VII SA/Wa 1749/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-18

Skład orzekający: Paweł Groński, Joanna Gierak-Podsiadły, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do uzgodnienia projektu budowlanego z wojewódzkim konserwatorem zabytków, jeśli obiekt zabytkowy, o którym mowa w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przestał istnieć?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, a nie inwestor, jest zobowiązany do wystąpienia o uzgodnienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków w przypadku obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Jeśli obiekt zabytkowy, o którym mowa w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przestał istnieć, obowiązek ochrony konserwatorskiej ustaje, a tym samym nie ma potrzeby uzgadniania robót budowlanych.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpili o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie, wskazując na konieczność uzgodnienia z konserwatorem zabytków, ponieważ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wskazywał na istnienie zabytkowego budynku na działce, podczas gdy z mapy wynikało, że budynek nie istnieje. Po odmowie zatwierdzenia projektu przez Starostę i utrzymaniu tej decyzji przez Wojewodę, skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i błędną wykładnię przepisów dotyczących uzgodnień z konserwatorem zabytków.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M.J. i R.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M.J. i R. J. solidarnie kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. i R. J. w dniu [...] marca 2017 r. wystąpili do Starosty [...] o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, dwulokalowego z garażami na terenie działki nr ew.[...], obręb[...], położonej w L. Starosta[....], postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (dalej powoływana jako "P.b."), nałożył na wnioskodawców obowiązek usunięcia (w terminie 14 dni) nieprawidłowości w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym poprzez sporządzenie go zgodnie z ustaleniami zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta L. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] (dalej powoływana jako "m.p.z.p."), w zakresie: 1. § 12 ust. 4 stanowiącego, że w granicach planu ustala się ochronę obiektów będących w ewidencji zabytków, między innymi budynku mieszkalnego, drewnianego usytuowanego przy ulicy [...]; 2. § 12 ust. 5 stanowiącego, że dla obiektów będących w ewidencji zabytków wymienionych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się uzgodnienie robót budowlanych z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Organ nadmienił, że część rysunkowa ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazuje, iż na działce inwestorów istnieje budynek wpisany do ewidencji zabytków, z kolei z mapy do celów projektowych, dołączonej do projektu budowlanego wynika, że przedmiotowy budynek przestał istnieć. R.J. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r., w odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 kwietnia 2017 r., stwierdził, że budynek na działce nr ew. [...] został usunięty, gdyż stanowił – potwierdzone stosowną ekspertyzą techniczną – zagrożenie dla ludzi, z uwagi na fatalny stan techniczny, i wobec którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wydał decyzję nakazującą opróżnienie. Starosta[...], decyzją z dnia [...] maja 2017 r., na podstawie art. 35 ust. 3 P.b., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ administracji stwierdził, że inwestorzy nie spełnili zapisów § 12 ust. 5 m.p.z.p., podczas gdy część rysunkowa ww. planu obrazuje, iż na ich nieruchomości istnieje budynek oznaczony, jako obiekt wpisany do ewidencji zabytków. Starosta skonstatował, że inwestorzy nie przedłożyli dokumentów potwierdzających zgodę konserwatora zabytków na rozbiórkę obiektu, a planowana zabudowa jest w miejscu, w którym zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinien znajdować się obiekt objęty ochroną konserwatorską. M.i R. J., reprezentowani przez adwokata, wnieśli odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2017 r. do Wojewody[...], ponownie podnosząc, że obiekt podlegający ochronie przestał istnieć, zatem nie ma obowiązku uzgodnienia robót budowlanych. Wojewoda[...] , decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej powoływany jako "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przywołał w uzasadnieniu decyzji dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył treść powołanych wyżej przepisów m.p.z.p. Wskazał także, że Starosta[...], decyzją z dnia [...] października 2014 r., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku, ponieważ rozbiórka obiektu nie została uzgodniona z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (postanowienie z dnia [...] października 2014 r. nr[...]). Zauważył ponadto, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., zmienioną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nakazał M. i R.J. opróżnienie będącego ich własnością drewnianego budynku mieszkalnego na działce nr[...], obręb [...] w L., przy ul.[...]. Organ drugiej instancji nadmienił, że przed wydaniem ww. decyzji, pismem z dnia [...] grudnia 2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w W. o uzgodnienie ewentualnej rozbiórki obiektu budowlanego. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, przy piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r., poinformował natomiast, że obiekt powinien zostać wyremontowany. Wojewoda [...] stwierdził, że z powyższego wynika, iż organ pierwszej instancji trafnie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce, na której został samowolnie rozebrany budynek wpisany do ewidencji zabytków. M. i R. J., reprezentowani przez adwokata, zaskarżyli decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 w zw. z art. 15 i art. 136 K.p.a. polegające na odmowie przeprowadzenia, zawnioskowanych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, istotnych w sprawie dowodów i czynności, mających na celu uzupełnienie materiału sprawy, mimo że obowiązek przeprowadzenia tych dowodów przez Wojewodę [...] wynikał wprost z powołanych przepisów K.p.a., zaś okoliczności faktyczne (nieistnienie budynku) oraz stan krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków (nieaktualny na chwilę wydawania decyzji) - które w wyniku tego naruszenia prawa nie zostały odpowiednio urzędowo sprawdzone (przez przeprowadzenie inspekcji nieruchomości) oraz zaktualizowane (przez wyłączenie z tych ewidencji karty ewidencyjnej i adresowej zabytku) - miały i nadal mają istotne znaczenie dla ustalenia wygaśnięcia ochrony zabytkowej budynku i tym samym wygaśnięcia obowiązku uzgadniania w stosunku do niego prac budowlanych, gdyż takich prac, które miałyby go dotyczyć już nie ma, bowiem budynek nie istnieje, a prace budowlane, wskazane w projekcie budowlanym, polegają na wzniesieniu zupełnie nowego budynku i nie wymagają już żądnych uzgodnień, skutkiem tego orzekające w sprawie organy administracyjne nie zebrały w sposób wszechstronny i wyczerpujący odpowiedniego materiału, wskazującego nieistnienie na nieruchomości, i to już w chwili składania wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie, budynku mieszkalnego drewnianego z przełomu lat 20 i 30-tych XX w., odnotowanego w tabeli, zamieszczonej w § 12 pkt 4 uchwały Rady Miasta L. z dnia [...] września 2008 r. nr [..] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. oraz w gminnej ewidencji zabytków pod nr karty adresowej: ID:[...], w konsekwencji organy wadliwie: ➢ nie poczyniły ustalenia, zgodnie z którym podlegający ochronie obiekt przestał istnieć i którego dane wadliwie znajdują się w ewidencjach zabytków, a który to fakt oznacza, że w sprawie nie zachodzi niezgodność z § 12 ust. 4 i 5 m.p.z.p., a także z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., gdyż nie istnieje żaden wymóg prawny uzgadniania z wojewódzkim konserwatorem zabytków robót budowlanych w odniesieniu do powierzchni gruntu, na którym w chwili wydawania decyzji nie znajdują się obiekty budowlane podlegające ochronie, jako zabytki objęte gminną ewidencją zabytków, bowiem ochrona takich obiektów nie może się odnosić, np. właśnie do budynków nieistniejących, a to z uwagi na brak przedmiotu ochrony (nie można chronić czegoś, czego nie ma), ➢ nie zwróciły się - na podstawie § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem w zw. z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - do odpowiednich organów, tj. do Generalnego Konserwatora Zabytków i [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z wnioskiem o wyłączenie z krajowej oraz wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej ww. budynku, gdyż przestał on być zabytkiem, a do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków karty adresowej tego budynku; tym samym organy wadliwie uznały, że sama tylko okoliczność nieuzgodnionej wcześniej rozbiórki budynku uniemożliwia wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę nowego budynku, choć zgodnie z przepisami, w tym zwłaszcza z § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem w zw. z art. 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytek, który przestał istnieć, nie podlega już ochronie, zatem nic ma potrzeby uzgadniania jakichkolwiek prac budowlanych na gruncie, na którym kiedyś istniał; b. art. 107 § 3, art. 7, art. 8 i art. 11 w zw. z art. 140 K.p.a. przez rażąco lakoniczne uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji, które w ogóle nie odnosi się nawet jednym zdaniem do zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, skutkiem czego strona została w praktyce pozbawiona prawa do instancji odwoławczej w postępowaniu administracyjnym i już z tego względu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. w zw. z § 12 ust. 4 i 5 m.p.z.p., polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i nieprawidłowej wykładni, zgodnie z którą ochrona, o jakiej mowa w § 12 ust. 5 m.p.z.p. (tj. wymóg uzgadniania robót budowlanych dotyczących ww. obiektu z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków) i tym samym posiadanie takiego uzgodnienia, jako wymogu z art. 34 ust. pkt 3 ustawy Prawo budowlane, dotyczy również takiej sytuacji, w której obiekt ten (budynek) na chwilę wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, już nie istnieje, podczas gdy, zgodnie w prawidłową wykładnia tych przepisów, wskazana w nich ochrona, polegająca na uzyskaniu stosownego uzgodnienia, może dotyczyć obiektów istniejących w chwili wydawania decyzji, gdyż nie może podlegać chronię coś, czego już nie ma, bo wówczas dochodzi do naruszenia prawa własności i wynikającego z niego prawa do zabudowy (dlatego też załączona do projektu budowlanego mapa do celów projektowych nie ujawnia - zgodnie ze stanem rzeczywistym - jakiegokolwiek budynku, bo ten fizycznie już nie istnieje). Podnosząc przywołane zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, a ewentualnie także o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu [...] kwietnia 2018 r. skarżący złożyli do akt sprawy odpis, skierowanego do nich, pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2017 r. (WD.[...]), w którym organ ochrony konserwatorskiej wskazał, że oględziny przeprowadzone przezeń w dniu [...] września 2017 r. potwierdziły, że budynek przy ul. [...] w L. nie istnieje. Konserwator stwierdził ponadto, że w związku z całkowitym zniszczeniem zabytku oraz jego wyłączeniem z wykazu ustaje obowiązek ochrony konserwatorskiej. Jednocześnie zwrócił się do Burmistrza L. z prośbą o wyłączenie karty budynku przy ul. [...] z gminnej ewidencji zabytków. Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2018 r. Sąd postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający z opisanego dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Po pierwsze, zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] z dnia[...] maja 2017 r. zostały wydane z naruszeniem art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm. - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana również jako "P.b") w zw. z § 12 pkt 5 uchwały Rady Miasta L. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. (Dz. Urz. Woj.[...]. z 2009 r. Nr 134, poz. 4023 ze zm. - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana również jako "m.p.z.p."). Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4. wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. Stosownie natomiast do treści art. 35 ust. 3 P.b. w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W realiach rozpoznanej sprawy organy administracji architektoniczno-budowlanej stwierdziły niezgodność przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego z § 12 ust. 4 i ust. 5 m.p.z.p. (powinno być z § 12 pkt 4 i pkt 5, ponieważ § 12 m.p.z.p. zawiera punkty, a nie ustępy). Zgodnie z § 12 pkt 4 m.p.z.p. ustala się ochronę – enumeratywnie wymienionych w treści tego przepisu – obiektów będących w ewidencji zabytków. Wśród nich wymieniony jest budynek mieszkalny, drewniany przy ul. [...] w L., czyli na działce nr. ew.[...], obręb[...]. Stosownie zaś do treści § 12 pkt 5 m.p.z.p. dla wyżej wymienionych obiektów (zatem m.in. dla obiektu przy ul. [...]– przyp. Sądu) ustala się uzgodnienie robót budowlanych z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Z treści drugiego z przywołanych przepisów m.p.z.p. organy administracji architektoniczno-budowlanej błędnie wywiodły, że to inwestorzy zobowiązani byli do dołączenia do projektu budowlanego uzgodnienia z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Z § 12 pkt 5 m.p.z.p. wynika natomiast wyłącznie, że dla wymienionych w § 12 pkt 4 obiektów "ustala się uzgodnienie robót budowlanych". W przepisie tym nie jest zatem powiedziane, że to inwestor, przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę, ma obowiązek uzyskać stosowne uzgodnienie, a następnie dołączyć je do projektu budowlanego. Takie rozumienie § 12 pkt 5 m.p.z.p. stoi w oczywistej sprzeczności z normą aktu hierarchicznie wyższego, zawartą w art. 39 ust. 3 P.b. Zgodnie bowiem z tym przepisem w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Treść art. 39 ust. 3 P.b. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to nie inwestor musi przed wystąpieniem z wnioskiem o pozwolenie na budowę uzyskać – w przypadku obiektów wpisanych do gminnej ewidencji zabytków – odpowiednie postanowienie wojewódzkiego konserwatora zabytków, lecz jego wniosek, wraz z całą dołączoną do niego dokumentacją, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej musi przedstawić wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków do uzgodnienia w trybie art. 106 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej powoływana również jako K.p.a.). Zajęcie stanowiska przez organ ochrony konserwatorskiej następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie - art. 106 § 5 K.p.a. (zob. też: A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, komentarz do art. 39, LEX/el.,2018). Wadliwość interpretacji § 12 pkt 5 u.p.z.p. przyjętej przez organy administracji znajduje dodatkowe potwierdzenie w treści § 12 pkt 2 tej uchwały, w którym jednoznacznie przewidziano obowiązek uzyskania przez inwestora – przed wydaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem właściwemu organowi – uzgodnienia wszelkich planowanych budów obiektów budowalnych, wiążących się z wykonywaniem prac ziemnych. Ocena prawidłowości przywołanego unormowania pozostaje oczywiście poza granicami rozpoznanej przez Sąd sprawy. Niemniej jednak, jego brzmienie nie pozostawia wątpliwości co do tego, że lokalny prawodawca rozróżnia w ramach jednego aktu prawa miejscowego dwa odmienne obowiązki: 1) uzyskania przez inwestora, przez wydaniem pozwolenia na budowę, uzgodnienia od wojewódzkiego konserwatora zabytków (§ 12 pkt 1 m.p.z.p.) oraz 2) uzgodnienia robót budowlanych z [...] Konserwatorem Zabytków. Rekapitulując tę część rozważań, Sąd zauważa, że akty prawa miejscowego, jakimi są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, to akty o charakterze podustawowym, uchwalane na podstawie upoważnień ustawowych. Nie mogą zatem wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych, a także "powtarzać" kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. Dlatego norma prawna zawarta w § 12 pkt 5 w zw. z § 12 pkt 4 m.p.z.p. nie może być interpretowana w sposób jednoznacznie sprzeczny z art. 39 ust. 3 P.b. Z § 12 pkt 5 w zw. z § 12 pkt 4 m.p.z.p. wynika zatem, że to właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, do którego wpłynął wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, a nie inwestor (przed wystąpieniem o udzielenie takiego pozwolenia), zobowiązany jest wystąpić o uzgodnienie do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wywiedzione powyżej naruszenie prawa materialnego niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ nieprzedstawienie przez inwestorów uzgodnienia z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków było w istocie wyłącznym powodem odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organy administracji architektoniczno-budowlanej stwierdziły wprawdzie, że projekt budowlany jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co może sugerować, że m.p.z.p. w ogóle wyklucza realizację projektowanego budynku na terenie działki nr ew.[...]. W tej zaś sytuacji doszłoby do niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. Jak jednak wynika z uzasadnień wydanych w sprawie decyzji, jednym rzeczywistym powodem odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę było nieprzedstawienie przez inwestora, w określonym terminie, uzgodnienia projektowanej inwestycji z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Organy administracji stwierdziły zatem, że przedłożony przez M. i R.J. projekt budowlany był niekompletny w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b., bowiem inwestorzy nie posiadali uzgodnienia wymaganego przez § 12 ust. 5 m.p.z.p. Po drugie, zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2017 r. zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W § 12 pkt 4 m.p.z.p. przewiduje się ochronę konserwatorską, wymienionych w tym przepisie, obiektów będących w ewidencji zabytków. W § 12 pkt 5 przewiduje się natomiast dla wymienionych w § 12 pkt 4 obiektów obowiązek uzgodnienia robót budowlanych z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Jakkolwiek w § 12 pkt 4 m.p.z.p. zawarto wyczerpującą listę konkretnych obiektów, wpisanych do gminnej ewidencji zabytków, to należy mieć na uwadze, że lista ta (jak cały m.p.z.p.) została przyjęta uchwałą Rady Miasta [...] podjętą we wrześniu 2008 r., zatem osiem i pół roku przed wystąpieniem przez inwestorów z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Od tego czasu stan zagospodarowania nieruchomości wymienionych w § 12 pkt 4 m.p.z.p. niewątpliwie mógł ulec zmianie, na co wskazywali inwestorzy, w odniesieniu do działki ew. nr [...] (przy ul.[...]), w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją (zarówno przed organem pierwszej instancji – pismo R.J. z dnia [....] kwietnia 2017 r., jak i w postępowaniu odwoławczym – odwołanie z dnia [...] maja 2017 r.). Podnosili mianowicie, że podlegający ochronie obiekt na należącej do nich nieruchomości przestał istnieć/został usunięty. Akt normatywny, jakim niewątpliwie jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), ustanawia normy prawne, a więc normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym (zob. np. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 19 czerwca 1992 r. sygn. U 6/92 - OTK 1992 r. nr 1, poz. 13; z dnia 15 lipca 1996 r. sygn. U 3/96 - OTK z 1996 r. nr 4, poz. 31) . Hipoteza normy prawnej określa jej adresata oraz okoliczności, w których powinien on się on zachować w sposób przewidziany przez normę. Jeśli więc okoliczności faktyczne nie odpowiadają treści normy prawnej (jej hipotezie), to nie dochodzi do zastosowania jej dyspozycji. Przepisy § 12 pkt 4 i pkt 5 m.p.z.p. nie mogą być zatem odczytywane w ten sposób, że kreują, bądź utrzymują określony stan faktyczny, w oderwaniu od tego, jaki jest rzeczywisty stan rzeczy. Dyspozycja zawartej w nich normy prawnej będzie znajdowała zastosowanie tylko wtedy, gdy obiekty wymienione w części hipotetycznej tej normy będą w rzeczywistości istniały oraz będą nadal wpisane do ewidencji zabytków. Z powyższych względów, obowiązkiem organów administracji architektoniczno-budowlanej było wyjaśnienie, podnoszonej przez inwestorów okoliczności, że budynek znajdujący się na działce nr[...], przestał istnieć, nie zaś konsekwentne powoływanie się na treść § 12 pkt 4 m.p.z.p. (w którym wymieniono obiekt przy ul.[...]) w ten sposób, jakby przepis ten "kreował" stan faktyczny sprawy. Naruszenie przez organy administracji art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. mogło mieć zatem istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku ustalenia, że wymienionego w § 12 pkt 4 m.p.z.p. budynku przy ul. [...] w L. w rzeczywistości nie ma, pozwolenie na budowę na tej nieruchomości, nie wymagałoby bowiem uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków i to niezależnie od tego, w jakich okolicznościach budynek ten przestał istnieć. Nieistnienie budynku przy ul. [...] ostatecznie zweryfikował [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków podczas oględzin przeprowadzonych na tej nieruchomości w dniu [...] września 2017 r., co też jednoznacznie potwierdził w piśmie z dnia [...] września 2017 r. (karta nr 28 akt sądowych). W piśmie tym organ ochrony konserwatorskich stwierdził, że w związku z całkowitym zniszczeniem zabytku oraz jego wyłączeniem z wykazu ustaje obowiązek ochrony. Zwrócił się też o wyłączenie karty przedmiotowego budynku z gminnej ewidencji zabytków. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Starosta [...] uwzględni zatem po pierwsze, że obowiązek uzyskania uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków spoczywa na organie administracji architektoniczno-budowlanej, do którego wpłynął wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, a nie na inwestorze. Po drugie natomiast rozważy, biorąc w szczególności pod uwagę treść pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2017 r., czy w aktualnych okolicznościach faktycznych sprawy, będzie zobowiązany do wystąpienia o uzgodnienie pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2017 r. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej samej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło