VII SA/Wa 1743/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-07

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak- Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Spółdzielnia Mieszkaniowa w likwidacji, posiadająca fundusz udziałowy, środki trwałe oraz środki na rachunku bankowym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Spółdzielnia Mieszkaniowa w likwidacji nie została zwolniona od kosztów sądowych ani nie otrzymała pełnomocnika z urzędu, ponieważ wykazała posiadanie znaczących środków finansowych (fundusz udziałowy, środki trwałe, środki na rachunku bankowym), które pozwalają jej na samodzielne pokrycie kosztów postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana jedynie w sytuacji, gdy strona nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów, co w tym przypadku nie miało miejsca.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniosek został poprzedzony odmową przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez starszego referendarza sądowego. Spółdzielnia wykazała posiadanie funduszu udziałowego, środków trwałych, środków na rachunku bankowym oraz ponosiła koszty związane z likwidacją i utrzymaniem siedziby. Sąd analizował sytuację materialną Spółdzielni w kontekście przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Spółdzielni Mieszkaniowej przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Augustyniak- Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanowią: odmówić Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015r. odmówił Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 16 marca 2016r. do Sądu wpłynął ponowny wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcę prawnego. W formularzu wniosku z dnia 16 marca 2016r. o przyznanie prawa pomocy wskazano, że Spółdzielnia posiada fundusz udziałowy w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych o wartości 50.180,61 złotych. Ponadto posiada środki trwałe o wartości 595.406,36 złotych. Wskazano, że strata za rok 2014r. wyniosła 16 864,12 złotych, zaś strata z lat do 2013r. 40 721,05 złotych. Podano, że Spółdzielnia posiada niezbywalny grunt pod drogami osiedlowymi publicznymi i w pasach drogowych. Załączono do wniosku wyciągi bankowe z rachunku bankowego z którego wynika, że Spółdzielnia posiadała na nim w styczniu kwotę 6243,91 złotych, zaś w lutym 3 533,41 złotych. Spółdzielnia podała, że prowadzi wyłącznie działalność likwidacyjną. Ponosi następujące wydatki tj. opłatę za obsługę konta w banku w wysokości 60,00 złotych, zwrot kosztów działania likwidatora w wysokości 700,00 złotych, zwrot kosztów prowadzenia księgowości, sprawozdawczości księgowo-finansowej 200,00 złotych, zwrot kosztów utrzymania siedziby spółdzielni, składowania dokumentacji archiwalnej, przyjmowania i odbioru korespondencji spółdzielni 300,00 złotych. Ponadto ponosi podatek rolny w wysokości 111,00 złotych rocznie, opłaty związane z KRS i opłaty WSA -137złotych/ br , koszty wypisów z ewidencji gruntów -110 zł/ubr, koszty korespondencji do organów i sądu. Spółdzielnia poinformowała, że w związku z postanowieniem PINB w przedmiocie nakazu przedłożenia na nią określonej w nim dokumentacji zabezpieczała istniejące środki na koncie na ewentualne finansowanie projektu wodociągu. Z tego tytułu podała, że powstały zobowiązania tj. koszty likwidacji 7000 złotych, koszty księgowości 600 złotych, koszty siedziby w wysokości 4,200 złotych, nie wycofane za ubr pozostałe koszty przez likwidatora ok. 250 złotych. Poinformowała, że zobowiązania na dzień 29 lutego 2016r. wynoszą 12 150 złotych przy posiadanych środkach na koncie w wysokości 6.363,91 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego ( art. 245 § 2 p.p.s.a). Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Analizując oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPPr z dnia 16 marca 2016r. uznano, że strona wnioskująca nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z formularza wniosku PPPr wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] posiada fundusz udziałowy w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych o wartości 50.180,61 złotych oraz środki trwałe o wartości 595.406,36 złotych. Nadto, z akt sprawy wynika, że strona wnioskująca posiada na rachunku bankowym środki pieniężne w styczniu była to kwota 6.243,91 złotych zaś w lutym 3 533,41 złotych. Zauważyć należy, iż saldo na rachunku bankowym strony wnioskującej od sierpnia jest zawsze dodatnie. Zatem jeżeli Spółdzielnia posiada środki na rachunku bankowym oraz środki trwałe i udział w kapitale zakładowym, majątku o wyżej wskazanej wartości dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy nie ma znaczenia, wskazywana przez nią okoliczność, że nie prowadzi działalności gospodarczej i znajduje się w stanie likwidacji. Wskazać należy, że likwidację Spółdzielni otwarto z dniem [...] czerwca 2004r. i z akt sprawy nie wynika aby likwidacja została zakończona. Nie sposób jest uznać, że zaspokojenie zobowiązań związanych z procesem likwidacji stanowi argument przemawiający za przyznaniem prawa pomocy. Podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, gdyż koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi stronę skarżącą. Uwzględniwszy powyższe, a przede wszystkim środki którymi dysponuje na rachunku bankowym, wysokość środków trwałych Spółdzielni Mieszkaniowej [...] stwierdzono, że jest ona w stanie samodzielnie ponosić pełne koszty postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, iż strona wnioskująca uiściła wpis od skargi w wysokości 100, 00 złotych, jak również wpis od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 25 lutego 2016r. w wysokości 100, 00 złotych. Uznano, że dalsze koszty postępowania jeśli się w sprawie pojawią strona będzie w stanie ponieść samodzielnie, nie będą one bowiem wyższe niż te dotychczas poniesione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło