VII SA/Wa 175/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. L. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]listopada .2012 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.), dalej kpa, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) po zapoznaniu się z odwołaniem J. L. - umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] września 2012 r. ([...]) nakładającej na E. W. – L., J. L. i M. L. obowiązek usunięcia nieprawidłowości dotyczących komina w budynku jednorodzinnym przy ul. [...]w [...]. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ, który wydał rozstrzygnięcie jest nim związany od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia. Nie było zatem możliwe rozpatrzenie odwołania J. L. od decyzji z dnia [...].09.2012r., gdyż w postępowaniu odwoławczym zapadła już decyzja z dnia [...] listopada 2012r, a to oznacza, że sprawa została już rozstrzygnięta. Decyzja wydana w powtórnym postępowania odwoławczym byłaby dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Organ wskazał na zasadę res iudicata i zaznaczył, że jej zastosowanie następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (ich brak) lub obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy. Skargę na powyższą decyzję złożył J. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie : 1) art. 15 kpa. poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do merytorycznego rozpatrzenia odwołania; 2) art. 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia przez [...]WINB usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego komina usytuowanego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w [...], 3) naruszeniu art. 138 § 1 kpa poprzez brak łącznego rozpatrzenia wszystkich złożonych odwołań; 4) art. 138 § 1 pkt 3 kpa poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym, w którym brak było podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. Zdaniem skarżącego zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem wszystkich podstawowych zasad postępowania, gwarantujących prawo do ponownego rozpoznania sprawy, a wyrażonych w art. 6, 7, 8, 10, 15 kpa i art. 138 § 1 kpa. Skarżący powołał zasadę dwuinstancyjności i wskazał, że organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy. W sposób uznaniowy wybrał do rozpoznania jedynie odwołanie M. L., w wyniku czego utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] września 2012 r. Skarżący zaznaczył, że w dacie wydania powyższej decyzji, organ powinien być w posiadaniu jego odwołania z [...] października 2012 r., gdyż w decyzji sam stwierdził, iż odwołanie w ustawowym terminie złożył J. L., a odwołanie zostało przekazane do tut. organu przy piśmie z [...].10.2012 r. Organ rozpatrując oddzielnie poszczególne odwołania "powydawał" odrębne decyzje, nie rozpoznał ponownie sprawy w jej całokształcie z uwzględnieniem stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji odwoławczej. Merytoryczne rozpatrzenie jedynie odwołania M. L. - zdaniem skarżącego - oznacza, że organ uwzględnił interes tylko jednej strony, sprzecznie z art. 7 i 8 kpa. Skarżący zaznaczył, iż utrwalony jest w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że obowiązek organu odwoławczego, polega na łącznym rozpoznaniu odwołań. Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej ppsa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...]listopada 2012 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze, po zapoznaniu się z odwołaniem J. L. wobec stwierdzenia, że zostało ono wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Na wstępie podkreślić trzeba, że termin do wniesienia odwołania wymieniony w art. 129 § 2 kpa jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużony lub skrócony przez organ. Obowiązkiem organu we wstępnej fazie postępowania odwoławczego jest zatem ustalenie m.in., czy odwołanie wniesiono z zachowaniem czternastodniowego ustawowego terminu. Na tym początkowym etapie, w którym badaniu podlegają jedynie przesłanki formalnoprawne do wniesienia odwołania (dopuszczalność i termin) organ nie jest uprawniony do oceny zasadności odwołania (por. wyrok NSA z 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011r, II OSK 275/10, LEX nr 107240). W orzecznictwie i doktrynie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (wyrok NSA z 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, LEX nr 29079; wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004; A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010 r., kom. do art. 134, uw. 12). Należy dodać, że w wyroku NSA z 15 listopada 1995 r., (SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). W świetle powyższych rozważań organ wojewódzki zobligowany był wydać, na podstawie art. 134 kpa, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzję z dnia [...] września 2012 r. doręczono J. L. w dniu [...]września 2012r., co oznacza, że termin czternastodniowy do wniesienia odwołania dla tej strony postępowania upływał w dniu [...]września 2012r. Natomiast odwołanie (opatrzone datą [...] października 2012r.) zostało wniesione w dniu [...] października 2012r., a zatem po terminie. W omawianej sytuacji organ zobowiązany był, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, rozpatrzyć oba wniesione odwołania, niemniej odnośnie odwołania wniesionego z uchybienie terminu wydać postanowienie na podstawie art. 134 kpa, a nie decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Postanowienie wydane w trybie art. 134 kpa wywołuje bowiem skutek prawny w postaci ustania postępowania odwoławczego wszczętego w dniu wpłynięcia odwołania do organu drugiej instancji w stosunku do tej strony, która takie odwołanie wniosła. Kontrolowane rozstrzygnięcie zostało zatem wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa, a rzeczą organu II instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wydanie rozstrzygnięcia w formie postanowienia, w oparciu o art. 134 kpa. W konsekwencji bez wpływu na wynik sprawy pozostawał zarzut skargi dotyczący nierozpatrzenia istoty sprawy, jak i stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, że odwołanie J. L. złożono w ustawowym terminie, które należy traktować jako oczywistą omyłkę. Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję. W punkcie II wyroku rozstrzygnięto w oparciu art. 152 ppsa, a o kosztach w oparciu o art. 200 cyt. ustawy, na które składa się wpis od skargi w wysokości 500zł.