VII SA/Wa 1749/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Izabelka Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2014r wydane na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. odmawiające wszczęcia na wniosek S. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...] października 2006 r. W uzasadnieniu wskazał, że [...] WINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2006r utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] września 2006r wydane na podstawie art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego i nakładające na S. S. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w zakreślonym terminie oceny technicznej budynku mieszkalnego stanowiącego własność S. S. położonego przy ul. [...] w [...] Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 24/07 oddalił skargę S. S. na postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] października 2006 r. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia organu wojewódzkiego z dnia [...]października 2006r były już badane przez Sąd. Nie można uwzględnić zarzutu zawartego we wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczącego rażącego naruszenia prawa poprzez nałożenie obowiązku oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego gdyż zdaniem wnioskodawcy cyt. " brak było uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego (...) nie było podstaw nakładania na mnie takowego obowiązku", w sytuacji gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że cyt. " wobec powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu organ nadzoru budowlanego miał prawo nałożyć na skarżącego w drodze postanowienia obowiązek oceny stanu technicznego budynku. Zdaniem Sądu działanie organu w tym przypadku było w pełni uzasadnione, gdyż jednym z podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego (...) jest nadzór i kontrola warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia (..)". Organ wskazał także, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek badania, niezależnie od treści skargi, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa (zob. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 468/07). W uzasadnieniu wyroku z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 24/07 Sąd wskazał, że nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził aby zaskarżone postanowienie organu wojewódzkiego oraz postanowienie organu powiatowego naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że nie dopatrzył się ani w aktach sprawy ani w argumentacji skarżącego podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Organ powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09) z której wynika, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia), od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji (aktualnie postanowieniem zgodnie z art. 61a § 1 kpa) o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok Sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Ponieważ okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę były badane już przez Sąd dlatego należało odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia organu wojewódzkiego z dnia [...] października 2006r. Stosownie bowiem do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270, ze zm.), dalej p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Sprawa zgodności rozstrzygnięcia z prawem nie może być zatem odmiennie oceniona przez organ administracji publicznej ani przez sąd a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej zawartej w wyroku sądu. Odnosząc się do wniosku o stwierdzenie nieważności tytułu wykonawczego organ wyjaśnił, że przedmiotem stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 kpa mogą być decyzje oraz postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego, na które przysługuje zażalenie. Natomiast tytuł wykonawczy stanowi dokument urzędowy potwierdzający wymagalność obowiązku i nie może podlegać weryfikacji w tym trybie. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył S. S. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 i 126 kpa poprzez pominięcie rozważenia nowych okoliczności, a zwłaszcza opinii biegłego T. H., który nie stwierdził żadnych uszkodzeń budynku mieszkalnego. W piśmie z dnia 24 lutego 2015r stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik skarżącego adw. A. G., zaskarżonemu postanowieniu zarzucił nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa, tj. rażące naruszenie art. 124 § 1 kpa w zw. z art. 61 a § 1 kpa poprzez brak wskazania adresata zaskarżonego postanowienia albo wskazania go jedynie w rozdzielniku oraz przyjęcie, że zaskarżone postanowienie dotknięte takim samym uchybieniem jest ważne, mimo że jest to obligatoryjny element każdego rozstrzygnięcia administracyjnego. Niezależnie od powyższego, działając z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd nie uwzględnił wskazanego powyżej zarzutu, zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił także rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: (i) art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 8 kpa oraz art. 138 § 1 i 2 kpa poprzez bezzasadne uznanie, że zarzuty podniesione we wniosku skarżącego z dnia 31 marca 2014 r. o stwierdzenie nieważności postanowień organu wojewódzkiego oraz organu powiatowego są w całości tożsame z zarzutami będącymi przedmiotem rozpoznania w ramach prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 24/07 mimo iż we wniosku skarżącego podniesiony został zarzut naruszenia art. 8 kpa w zw. z 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa, niebędący przedmiotem rozpoznania przez Sąd, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania z uwagi na rzekome uprzednie rozpoznanie przez Sąd zarzutów podniesionych we wniosku skarżącego (ii) art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do zebrania materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w postaci skargi S. S. na postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2006 r., a w konsekwencji dokonanie dowolnych - a równocześnie błędnych - ustaleń faktycznych w zakresie rzekomej tożsamości zarzutów zawartych we ww. wniosku skarżącego oraz w skardze z dnia 5 grudnia 2006 r. w oparciu o niekompletny materiał dowodowy; (iii) art. 61 kpa w zw. z art. 7 kpa i art. 9 kpa poprzez niewyjaśnienie rzeczywistej woli skarżącego i zakresu podniesionych przez niego we wniosku skarżącego zarzutów i arbitralne, prowadzące do uznania wniosku za niedopuszczalny, ustalenie znaczenia sformułowań zawartych w tym wniosku. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r. w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz stwierdzenie nieważności postanowienia organu z dnia [...] maja 2014 r. w całości na podstawie art. 135 p.p.s.a. Ewentualnie, działając z daleko posuniętej ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd nie uwzględnił ww. zarzutu, wniósł także o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r. w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz postanowienia organu z dnia [...] maja 2014 r. na podstawie art. 135 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej kontroli sądowo-administracyjnej poddane zostało postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o nałożeniu na skarżącego na podstawie art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego obowiązku sporządzenia i przedstawienia oceny technicznej budynku mieszkalnego. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób prawidłowy ustalił wystąpienie przesłanki przedmiotowej uniemożliwiającej wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Kwestionowane w trybie nadzwyczajnym postanowienie było poddane kontroli sądowo-administracyjnej, w trakcie której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 24/07 oddalił skargę S. S. Sąd dokonał kontroli tego postanowienia pod względem jego legalności czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż cyt: " nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia". Z uzasadnienia wyroku wynika, że " bezspornym w sprawie jest, iż w budynku mieszkalnym znajdującym się na nieruchomości skarżącego w [...]przy ul. [...] i stanowiącym jego własność, w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono liczne pęknięcia ścian (...). Wobec powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu organ nadzoru budowlanego miał prawo nałożyć na skarżącego w drodze postanowienia obowiązek oceny stanu technicznego budynku. Zdaniem Sądu działanie organu w tym przypadku było w pełni uzasadnione (...). Ponadto dokonanie przez skarżącego oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego leży także w jego interesie, gdyż pozwoli na uzyskanie niezbędnych informacji, czy przedmiotowy budynek może być przez niego w sposób bezpieczny zamieszkiwany". Wskazania zawarte w prawomocnym orzeczeniu sądu na mocy art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Tym samym zarzuty kwestionujące brak wykazania uzasadnionej wątpliwość co do stanu technicznego obiektu, które poddane już zostały kontroli sądowoadministracyjnej w trybie zwykłym nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia. Podnoszony przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzut braku podstaw do nakładania na niego obowiązku wykonania oceny technicznej był już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w trybie zwykłym. Wskazać należy na treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, w której wyrażono stanowisko, że " żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wstępnie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym". W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób niewadliwy uznał, że w sprawie zachodzi taka przeszkoda, gdyż okoliczności na które powoływał się skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia były już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w trybie zwykłym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie stwierdził , że nadzwyczajna kontrola postanowienia już raz skontrolowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi jest niedopuszczalna i nie naruszył prawa, odmawiając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia. W ocenie Sądu zarzuty skargi są niezasadne. Zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadą nieważności poprzez brak wskazania adresata zaskarżonego postanowienia. Adresat został wskazany w sentencji postanowienia z której wynika, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku S. S. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] WINB Nr [...]z dnia [...].10.2006r odmówił wszczęcia postępowania. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności z dnia [...].03.2014r nie zawiera zarzutu naruszenia art. 8 kpa w zw z art. 107 § 3 kpa w zw z art. 126 kpa niebędącego przedmiotem rozpoznania przez Sąd w wyroku WSA. Zarzut ten został rozwinięty w uzasadnieniu uzupełnienia skargi i sprowadza się do nienależytego uzasadnienia postanowień organów nadzoru budowlanego nakładających obowiązek sporządzenia oceny stanu technicznego obiektu. Oba postanowienia w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 24/07 nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia. Jako nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do zebrania materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skoro organ uznał, że istnieją przedmiotowe przeszkody do prowadzenia postępowania nie mógł w żaden sposób zbierać materiału dowodowego i rozstrzygać sprawy co do jej istoty. W ocenie sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono.