VII SA/Wa 1745/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-19

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymujące roboty budowlane i nakazujące wykonanie zabezpieczeń, może być przedmiotem samodzielnego zażalenia, czy też może być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie?
Ratio decidendi
Postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, mające charakter dowodowy i wstrzymujące roboty budowlane, nie jest przedmiotem samodzielnego zażalenia. Strona może zaskarżyć takie postanowienie jedynie w odwołaniu od decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę, zgodnie z art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane prowadzone bez pozwolenia na budowę i nakazał wykonanie zabezpieczeń. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez B. P. na to postanowienie, wskazując, że postanowienie to nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia. skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) zwanej dalej Prawo budowlane oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. [...] z obręb. [...], położonej przy ul. [...] w W., bez wymaganego pozwolenia na budowę i nakazał B. P. wykonanie niezbędnych zabezpieczeń przed dostępem osób trzecich oraz obowiązek sporządzenia i przedłożenia wskazanych w nim dokumentów w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2008r. nr [...] działając na podstawie art. 134 w związku z art. 141 § 1 i art. 144 kpa stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez B. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Natomiast Prawo budowlane enumeratywnie, tj. w sposób zamknięty, wymienia przypadki, kiedy na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do organu nadrzędnego. W innych przypadkach postanowienia wydane przez organ stopnia podstawowego są ostateczne, tzn. nie przysługuje na nie zażalenie jako samoistny środek zaskarżenia. Mogą być skarżone dopiero łącznie z odwołaniem się od decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę (art.142 kpa). Podkreślono, że postanowienie wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wniesienia na nie zażalenia. Z powyższych względów organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych, tj. z przyczyn wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia ze względu na wyłączenie przez przepisy prawa materialnego możliwości samodzielnego zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. wniosła B. P. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w zakresie wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania, przy jednoczesnym uwzględnieniu dostarczenia wskazanych przez PINB dokumentów techniczno-budowlanych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądu administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnąprawną rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowi art. 134 kpa. Stosownie do jego treści organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać albo z ustawy, gdy ustawa przewiduje dla danego typu spraw tylko jednoinstancyjne postępowanie, albo z tego, że tok postępowania został w sprawie już wyczerpany. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienia go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu, kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadło zgodnie z przepisami prawa procesowego. Organ administracji prawidłowo ocenił, iż w niniejszej sprawie od postanowienia wydanego przez organ I instancji zażalenie nie przysługuje. Podkreślić należy, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wniesienia na nie zażalenia. Zażalenie jest zwyczajnym, samodzielnym i formalnym środkiem prawnym. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia. Zgodnie z art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, iż zażalenie może być wznoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie. Ograniczenie prawa zażalenia nie wyłącza jednak możliwości prawnej obrony strony. Postanowienia o charakterze dowodowym, których zakres i kształt w sposób zasadniczy wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej strona może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Wynika, to z przepisu art. 142 kpa w myśl którego postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Prawo zażalenia na te postanowienia służy tylko łącznie z prawem odwołania od decyzji, a zatem zażalenie nie występuje w takim zakresie jako środek zaskarżenia samoistny. Zatem trafnie też organ pouczył skarżącą, iż na ww. postanowienie wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nie przysługuje zażalenie i może zaskarżyć je w odwołaniu od decyzji, która zakończy postępowanie prowadzone w tej sprawie przed organem I instancji. Mając na względzie powołane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło