VII SA/Wa 1740/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-09

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może nałożyć obowiązek wpłacenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego, zanim samo wykonanie zastępcze zostanie zrealizowane?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo nałożyć obowiązek wpłacenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego, nawet przed faktycznym wykonaniem zastępczym. Wysokość tej zaliczki powinna być uzasadniona, np. poprzez odwołanie do odpowiedzi na zapytanie ofertowe od wyspecjalizowanej firmy. Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na skarżącą obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego. Obowiązek ten wynikał z ostatecznej decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, przedwczesność i bezzasadność żądania zapłaty zaliczki oraz naruszenie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia M.S. i Ł. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...][...], w przedmiocie nałożenia na K. S., M. S. i Ł. S. obowiązku wpłacenia zaliczki w kwocie: 369,00 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych) na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...], nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, tj. funkcji garażowej budynku na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., zmienionego na zakład wulkanizacyjny i drobnych napraw samochodów, bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że w związku z niewykonaniem przez M.S., K. S. i Ł. S. obowiązku wskazanego w w/w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] - organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W dniu [...] lipca 2015 r. zobowiązanym zostało doręczone upomnienie z dnia [...] lipca 2015 r. wzywające do wykonania w/w obowiązku. W dniu [...] września 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m[...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który doręczono zobowiązanym w dniu [...] września 2015 r., czym wszczęto przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r., znak; [...][...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] uznał zarzuty K.S. wniesione w piśmie z dnia [...] września 2015 r. za nieuzasadnione. K. S. pismem z dnia [...] października 2015 r. wniosła z zachowaniem ustawowego terminu, zażalenie na w/w postanowienie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy w/w postanowienie organu powiatowego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] [...], organ I instancji skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...][...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zobowiązał K. S., M. S. i Ł. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie: 369,00 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych) na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach skierowania do wykonania zastępczego obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...]. Organ drugiej instancji wskazał, że rozpoznając zażalenie M. S. i Ł. S.miał na uwadze, że zgodnie z art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Ze względu na niewykonanie przez zobowiązanych obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, tj. funkcji garażowej budynku na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., zmienionego na zakład wulkanizacyjny i drobnych napraw samochodów, bez wymaganego prawem, zgłoszenia właściwemu organowi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy cytowanej ustawy. Artykuł 128 § 2 w/w ustawy, stanowi, że w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Natomiast zgodnie z art. 129 organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie nr [...], w przedmiocie zobowiązania K. S., M. S.i Ł. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie: 369,00 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych) na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach skierowania do wykonania zastępczego obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...]. Tak określona kwota zaliczki jest niezbędną do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego oszacowane zostaną koszty robót wchodzących w zakres wykonania egzekwowanego obowiązku i wyłonienia wykonawcy w ramach wykonania zastępczego. Wysokość kwoty w/w zaliczki wynika z odpowiedzi na zapytanie ofertowe organu powiatowego jakiej udzieliła wyspecjalizowana pracownia projektowa. W odpowiedzi na argumenty zawarte w zażaleniu organ podkreślił - decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] jest ostateczna wobec czego podlega wykonaniu. Nie ma żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawy dla zaniechania prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Według dyspozycji art. 29 ust. 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie znaczy to jednak, że organ nadrzędny jest zwolniony od badania dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji pod względem formalnym. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła M.S.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że skarżąca nie wykazała braku istnienia podstawy do żądania zaliczki na poczet wykonania kosztorysu w ramach wykonania zastępczego z uwagi na wniesiony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. które jest z kolei podstawą niniejszego postępowania przy czym żądanie zapłaty jest przedwczesne i nieuzasadnione, a nadto obciąża ją bezzasadnie kosztami wykonania zastępczego jeszcze przed jego wykonaniem co stanowi naruszenie art 8 k.p.a. przez prowadzenie sprawy z pogwałceniem zasady zaufania obywatela do władzy publicznej Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, przez nieobciążanie kosztami wykonania kosztorysu w ramach wykonania zastępczego ewentualnie, uchylenie postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Stanowisko skarżącej znalazło rozwiniecie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uzasadnienie: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wydane w oparciu o art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i orzekające o zobowiązaniu skarżącego do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Podkreślmy - orzeczenia te zapadły w postępowaniu egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia na skarżącej ciążył obowiązek wymykający z ww. decyzji w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wydany został tytuł wykonawczy zapadło postanowienie o skierowaniu obowiązku do wykonania zastępczego. Następnie na podstawie art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny zobowiązał skarżącą do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego w określonej w decyzji wysokości. Sąd stwierdza - postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo uruchomione i w okolicznościach sprawy możliwe było wydanie w stosunku do skarżącego orzeczenia przewidzianego w art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy orzekające mogły dochodzić od skarżącej zaliczki na koszty wykonania zastępczego. W sytuacji uchylania się przez zobowiązanych od jego wykonania, organ prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne oraz zgodnie z przepisami podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania jego realizacji. Zaznaczyć należy, że określenie wysokości zaliczki jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego, jednakże słowo "zaliczka" należy rozumieć jako część należności wpłacaną lub wypłacaną z góry na poczet tej należności. Skoro zaś określenie wysokości zaliczki pozostawione jest uznaniu organu, to jej określenie winno zostać należycie uzasadnione. W ocenie Sądu, również w tym zakresie, nie można uznać, aby organ egzekucyjny nie wywiązał się z tego obowiązku. Jak bowiem zaznaczył, w zaskarżonej decyzji, wskazana kwota zaliczki niezbędna jest do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego oszacowane zostaną koszty i wyłonienie wykonawcy w ramach zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Powyższa kwota zaliczki wynika zaś z odpowiedzi na zapytanie ofertowe organu powiatowego jakiej udzieliła wyspecjalizowana pracownia projektowa. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione. Prowadzenie postepowania egzekucyjnego na podstawie wydanego tytułu wykonawczego jest obowiązkiem organu egzekucyjnego. Koszty wykonania zastępczego nie muszą być w przedmiotowym w sprawie niniejszej zakresie ustalane po wykonaniu. Nie ma podstaw aby koszty te obciążały organ egzekucyjny, a dłużnik nie był zwolniony od ich uiszczenia już na tym etapie postępowania egzekucyjnego. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło