VII SA/Wa 1745/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-10

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła- Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu), pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i braku odpowiedzi?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał dostatecznie swojej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, nie udzielił odpowiedzi, co uniemożliwiło rzetelną analizę jego zdolności płatniczych i ustalenie, czy spełnia przesłanki z art. 246 § 1 PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony.
Stan faktyczny
D. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki. Wnioskodawca podał, że prowadzi działalność gospodarczą ze stratą, posiada mieszkanie, ale nie inne nieruchomości ani oszczędności. Zadeklarował wysokie wydatki stałe. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, jednak wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono D. T. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2016r. po rozpoznaniu wniosku D. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić D. T. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W dniu 31 sierpnia 2016r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy D. T. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku wnioskodawczyni podała, że prowadzi działalność gospodarczą, z której wykazała za ostatnie trzy miesiące stratę. Posiada mieszkanie o pow. 50 m ² . Oświadczyła, że innych nieruchomości, wierzytelności, przedmiotów wartościowych powyżej 5000 euro oraz zgromadzonych oszczędności nie posiada. Do stałych wydatków wnioskodawczyni zaliczyła wydatki opłaty za mieszkanie 450,00 złotych, media –ok. 1000 złotych oraz raty kredytów w wysokości 7000 złotych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 21 września 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 20 września 2016r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wskazanych w ww. piśmie danych oraz nadesłanie wskazanych w nim dokumentów. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawczyni w dniu 12 października 2016r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie i nie nadesłała dokumentów do których była zobowiązana. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Wezwaniem z dnia 21 września 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 20 września 2016r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i nadesłanie wskazanych w nim dokumentów. Z tego obowiązku wnioskodawczyni nie wywiązała się i nie nadesłała do Sądu żadnych wyjaśnień i dokumentów. Przede wszystkim wnioskodawczyni nie podała wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności z trzech ostatnich miesięcy. Nie wyjaśniła jakiego rodzaju prowadzi działalność gospodarczą, czy prowadzi ją samodzielnie, czy też zatrudnia do pracy jakiej osoby. Nie podała także czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Nadto wnioskodawczyni nie wyszczególniła jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem mieszkania (opłaty za gaz, energię, telefon, czynsz itp.) i nie podała ich wysokości. Nie podała też orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.) oraz czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak to jakie i jakie ponosi koszty ich utrzymania. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła również jakie, na jaki cel i w jakiej wysokości zaciągnęła kredyty, ile wynosi miesięczna spłata rat, czy obecnie je spłaca i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Ponadto wnioskodawczyni nie nadesłała wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, kserokopii zeznania podatkowego za rok 2015r., kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT 7 lub VAT 7k ) lub złożenie oświadczenia, o nie byciu podatkiem VAT. Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. Wobec braku udzielenia odpowiedzi na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Stwierdzono, że na podstawie informacji podanych w formularzu nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawczyni. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawczyni nie uczyniła, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wykazała, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło