...]było albo skorzystanie z możliwości jakie daje art. 136 kpa tzn. przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego albo też uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ( gdyby okazało się, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części – art. 138 § 2 kpa ). Z powyższych względów nie było konieczne odniesienie się przez Sąd do pozostałych zarzutów zawartych w skardze ( poza zarzutami naruszenia art. 7 i 77 §1 kpa). Wobec braku dostatecznego wyjaśnienia sprawy na etapie postępowania administracyjnego i w związku z tym konieczności uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach niecelowym było także stosowanie przez Sąd art. 106 § 3 p.p.s.a. Dopuszczenie wnioskowanych dowodów ( przez Sąd) nie przyczyniłoby się bowiem do wyjaśnienia istotnych wątpliwości jakie wiązały się z brakiem oceny przedstawionych w odwołaniu zarzutów. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a.