VII SA/Wa 1749/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi W.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala VII SA/Wa 1749/08 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2008r. na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia, przez inwestora W. S., polegających na budowie budynku gospodarczego o wym. 3,44m x 4,66m z bocznymi wiatami usytuowanego na działce nr ew. [...] oraz nałożył obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia: 1) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu, wykonanego na aktualnej mapie do celów projektowych, 3) odpowiednich szkiców lub rysunków, z określeniem rodzaju, zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych, 4) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ zaznaczył jednocześnie, że wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 grudnia 2007r. (Dz. U. z 2007r. Nr 247 poz. 1844), inwestor nie musi przedstawiać decyzji o warunkach zabudowy ostatecznej "w dniu wszczęcia postępowania." Uzasadniając wydane postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 22 kwietnia 2008r. na działce nr ew. [...] ustalono, że W. S.[...] jesienią 2006 r. wykonał budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy około 30 m2 z bocznymi wiatami. Roboty budowlane wykonał bez zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej ale wymaga zgłoszenia stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2008r., na podstawie art. 49b ust. 4 i 5 oraz art. 59g ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na W. S. opłatę legalizacyjną w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z wcześniej wydanym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2008r. W. S. przedłożył wymagane dokumenty to jest: zaświadczenie Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z odpowiednimi szkicami, rysunkami oraz oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do przepisu art. 49b ust. 4 i 5 w ramach procedury legalizacji obiektu właściwy organ, w drodze postanowienia, musi ustalić wysokość opłaty legalizacyjnej. Do opłaty legalizacyjnej miał odpowiednio zastosowanie przepis art. 59g Prawa budowlanego, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 – wynosi 5 000 zł. Zażalenie na to postanowienie złożył W. S., wnosząc o umorzenie opłaty. Jego zdaniem organ nie wziął pod uwagę, że w decyzji o pozwoleniu na budowę otrzymał zgodę na remont budynku gospodarczego na działce [...]. Natomiast opłata legalizacyjna dotyczy czynności niezgodnych z prawem, natomiast on wystąpił do władz gminnych o zezwolenie i takowe otrzymał. Poza tym podniósł, że wystarczającą karą było to, iż zmuszony był dwukrotnie sporządzić nowy plan zagospodarowania działki [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia W. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2008r., nakładające na W. S. opłatę legalizacyjną w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonał właściwej oceny stanu faktycznego i prawnego. W sprawie bezsprzeczne było, że inwestor wykonał przedmiotowy obiekt bez wymaganego zgłoszenia. Zgodnie zaś z art. 49b ust. 2. Prawa budowlanego jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor dostarczył w dniu [...] czerwca 2008r. wszystkie wymagane przez w/w przepis dokumenty. W tej sytuacji obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było na mocy art. 49b ust. 4 i 5 Prawa budowlanego ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się zaś odpowiednio przepis art. 59g powyższej ustawy, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 (parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2) - wynosi 5.000 zł. Wniesienie przez inwestora opłaty legalizacyjnej będzie stanowiło podstawę do zakończenia procedury legalizacyjnej w niniejszej sprawie. Odnosząc się do argumentacji wskazanej w zażaleniu organ II instancji stwierdził, że nie mogą one skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, gdyż organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do zmniejszenia lub umorzenia opłaty legalizacyjnej, a jej wysokość wyłączona została spod uznania organów i jest określona jednoznacznie przez obowiązujące przepisy prawa. Skargę na postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. wniósł W. S. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. o nałożeniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 5 000 zł. Wyżej wymienionym postanowieniom skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż miał obowiązek dokonać zgłoszenia budowy parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2, w sytuacji gdy był to remont istniejącego obiektu budowlanego. Skarżący wywodził w uzasadnieniu skargi, że w dniu [...] grudnia 2002r. złożył w Urzędzie Gminy [...] wniosek o pozwolenie na budowę siedliska rolniczego, budynku mieszkalnego wraz z innymi częściami składowymi oraz na remont budynków gospodarczych położonych na działce [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002r., Nr [...] Urzędu Gminy [...] zostało wydane zezwolenie na budowę. W ramach wydanej decyzji skarżący pobudował dom wolnostojący oraz wyremontował wiatę wraz z garażem, która uległa częściowemu spaleniu w dniu [...] lipca 2006r. Skarżący podniósł, że po pożarze budynku strażacy zalecili mu wyremontować budynek używając w tym celu murowanych słupów oraz pokryć go blachą stalową. Argumentował, że skoro w decyzji na budowę nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r. miał zgodę również na remont budynków gospodarczych, to w ramach tej decyzji wyremontował po pożarze obiekt gospodarczy zmieniając jedynie słupy nośne na murowane i zadaszenie z blachy. Zdaniem skarżącego nałożona opłata legalizacyjna jest niezgodna z przepisami ustawy prawo budowlane, która w art. 49b ust 5 nie przewiduje opłaty legalizacyjnej za wyremontowanie budynku gospodarczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenie co do zasadności rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu. Na wstępie wskazać należy, iż niniejszej w sprawie nie było zasadniczo sporu co do stanu faktycznego, a jedynie co do jego oceny prawnej. Inwestor twierdził bowiem że działanie jego było zgodne z prawem (remont spalonego wcześniej budynku gospodarczego), natomiast organ uznał, iż przedmiotowy budynek powstał bez wymaganego prawem zgłoszenia, wdrożył procedurę legalizacyjną i zakończył ją wymierzeniem opłaty. Zdaniem Sądu w sprawie bezspornie ustalono, że skarżący jesienią 2006 r. wykonał budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy około 30 m2 z bocznymi wiatami. Roboty budowlane wykonywane były w miejscu poprzednio istniejącego, spalonego budynku drewnianego i polegały na wymurowaniu nowych słupów konstrukcyjnych, nowych ścian, oraz pokryciu budynku blachą. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę nie było w tym przypadku wymagane, gdyż była to budowa parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Jednak stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa taka wymagała zgłoszenia. Jest bezsprzeczne, że inwestor wykonał przedmiotowy obiekt bez wymaganego zgłoszenia. Zgodnie z art. 49b ust. 2. Prawa budowlanego jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni określonych dokumentów. Podkreślić należy, iż niezasadny jest zarzut skargi, jakoby wykonane roboty budowlane stanowiły remont budynku, który nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Remontem zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane jest wykonywanie robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. Natomiast w niniejszej sprawie mamy do czynienia z robotami budowlanymi polegającymi na budowie obiektu budowlanego od początku. Zatem zakres prac objętych remontem jest zdecydowanie różny od tego, który deklarował sam skarżący i słuszne było ustalenie przez organ, że w tym wypadku konieczne było dokonanie zgłoszenia. Poza tym roboty te nie miały związku ze wskazaną decyzją pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...]. Skoro inwestor w dniu 25 czerwca 2008 r. dostarczył wszystkie wymagane wcześniej przez organ dokumenty to końcowym etapem procesu legalizacji było wymierzenie opłaty legalizacyjnej. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo, na mocy art. 49b ust. 5 Prawa budowlanego, ustalił wysokości opłaty legalizacyjnej. Wskazać należy, że do opłaty legalizacyjnej miały odpowiednio zastosowanie przepisy art. 59g powyższej ustawy, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 (parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do35m2) - wynosi 5.000 zł. Sąd potwierdza stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do zmniejszenia lub umorzenia opłaty legalizacyjnej, gdyż jej wysokość wyłączona została spod uznania organów administracyjnych i jest określona jednoznacznie przez obowiązujące przepisy prawa. W kontekście twierdzeń skarżącego, że został już "ukarany" wobec poniesienia kosztów przedłożonej w toku postępowania dokumentacji należy stwierdzić, że przyjęta przez ustawodawcę metoda zapobiegania i likwidowania samowoli może być oceniona jako surowa i nacechowana automatyzmem, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).