VII SA/Wa 1744/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007r. sprawy ze skargi E. i W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego skargę oddala VIISA/Wa 1744/07 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006r. nakazał Z. T. i W. T. dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie nadbudowanej części budynku mieszkalnego o wymiarach 6,90 x 3,00 m znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w W., usytuowanej w granicy działki sąsiedniej. W trakcie prowadzonego postępowania przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzając czynności kontrolne w dniu 4 sierpnia 2004r. z udziałem stron, ustalił, że w budynku mieszkalnym znajdującym, się na nieruchomości przy ul. [...] w W. w zabudowie bliźniaczej dokonano zabudowy tarasu o wymiarach 6,90 x 3,00 m konstrukcji szkieletowej o wysokości ca 1,7 m. Dach i ściana południowa wykonana została z ram aluminiowych przeszklonych zaś zachodnia ściana tarasu wybudowana z luksferów usytuowana w granicy działki. Wyżej wymienione roboty budowlane wykonane zostały w 2000 roku, bez wymaganego pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno – budowlanej, pod rządami przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] [...] z dnia [...] grudnia 2005r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych i nałożono na Z. T. oraz W. T. obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów, niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie. Inwestorzy Z. i W. T. pismem z dnia 27 lutego 2006r. poinformowali Inspektorat o rezygnacji z legalizacji w/w samowoli budowlanej i obowiązku nałożonego w/w postanowieniem nie wykonali. Wówczas organ zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 4 wyżej cytowanej ustawy Prawa budowlanego, orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 rozbiórkę nadbudowanej części budynku. W odwołaniu od decyzji Z. i W. T. wnosili o odroczenie nakazu dokonania rozbiórki, ponieważ "związani są umową najmu budynku przez okres 2 lat". W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego w dniu 21 marca 2007r. inwestorzy złożyli pismo wnosząc o zalegalizowanie spornego obiektu. Następnie w dniu 21 czerwca 2007r. przedłożyli dokumenty wymagane postanowieniem powiatowego organu nadzoru budowlanego z dnia [...] grudnia 2005r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 1999r., sygn. akt IV SA 2079/97: "organ administracyjny pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego obowiązującego w dniu wydania przezeń decyzji; organ odwoławczy powinien z kolei ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. To samo dotyczy stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli stan faktyczny sprawy lub przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy – zachowując tożsamość sprawy – obowiązany jest uwzględnić nowy stan faktyczny i prawny, chyba, że z nowych przepisów wynika coś innego". W omawianym przypadku w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania stan faktyczny sprawy uległ zmianie, bowiem nastąpiło przedłożenie przez inwestorów dokumentów wymaganych postanowieniem [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Przepis art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego dopuszcza wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej jedynie w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, jednak w omawianym przypadku niemożliwe było podjęcie przez organ II instancji decyzji uchylającej zaskarżone rozstrzygniecie i orzeczenie co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 kpa ). Wydanie bowiem przez organ odwoławczy decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję organu powiatowego i orzeczenie ewentualnego zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego (art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego) naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 kpa, pozbawiając strony możliwości wniesienia odwołania od takiej decyzji i ewentualnie skargi do sądu. Przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego, w pierwszej kolejności należy dokonać oceny prawidłowości wykonania obowiązku oraz wydać postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. i W. M. wnosili o uchylenie decyzji organu odwoławczego podnosząc, że decyzja nakazująca rozbiórkę powinna być wykonana. Zrealizowana przez inwestorów samowolna nadbudowa części budynku mieszkalnego narusza interesy sąsiadów bezpośrednio graniczących z inwestycją. Nadbudowa posiada spadzisty dach na stronę skarżących, ścianę z luksferów w ostrej granicy działki, a także powoduje pogorszenie doświetlenia pokoju dziennego i tarasu w budynku sąsiednim. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosowanie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 154 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm. dalej ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły wobec czego skarga nie może być uwzględniona. W orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym utrwalił się pogląd, że organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany zarówno stanu prawnego, jak i stanu faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. W szczególności organ odwoławczy winien uwzględnić zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji, a wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji. Podstawą wydania decyzji z dnia 7 marca 2006r. był przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, a więc sytuacja niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Złożenie przez inwestorów w toku postępowania odwoławczego wymaganych dokumentów i wniosku o zalegalizowanie samowolnie nadbudowanego budynku mieszkalnego przez wykonanie obudowy tarasu stanowiło zmianę ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego. Okoliczność tę organ odwoławczy zasadnie uznał za przesłankę uzasadniającą uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Postępowanie w sprawie samowolnej nadbudowy zostało wszczęte 8 lipca 2004r. w dacie złożenia przez E. M. pisma do Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z prośbą o skontrolowanie zabudowy na sąsiedniej działce. Ocena przedłożonego projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami i innymi warunkami nałożonymi postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005r. stanowi w istocie postępowanie wyjaśniające w znacznej części w rozumieniu art. 138 § 2 kpa, które winno być przeprowadzone przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie zostało zachowane prawo stron do odwołania się od decyzji wydanej przez ten organ do organu drugiej instancji, a więc pozostanie zrealizowana zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji winien mieć na uwadze, że przepisy stwarzają możliwość zalegalizowania samowolnie zrealizowanej obudowy tarasu tylko wówczas jeśli pozwalają na to ustalenia obowiązującego w dacie budowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i gdy nie zostały naruszone przepisy techniczno – budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.