VII SA/Wa 175/25

WyrokWSA w Warszawie2025-03-07

Skład orzekający: asesor WSA Wojciech Białogłowski (sprawozdawca)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Mazowiecki prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinien był samodzielnie rozpoznać sprawę co do istoty, w tym kwestię statusu strony postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda Mazowiecki nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy, mając możliwość oceny już zgromadzonego materiału dowodowego i potencjalnie uzupełnienia postępowania dowodowego w granicach art. 136 k.p.a., nie powinien był uchylać decyzji organu pierwszej instancji, lecz samodzielnie rozpoznać sprawę co do istoty, w tym kwestię statusu strony postępowania. Wydanie decyzji kasatoryjnej w tej sytuacji narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
A. J. wniósł sprzeciw od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 20 grudnia 2024 r., która uchyliła decyzję Prezydenta W. z 7 października 2024 r. odmawiającą uchylenia decyzji z 13 grudnia 2023 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na budowę. Sprzeciw dotyczył zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez Wojewodę, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji, zamiast samodzielnie rozpoznać sprawę co do istoty, w tym kwestię statusu strony postępowania dla T. R. C., który domagał się wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 20 grudnia 2024 r. i zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego A. J. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Wojciech Białogłowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2025 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze sprzeciwu A. J. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 20 grudnia 2024 r., nr 1692/OPO/2024 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego A. J. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych i zero groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I 1. W dniu 10 stycznia 2025 r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. J. – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego – wniósł za pośrednictwem Wojewody Mazowieckiego sprzeciw od decyzji tego organu z 20 grudnia 2024 r. (nr 1692/OPO/2024). 2. Sprzeciw został wniesiony w związku z następującym stanem faktycznym: 2.1. Zawiadomieniem z 30 października 2023 r. Prezydent W., na zasadzie art. 61 § 4 w związku z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej: k.p.a.), zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego z wniosku OPM A. J. z 17 października 2023 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących dwulokalowych na terenie dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy B. W. 2.2. Decyzją z [...] grudnia 2023 r. (nr [...]) Prezydent W., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm.; dalej: p.b.), art. 104 k.p.a. oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1526; dalej: u.s.p.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1817; dalej: ustawa warszawska), zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla OPM A. J., obejmujących budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących dwulokalowych na terenie dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy B. W/, według indywidualnego projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, stanowiącego integralną część tej decyzji, z zachowaniem wyszczególnionych w tej decyzji warunków wynikających z przepisów p.b. 2.3. Pismem z 7 maja 2024 r. T. R .C. (dalej też: wnioskodawca) wniósł o wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ewentualnie – o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu wznowieniowym w charakterze strony postępowania na zasadzie art. 28 ust. 2 p.b. w związku z art. 28 k.p.a. 2.4. Postanowieniem z 14 maja 2024 r. Prezydent W., na podstawie art. 149 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 § 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy warszawskiej oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 u.s.p., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją tego organu z 13 grudnia 2023 r. 2.5. Zawiadomieniem z 29 sierpnia 2024 r. Prezydent W., na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił o zebraniu dowodów w sprawie wznowieniowej oraz pouczył strony, że przysługuje im prawo zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłoszenia wniosków i zastrzeżeń w Urzędzie Dzielnicy B. W. w terminie siedmiu dni od dnia odbioru niniejszego pisma. 2.6. Decyzją z [...] października 2024 r. (nr [...]) Prezydent W., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy warszawskiej oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 u.s.p., odmówił uchylenia swojej decyzji z 13 grudnia 2023 r. W ocenie organu sporna inwestycja nie powoduje ograniczenia w zabudowie działki wnioskodawcy nr ew. [...] z obrębu [...] (obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie wychodzi poza granicę terenu inwestycji) ze względu na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, ze zm.; dalej: r.w.t.), albowiem: – projektowana inwestycja nie ogranicza zabudowy na działce w odległościach, o których mowa w przywołanym przepisie, ściany bez otworów okiennych i drzwiowych usytuowane są minimum 3 m, a z otworami minimum 4 m od granicy z działkami sąsiednimi (§ 12 r.w.t.); – nie ogranicza naturalnego doświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajdujących się na działce wnioskodawców (§ 13 r.w.t.); – nie wpływa na nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu, szkole oraz pokoi mieszkalnych w odniesieniu do budynku zlokalizowanego na działce wnioskodawcy (§ 60 r.w.t.); – nie ogranicza dojazdu do działek budowlanych i do budynku wnioskodawcy, którego działka posiada faktyczny dojazd za pośrednictwem drogi wewnętrznej do ul. [...] (§ 14 r.w.t.); – realizowana inwestycja nie ma wpływu na usytuowanie, wszystkie miejsca postojowe zrealizowane będą na własnej działce w stosownych odległościach, co nie wywiera jakiegokolwiek oddziaływania na sąsiednie działki w tym działki ew. nr [...] z obrębu [...] (§ 18-21 r.w.t.); – nie ma wpływu na usytuowanie miejsc do gromadzenia i segregacji odpadów na działkach sąsiednich (§ 22 i 23 r.w.t.); – projektowana inwestycja pozostaje bez wpływu na uzbrojenie techniczne zabudowanej działki nr [...] z obrębu [...], (§ 26, § 28-30 r.w.t.); – odległość projektowanego budynku wraz ze ścianami ograniczającymi rozprzestrzenienia ognia od istniejącego na działce ew. nr [...] z obrębu [...] budynku nie wpływa na oddziaływanie projektowanej inwestycji w tym zakresie na wspomnianą działkę (§ 271-273 r.w.t.). Organ podkreślił, że brak oddziaływania projektowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie został wyjaśniony w dokumentacji projektowej, a zgodnie z przepisami p.b. za prawidłowe wykonanie projektu w sposób zapewniający spełnienie norm wymaganych przepisami, odpowiada projektant. Organ dostrzegł, że wnioskodawca swój interes prawny wywodzi z faktu, że jest bezpośrednim sąsiadem inwestycji objętej postępowaniem administracyjnym dotyczącym uzyskania pozwolenia na budowę, dalej wskazuje, że interes prawny wynika z przepisów prawa rzeczowego, wskazując na uniemożliwienie lub znaczne utrudnienie przejazdu do nieruchomości wnioskodawcy w trakcie realizacji, jak i po zakończeniu budowy, poprzez wzmożony ruch pieszych i pojazdów, powstawanie nadmiernego hałasu oraz powstania przenoszenia się pyłu budowlanego. W związku z tym przypomniano, że kwestia uciążliwości i obniżenia komfortu życia związanego z projektowanym budynkiem zaliczana jest do tzw. immisji pośrednich. Przekroczenie dopuszczalnego poziomu tych immisji rodzi jedynie określone roszczenia cywilnoprawne. Odnosząc się do sygnalizowanej przez wnioskodawcę konieczności zapewnienia miejsc postojowych dla przedmiotowej inwestycji, organ podniósł, że zatwierdzona dokumentacja budowlana jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obszaru X-71 – część I w gminie Warszawa-Białołęka, przyjętego uchwałą Rady Gminy Warszawa-Białołęka nr XLII/552/01 z 25 maja 2001 r., w zakresie § 11 ust. 5 pkt 6.1 mówiącym, że jedno miejsce parkingowe w zabudowie jednorodzinnej powinno odpowiadać 1 lokalowi, nie mniej niż 1 miejsce na 60 m2 powierzchni użytkowej budynku. W projekcie każdy z lokali ma powierzchnię użytkową 118,22 m2, co odpowiada 2 miejscom parkingowym na lokal. Inwestycja składa się z 6 dwulokalowych budynków, co przekłada się na 24 znajdujące się na terenie inwestycji miejsca parkingowe. Prezydent wyjaśnił następnie, że sporna inwestycja nie znajduje się na terenie Natura 2000 oraz nie została zakwalifikowana na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, ze zm.), jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 62). Ponadto spełnia wymagania planu miejscowego w zakresie § 11 ust. 2 pkt 10 dotyczącym zachowania min. 40% powierzchni biologicznie czynnej oraz min. 80% wskazanych na rysunku planu. Z kolei odnośnie do możliwego spadku ciśnienia wody, wskazać należy, że za przyłączenie Inwestycji do sieci wodociągowej odpowiada gestor sieci, a na etapie uzyskania pozwolenia na budowę inwestor musi jedynie wskazać możliwość podłączenia projektowanej inwestycji z istniejącą siecią. Podsumowując, organ stwierdził, że sporna zabudowa nie oddziałuje na możliwość zabudowy sąsiednich działek budowlanych (w tym dz. nr [...] z obrębu [...]). Z tych wszystkich powodów wnioskodawca nie mógł zostać uznany za stronę w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. 2.7. W odwołaniu od powyższej decyzji Tadeusz R. C. zarzucił temu rozstrzygnięciu obrazę: art. 28 § p.b. w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20 p.b., art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. 2.8. Decyzją z 20 grudnia 2024 r. (nr 1692/OPO/2024) Wojewoda Mazowiecki, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 p.b., uchylił decyzję Prezydenta W. z 7 października 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została przedwcześnie – z naruszeniem przepisów dotyczących instytucji wznowienia postępowania, co w zestawieniu z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego powoduje konieczność jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Organ pierwszej instancji powinien w ponownie prowadzonym postępowaniu raz jeszcze przeanalizować, czy wnioskodawcy nie będzie przysługiwał status strony postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z 13 grudnia 2023 r., a przyznając status stron postępowania, oraz rozpoznając ponownie merytorycznie sprawę pozwolenia na budowę z 13 grudnia 2023 r., z ich udziałem, ponownie przeanalizuje projekt budowalny pod kątem zgodności z art. 35 p.b. Organ odwoławczy przyjął, że dostrzeżone uchybienia procesowe w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jako skutkujące koniecznością wyjaśnienia sprawy w zakresie, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należało zatem uznać za stanowiące o zaistnieniu podstawy do wydania decyzji kasacyjnej określonej w art. 138 § 2 k.p.a. Końcowo, organ ten wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie nie miało na celu ponownej oceny projektu budowlanego, a ustalenie czy wnioskodawcy mógł przysługiwać status strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 13 grudnia 2023 r.; organ odwoławczy na tym etapie postępowania nie miał podstaw do podważania treści tejże decyzji, albowiem dopiero stwierdzenie, że rzeczywiście wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dawałoby organowi możliwość rozważenia wad projektu i analizy pozwolenia na budowę pod względem pełnej zgodności z przepisami prawa, a co za tym idzie możliwość odniesienia się do zarzutów wskazanych w treści odwołania. Dlatego rolą organu pierwszej instancji przy ponownym przeprowadzeniu postępowania będzie ponowna analiza, czy w świetle okoliczności przedstawionych we wniosku o wznowienie oraz w odwołaniu, po weryfikacji ich twierdzeń, będzie istniała podstawa do uznania wnioskodawcę za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W przypadku uznania ich za stronę postępowania rolą organu pierwszej instancji przy ponownym przeprowadzeniu postępowania będzie merytoryczna weryfikacja decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, a więc przy ich uwzględnieniu organ w sposób wyczerpujący sprawdzi projekt budowlany zgodnie z art. 35 ust. 1 p.b., dając temu wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji. 3. W sprzeciwie od decyzji z 20 grudnia 2024 r. A. J. zarzucił temu rozstrzygnięciu obrazę: – art. 7 k.p.a. "przez jego niewłaściwe zastosowanie i nieustalenie, jakiej decyzji dotyczy postępowania oraz nienależyte zapoznanie się ze stanem faktycznym postępowania i projektem budowlanym inwestycji"; – art. 138 § 2 k.p.a. "przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia". W konkluzji sprzeciwu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego oraz zasądzenie od niego na rzecz wnoszącego sprzeciw zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. 4. W odpowiedzi na powyższy sprzeciw, zawartej w piśmie procesowym z 17 stycznia 2025 r., Wojewoda Mazowiecki wniósł o jego oddalenie. II Stosownie do art. 64d § 1 w związku z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym. III Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. W myśl art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 3 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej: k.p.a.). 2. W ocenie Sądu wniesiony sprzeciw jest zasadny i podlega uwzględnieniu. 3. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W myśl art. 138 § 2a k.p.a., jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Stosownie zaś do art. 138 § 2b k.p.a. nie stosuje się art. 138 § 2 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3 k.p.a., a organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w art. 138 § 1 albo 4 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że "przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 k.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu" (wyrok NSA z 19 września 2017 r., sygn. akt I OSK 517/17, LEX nr 2424889). Zatem – zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. – organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Natomiast w myśl art. 136 § 2 k.p.a. jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję. Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że decyzja kasatoryjna może zostać wydana w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy – a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a. Analiza art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. prowadzi zatem do wniosku, że możliwość wydania decyzji kasatoryjnej występuje w sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z 3 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 3928/17, LEX nr 3038246). Toteż jeżeli zakres koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, przyjęcie koncepcji, że organ odwoławczy jest władny wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa de facto byłaby rozstrzygana w jednej instancji, co pozbawiałoby stronę prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy i mogłoby być zwalczane wyłącznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. np. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2456/16, LEX nr 2299924). 4. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana w toku postępowania administracyjnego wznowionego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada dwuinstancyjności sprowadza się do tego, że po wniesieniu środka zaskarżenia dana sprawa jest ponownie, merytorycznie, rozpatrywana przez organ drugiej instancji. Pamiętać przy tym należy, że na każdym etapie postępowania, a więc także w postępowaniu odwoławczym, organ administracji jest obowiązany badać legitymację podmiotu występującego o wszczęcie postępowania, tj. czy może on być stroną postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w danej sprawie (por. np. wyroki NSA z: 17 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1471/13, LEX nr 1675970 oraz 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 226/15, LEX nr 2170774). Należy wyjaśnić, że jeżeli organ odwoławczy nie podziela oceny organu pierwszej instancji odnośnie do uznania wnioskodawcy za stronę postępowania zwyczajnego, lub też, jeśli uważa, iż okoliczność ta nie została dostatecznie wyjaśniona, to może w trybie art. 50 k.p.a. wezwać podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie. Działanie takie mieści się bowiem – w ocenie Sądu – w granicach uzupełniającego postępowania dowodowego, które organ odwoławczy może przeprowadzić w warunkach art. 136 § 1 k.p.a. Zatem obowiązujące przepisy nie uniemożliwiały organowi odwoławczemu dokonania samodzielnej weryfikacji, czy wnioskodawca powinien był zostać uznany za stronę postępowania zakończonego wydaniem przez Prezydenta W. decyzji z [...] grudnia 2023 r. (nr [...]). Wymaga podkreślenia, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zgromadził niezbędny materiał dowodowy. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego, rzeczywistym motywem wydania przez ten organ decyzji kasatoryjnej był brak dokładnego omówienia w uzasadnieniu decyzji z 7 października 2024 r. wszystkich istotnych dowodów w sprawie oraz odniesienia się przez Prezydenta W. do wynikających z nich okoliczności. Innymi słowy, Wojewoda Mazowiecki potwierdził, że materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego został już zgromadzony, a do wyjaśnienia pozostają nie tyle okoliczności faktyczne, ile ocena skutków prawnych wynikających z już zgromadzonych dowodów. W postępowaniu odwoławczym – zdaniem Sądu – organ odwoławczy korzysta z pełnej kompetencji do oceny dowodów zgromadzonych już w sprawie, nawet jeśli nie wszystkie te dowody zostały ocenione przez organ pierwszej instancji lub gdy z uzasadnienia decyzji wydanej w pierwszej instancji nie wynika, czy zostały one wzięte pod uwagę. Należy bowiem zauważyć, że skoro ustawodawca w art. 136 k.p.a. umożliwia organowi odwoławczemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, tj. zgromadzenie nowych dowodów, to tym bardziej dopuszczalne jest przeprowadzenie przez organ odwoławczy oceny dowodów już zgromadzonych w aktach sprawy. Organ odwoławczy ma nie tylko prawo, ale i obowiązek formułowania własnych ocen prawnych stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dlatego też fakt, że organ pierwszej instancji nie ocenił stanu faktycznego poprzez pryzmat wszystkich adekwatnych i możliwych do zastosowania norm prawnych, nie uzasadnia wydania decyzji w warunkach art. 138 § 2 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda Mazowiecki wskazuje dokładnie przepisy, które pominięto przy ocenie obszaru oddziaływania spornej inwestycji na nieruchomości wnioskodawców. Nie ma zatem przeszkód, aby to ten właśnie organ odwoławczy dokonał oceny, czy sporna inwestycja z uwagi na te przepisy prowadzi do ograniczeń w zabudowie nieruchomości należącej do wnioskodawcy. Należy przy tym pamiętać, że Wojewoda Mazowiecku może również zgromadzić nowe dowody, gdyby te już zgromadzone w sprawie okazały się wystarczające. Istotne w sprawie jest to, aby nie przekroczyć granic uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 k.p.a. Sąd zauważa przy tym, że w zaleceniach dla organu pierwszej instancji organ odwoławczy nie sformułował dotychczas żadnych wytycznych dotyczących poszukiwania nowych dowodów, a wręcz przeciwnie – nakazał jedynie ponowną ocenę już zgromadzonych. Zagadnienia dotyczące zakresu robót budowlanych zatwierdzonych decyzją z 13 grudnia 2023 r. są możliwe do ustalenia na podstawie treści tej decyzji i zatwierdzonej nią dokumentacji budowlanej. Zatem w zasadzie dla oceny wpływu tej inwestycji – w kształcie określonym w spornej decyzji – poszukiwanie dodatkowych dowodów może nie być niezbędne. 5. Tytułem dopowiedzenia Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu wywołanym sprzeciwem przymiot strony posiadają jedynie organ oraz osoba wnosząca sprzeciw. Skoro zaś spór w sprawie dotyczył ustalenia, czy Tadeusz R. C. jest stroną jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego (w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę), to Sąd – bez jego udziału w niniejszym postępowaniu (wynikającym z jednoznacznego brzmienia art. 64b § 3 p.p.s.a.) – nie mógł wypowiadać się w sposób wiążący o jego prawach i obowiązkach. 6. W związku z powyższym – na zasadzie art. 151a § 1 p.p.s.a. – orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji. 7. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w punkcie 2 sentencji wynika z art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, ze zm.) i obejmuje 597 zł, na którą to kwotę składają się: wpis sądowy od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (480 zł) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło